III OZ 704/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 982/25 o odrzuceniu skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 lutego 2025 r. znak: KOC/6859/St/24 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 982/25 odrzucił skargę A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 lutego 2025 r. znak: KOC/6859/St/24 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego. W uzasadnieniu postanowienia podał, że skargę na w/w decyzję złożyła A.B. – jako przedstawicielka ustawowa G.U. Następnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Stwierdził, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 maja 2025 r. skarżąca A.B. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia (karty nr 13 i 14 akt sądowych). Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 5 czerwca 2025 r. (karta nr 17 akt sądowych), a zatem termin do wykonania tego wezwania upływał w dniu 12 czerwca 2025 r. Po sprawdzeniu w dniu 31 lipca 2025 r. rejestru opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy (karta nr 19 akt sądowych). W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia A.B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazała, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega wpisowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innej przyczyny, niż wskazana w zażaleniu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa przyznania stypendium szkolnego dla G.U., uczennicy [...] Liceum Ogólnokształcącego [...], która urodziła się w dniu [...] października 2006 r. Wniosek o przyznanie w/w stypendium został złożony w dniu 9 września 2024 r. przez A.B., jako przedstawicielkę ustawową G.U., która w tej dacie była jeszcze małoletnia. Również decyzja organu pierwszej instancji, tj. decyzja Prezydenta [...] z dnia 30 września 2024 r. nr [...], została skierowana do A.B. jako jeszcze przedstawiciela ustawowego małoletniej G.U. Odwołanie od tej decyzji zostało już jednak złożone w dniu 5 listopada 2024 r., a więc w dacie, kiedy G.U. była pełnoletnia (od dnia [...] października 2024 r.). W odwołaniu tym A.B. wyraźnie wskazała ponadto, że składa je w imieniu córki, zaś do odwołania załączyła stosowne pełnomocnictwo udzielone jej przez G.U. Decyzja organu pierwszej instancji została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 lutego 2025 r. znak: KOC/6859/St/24. W skardze z dnia 1 kwietnia 2025 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.B. wyraźnie wskazała, że skargę tę składa "w związku z udzielonym mi przez córkę G.U. upoważnieniem do występowania przed organami i sądami administracyjnymi". Tymczasem Sąd pierwszej instancji błędnie określił, iż skarżącą w niniejszej sprawie jest A.B. – działająca jako przedstawicielka ustawowa małoletniej G.U. i to do niej (jako do skarżącej) nieprawidłowo skierował wezwanie do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Co więcej, do skargi nie zostało załączone pełnomocnictwo udzielone przez (pełnoletnią) skarżącą G.U. – matce A.B. do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi, które zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. winno być dołączone, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W świetle art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przy czym – co wynika z powołanego art. 46 § 3 p.p.s.a. – złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy bowiem odróżnić sprawę administracyjną, czyli prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej, od sprawy sądowoadministracyjnej, w której sąd administracyjny nie przejmuje do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej, lecz jedynie dokonuje kontroli legalności postępowania organu administracji publicznej. Skarga G.U. była zatem obarczona brakiem formalnym, ponieważ została podpisana przez pełnomocnika – A.B., która nie dołączyła pełnomocnictwa umocowującego ją do działania w imieniu skarżącej. W konsekwencji uznać należy, iż wezwanie A.B. (i to jako strony skarżącej) do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, bez uprzedniego wezwania jej do złożenia stosownego pełnomocnictwa, było niedopuszczalne. W związku z tym niedopuszczalne było również odrzucenie skargi z uwagi na niewykonanie tego wezwania. Po otrzymaniu akt sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności oznaczy zatem jako skarżącą w tej sprawie G.U. oraz wezwie jej pełnomocnika – A.B. do nadesłania pełnomocnictwa uprawniającego ją do występowania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi, a także do podania numeru PESEL skarżącej (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), a nie jej pełnomocnika. Jednocześnie należy ubocznie wyjaśnić skarżącej, iż w zapadłym w innej sprawie z jej udziałem postanowieniu z dnia 24 września 2021 r. sygn. akt III OZ 659/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 239 p.p.s.a. nie przewiduje ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy materialnej dla uczniów, o jakiej mowa w art. 90c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1327 ze zm.). W ramach tej pomocy uczeń ubiegać się może o pomoc materialną o charakterze socjalnym w postaci stypendium szkolnego oraz zasiłku szkolnego. NSA podkreślił, że sam fakt, iż z regulacji dotyczących stypendium socjalnego wynika, że stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12 (art. 90d ustawy o systemie oświaty) – nie świadczy o tym, że są to sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, o których mowa w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.