III OZ 167/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SO/Sz 9/24 w sprawie z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] o wymierzenie grzywny Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w [...] za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Stowarzyszenie [...] (dalej także jako: "skarżący"), pismem z dnia 16 września 2024 r., złożyło bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o wymierzenie grzywny Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w [...] (dalej także jako: "organ") za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dnia 27 marca 2024 r. złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej i, następnie, za pośrednictwem organu dnia 9 czerwca 2024 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność organu w tej sprawie. Zdaniem skarżącego, skarga ta nie została przekazana do sądu, co uzasadnia nałożenie grzywny. Skarżący zawnioskował także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny udzielił Polski Związek Łowiecki z siedzibą w [...] (dalej także jako: "Związek") , wnosząc o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zastosował się do wymogów określonych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935; dalej jako: "p.p.s.a.") i skargę, której dotyczy wniosek, przekazał sądowi właściwemu, tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyjaśnił, że jedynie Polski Związek Łowiecki oraz koła łowieckie posiadają osobowość prawną przyznaną na podstawie art. 32 ust. 2 oraz art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz.U.2023.1082 ze zm.; dalej jako: "Prawo łowieckie"). Skarga na bezczynność przeciwko Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego jest zatem niedopuszczalna, z uwagi na brak zdolności sądowej. W wykonaniu zarządzenia z dnia 16 października 2024 r., tutejszy Sąd zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą o nadesłanie informacji, czy organ przesłał do ww. Sądu przedmiotową skargę, kiedy to nastąpiło oraz na jakim etapie procedowania znajduje się sprawa zainicjowana tą skargą. Pismem z 7 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał informację, że skarga skarżącego wpłynęła do tego Sądu, dnia 5 lipca 2024 r. i została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Wa 375/24, oraz ze sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2024 r., II SAB/Wa 375/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o przekazaniu sprawy według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Skarga z dnia 9 czerwca 2024 r. wraz z aktami sprawy wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 7 stycznia 2025 r. i została zarejestrowana pod sygnaturą akt I SAB/Sz 1/25. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SO/Sz 9/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] o wymierzenie grzywny Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w [...] za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy: oddalił wniosek. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wywiodło skarżące Stowarzyszenie zaskarżając je w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a., art. 55 § 1 P.p.s.a. i art. 59 § 1 i 3 P.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi skarżącego do WSA w Szczecinie w sytuacji, gdy to nie organ przekazał skargę skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz uczynił to Polski Związek Łowiecki – na gruncie u.d.i.p. podmiot odrębny od organu i obcy dla niniejszego postępowania. Uwzględniając powyższe zarzuty skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie postanowienia w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty przez wymierzenie organowi grzywny w wysokości wedle uznania Sądu oraz orzeczenie o kosztach postępowania, rozpoznanie sprawy poza kolejnością, a to na podstawie art. 21 pkt 2 u.d.i.p. w związku z art. 193 P.p.s.a. i art. 64 § 3 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przy czym organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Jednakże w sprawach ze skargi z zakresu udostępnienia informacji publicznej, termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej "u.d.i.p.") , przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zatem wyłącznymi przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Przyczyny nieprzekazania skargi w terminie mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada jedynie terminowość przekazania skargi. Oznacza to, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, P.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Skarga na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] z dnia 9 czerwca 2024 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej została zarejestrowana w organie w dniu 17 czerwca 2024 r., a dnia 29 czerwca 2024 r. została przekazana z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, za pośrednictwem Poczty Polskiej – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oznacza to, że – w ustawowym terminie 15 dni, od dnia kiedy organ skargę otrzymał – został dopełniony obowiązek organu przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy. Natomiast co do argumentacji skarżącego Stowarzyszenia podniesionej w zażaleniu, że to nie organ przekazał skargę skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz uczynił to Polski Związek Łowiecki – na gruncie u.d.i.p. podmiot odrębny od organu i obcy dla postępowania wskazać należy, że niniejsze postępowanie nie dotyczy skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Zaakcentować należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 pobiera się wpis sądowy (por. uchwała NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42). Skoro postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej, niż sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd nie jest uprawniony do ustalenia, czy czynność przekazania skargi przez Polski Związek Łowiecki, nie zaś Zarząd Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] jest zasadne. Nadmienić również należy, że z punktu widzenia niniejszego postępowania, to cel skarżącego Stowarzyszenia został osiągnięty – skarga na bezczynność została finalnie i to w dodatku w terminie należycie przekazana do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast argumentacja czy to Związek czy organ jest stroną postępowania w sprawie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie ma znaczenia z punktu widzenia niniejszego postępowania w przedmiocie wymierzenia grzywny. Tym samym rację miał Sąd I instancji wskazując, że okoliczności sprawy nie uzasadniały wymierzenia grzywny organowi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.