III SA/Gd 52/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 5 grudnia 2024 r. nr 9011-2024-000506 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu i usunięcia braków formalnych skargi.

M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 5 grudnia 2024 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ponieważ skarga nie została opłacona, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 stycznia 2025 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W wezwaniu zawarto pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku braku wykonania wezwania w terminie 7 dni od jego otrzymania - na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Ponadto skarga zawierała brak formalny i w wykonaniu odrębnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 stycznia 2025 r. skarżący został wezwany do jego usunięcia poprzez podanie swojego numeru pesel. W wezwaniu zawarto pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku nieusunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od otrzymania wezwania - na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Oba wezwania zostały nadane jedną przesyłką. W związku nieodebraniem przesyłki przez skarżącego została ona zwrócona przez operatora pocztowego do Sądu, a następnie zarządzeniem sędziego sprawozdawcy uznano przesyłkę za doręczoną z dniem 17 lutego 2025 r. W dalszej kolejności postanowieniem z dnia 14 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że przesyłka po dwukrotnym awizowaniu (po raz pierwszy w dniu 3 lutego 2025 r. i po raz drugi w dniu 11 lutego 2025 r.) nie została podjęta przez adresata i została zwrócona do Sądu przez placówkę pocztową. Wobec powyższego, ww. przesyłka została uznana przez Sąd za skutecznie doręczoną w dniu 17 lutego 2025 r. (zarządzenie sędziego sprawozdawcy o uznaniu przesyłki za doręczoną, umieszczone na kopercie przesyłki - k. 17 akt sprawy). W tym zakresie zastosowanie miał tryb doręczenia opisany w art. 73 p.p.s.a. zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia (art. 73 § 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. (art. 73 § 4). Skoro przesyłkę uznano za doręczoną skarżącemu w trybie art. 73 § 4 w zw. z art. 73 w § 1 p.p.s.a. w dniu 17 lutego 2025 r., termin 7 dni na wykonanie wezwań Sądu upływał z końcem dnia 24 lutego 2024. Termin ten upłynął bezskutecznie. Odrzucenie skargi nastąpiło na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pismem z dnia 8 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi. W zażaleniu zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazał zaś, że nie otrzymał awiza z poczty, a więc nie wiedział, że korespondencja została złożona na poczcie. Zauważył przy tym, że Poczta Polska w tym roku bardzo często zmienia listonoszy a często wręcz brakuje ich i nie dostarcza w ogóle korespondencji. Sam nie ma żadnego wypływu na sposób doręczania korespondencji przez pocztę. Nie można mu przypisać winy w zaistniałej sytuacji. Postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt I GZ 179/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził między innymi, że nie może podzielić twierdzeń skarżącego, gdyż w aktach sprawy znajdują się odpisy zarządzeń o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz do uzupełnienia braku formalnego skargi, które zostały zaadresowane i wysłane prawidłowo. Przesyłka została dwukrotnie awizowana. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że powyższe pisma zostały doręczone w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. w dniu 17 lutego 2025 r. Termin 7 dni do uiszczenia wpisu rozpoczął zatem z tym momentem swój bieg. Mimo upływu terminu, skarżący nie uiścił jednak wpisu oraz nie uzupełnił braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na tym etapie postępowania Sąd był zobligowany do rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braku formalnego skargi. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, tylko wtedy gdy strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a. to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Biorąc pod uwagę treść art. 86 i 87 p.p.s.a., to na stronie wnoszącej wniosek o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek wykazania, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, ponieważ z obiektywnych i niezależnych od niej przyczyn nie można było dokonać czynności w określonym czasie. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Reasumując, brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Ponadto strona musi w pierwszej kolejności wykazać i uprawdopodobnić, że dana przeszkoda w dochowaniu terminu rzeczywiście w ogóle zaistniała. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał i nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. Samo wskazanie we wniosku, że Poczta Polska ma problemy z właściwym doręczaniem przesyłek i być może doręczyciel nie pozostawił awizo, nie jest wystarczające do uznania, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego. Sąd nie ma żadnych podstaw, aby uznać te twierdzenia skarżącego za wiarygodne, czy prawdopodobne. Wręcz przeciwnie, jak wynika z akt sprawy skarżący nie odebrał z poczty właściwie zaadresowanej przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków skargi. Na przesyłce znajdują się właściwe adnotacje i pieczęcie dotyczące dwukrotnego awizowania przesyłki przez pocztę, w tym wskazanie, że informacja o awizowaniu przesyłki została pozostawiona przez doręczyciela w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka została zaś skierowana na podany przez skarżącego w skardze adres w G. przy ul. [...]. Z tych względów w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, aby nie mógł odebrać przesyłki i dokonać koniecznych czynności procesowych z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Skarżący ograniczył się bowiem do zakwestionowania prawidłowości doręczenia przesyłki przez pocztę, który to fakt nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy (przesyłki zostały prawidłowo doręczone), a skarżący nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów przeciwnych. Okoliczność, że przesyłki zostały prawidłowo doręczone została potwierdzona także przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu oddalającym zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi. Zażalenie to opierało się na tej samej argumentacji skarżącego, to jest przypuszczeniach, że przesyłka zawierająca wezwania mogła być przez pocztę wadliwie doręczona. Jak wskazano wyżej, twierdzenie skarżącego, że nie otrzymał awizo, stoi w sprzeczności z adnotacjami na zwrotnym potwierdzeniu odbioru poczynionymi przez doręczyciela. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.