III SA/Kr 654/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 marca 2025 r. nr 010070/680/9817375/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. na dziecko M. S. postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia 3 marca 2025 r. nr 010070/680/9817375/2024 po rozpoznaniu odwołania I. F. (dalej: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję z dnia 25 lutego 2025 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. na dziecko M. S. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o umorzenie postępowania zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu organ wskazał, że w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględnił w całości skargę i decyzją z dnia 16 kwietnia 2025 r. nr 010070/680/9817375/2024, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 3 marca 2025 r. i przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na okres od 1 listopada 2024 r. do 31 maja 2025 r. tj. od daty złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., sygn. OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, ponieważ organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., decyzją z dnia 16 kwietnia 2025 r. nr 010070/680/9817375/2024, uwzględnił skargę w całości i uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 3 marca 2024 r. oraz przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na okres od 1 listopada 2024 r. do 31 maja 2025 r. tj. od daty złożenia wniosku Zdaniem sądu skoro po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego doszło do skutecznego wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, to brak jest możliwości dalszego prowadzenia postępowania sądowego. Brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy. Mając na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.