III SA/Po 1137/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 1 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia regulaminu korzystania z usług odprowadzania wód opadowych i roztopowych systemem kanalizacji deszczowej lub systemem kanalizacji ogólnospławnej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. oddalić wniosek skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na wskazane w sentencji zarządzenie Prezydenta Miasta. Wyrokiem z 29 kwietnia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Po 1506/21 tutejszy Sąd orzekł o niezgodności zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia z prawem. Sąd stwierdził w uzasadnieniu tego wyroku, że naruszenie prawa nastąpiło w stopniu istotnym, a skoro od wydania zaskarżonego zarządzenia upłynął ponad rok, wyklucza to możliwość stwierdzenia jego nieważności (art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). Od powyższego wyroku wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt III OSK 2079/22). W związku z powyższym w niniejszej sprawie postanowieniem z 18 kwietnia 2023r. Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia ww. postępowania przed NSA. Wyrokiem z 6 czerwca 2025 r. NSA sygn. akt III OSK 2079/22 oddalił skargę kasacyjną od wyroku z 29 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1506/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Okoliczności wskazujące na bezprzedmiotowość postępowania interpretuje się powszechnie jako takie zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodujące, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna (zob. postanowienie WSA w Poznaniu z 16 lipca 2014 r., sygn. IV SA/Po 262/14 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 czerwca 2025 r. o sygn. akt III OSK 2079/22 oddalił skargę kasacyjną i tym samym wyrok tutejszego Sądu o sygn. akt III SA/Po 1506/21 stał się prawomocny. Wyrokiem tym stwierdzono niezgodność zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia Prezydenta Miasta z 1 grudnia 2020 r. nr [...] z prawem. Sąd stwierdził w uzasadnieniu tego wyroku, że naruszenie prawa nastąpiło w stopniu istotnym, a skoro od wydania zaskarżonego zarządzenia upłynął ponad rok, wyklucza to możliwość stwierdzenia jego nieważności (art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Wyrok sądu zawierający takie rozstrzygnięcie powoduje, że zaskarżone zarządzenie traci moc z dniem ogłoszenia orzeczenia stwierdzającego jego niezgodność z prawem (tu: od dnia ogłoszenia wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną). W takiej sytuacji niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, stąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 orzeczono, jak w pkt 1. sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania z uwagi na umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Jak stanowi art. 199 § 1 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 200 § 1 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wyjątek od powyższej regulacji zawiera przepis art. 201 § 1 P.p.s.a., wedle którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania wyłącznie z przyczyny określonej w art. 54 § 3, czyli dokonania przez organ autokontroli. Poza sytuacjami opisanymi we wskazanym przepisie brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 201; H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 201; postanowienie WSA w Poznaniu z 18 marca 2025 r., sygn. II SA/Po 843/24, publ.: jaw wyżej). Zważywszy zatem, że w niniejszej sprawie Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne nie na skutek działań autokontrolnych organu, lecz z powodu bezprzedmiotowości postępowania wywołanej uprzednim prawomocnym osądzeniem zaskarżonego zarządzenia, Sąd nie miał podstaw do zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Dlatego na podstawie art. 199 w zw. z art. 200 i art. 201 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2. sentencji.