IV SA/Wa 862/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ", "organ II instancji") z [...] kwietnia 2021 r. Nr [...], którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia wniesionego od pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "[...]WIOŚ") z [...] marca 2021 r. znak: [...], dotyczącego przeprowadzanej w spółce kontroli gospodarki odpadami. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. [...]WIOŚ wszczął [...] grudnia 2020 r. kontrolę interwencyjną w Spółce, dotyczącą gospodarowania przez nią odpadami. Pismem z 7 grudnia 220 r. [...]WIOŚ zwrócił się do spółki o udostępnienie informacji w postaci numerów działek ewidencyjnych, na których w dacie [...] grudnia 2019 r. znajdował się plac magazynowy związany z budową przez Spółkę węzła [...]. W odpowiedzi na powyższe pismem z 10 grudnia 2020 r. pełnomocnik Spółki poinformował, że przy realizowaniu inwestycji polegającej na budowie ww. węzła drogowego nie był przewidziany plac magazynowy, w związku z powyższym nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na wezwanie. [...]WIOŚ pismem z 2 lutego 2021 r. pouczył Spółkę, że zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. 2020 poz. 995 ze zm., dalej "u.i.o.ś.") przy wykonywaniu kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska inspektor uprawniony jest do żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym dla ustalenia stanu faktycznego przy jednoczesnym pouczeniu ich o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o której mowa w Kodeksie karnym oraz żądania okazania dokumentów, w tym dokumentów finansowych i udostępnienia wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli. Ponowiono także wezwanie z 7 grudnia 2020 r., precyzując, że dotyczy ono działek, na których magazynowano oraz kruszono odpady o kodzie 17 01 81 – odpady z budowy i remontów dróg. W udzielonej odpowiedzi na powyższe przy piśmie z 11 lutego Spółka przekazała kopie mapy poinwentaryzacyjnej dotyczącą budowy węzła drogowego oraz poinformowała, że nie posiada wiadomości specjalnych w zakresie numerów działek, na których miały rzekomo znajdować się kruszone odpady. Kolejna wymiana pism z 16 oraz 25 lutego 2021 r. pomiędzy [...]WIOŚ a Spółką nie przyniosła zmiany stanowisk obu podmiotów. Pismem z 12 marca 2021 r. pełnomocnik Spółki wniosła sprzeciw na czynności kontrolne, podnosząc, że zgodnie z przepisem art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2021 poz. 168) kontrola prowadzona przez [...]WIOŚ powinna się już zakończyć, nie została bowiem w żaden sposób przedłużona, a ponadto nie spełnia określonych w ww. ustawie warunków dalszego jej prowadzenia. W odpowiedzi udzielonej pismem z 17 marca 2021 r. [...]WIOŚ poinformował, że kontrola rozpoczęta [...] grudnia 2020 r. jest kontrolą interwencyjną prowadzona w oparciu o art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, wobec czego wskazane przez Spółkę przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców nie mają zastosowania w sprawie z uwagi na wyłączenie jej całego rozdziału 5. Poinformowano także, że działania kontrolne będą kontynuowane. Spółka wniosła pismem z 22 marca 2021 r. zażalenie na ww. pismo, traktując je jako postanowienie. Podniesione zostały zarzuty naruszenia: art. 9 ust. 1b pkt 2 i ust. 1c w zw. z art. 9a ust. 2 u.i.o.ś., poprzez jego zastosowanie, pomimo braku istnienia przesłanek do prowadzenia kontroli interwencyjnej przez organ, co skutkuje możliwością prowadzenia kontroli tylko przez 48 dni roboczych w danym roku kalendarzowym; art. 65 pkt 3 Prawa przedsiębiorców, poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie przepisów rozdziału 5 "Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej" ww. ustawy nie stosuje się do kontroli przeprowadzonej na podstawie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie gospodarki odpadami, podczas gdy organ w żadnym zakresie nie określił przedmiotu kontroli; art. 59 ust. 7 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, poprzez jego zastosowanie i uznanie przez organ, iż jest uprawniony do dalszego prowadzenia czynności kontrolnych, podczas gdy organ z dniem [...] marca 2021 r. powinien odstąpić od dalszego prowadzenia czynności kontrolnych; art. 55 ust. 1 pkt 4 i art. 55 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, poprzez ich niezastosowanie, polegające na dalszym prowadzeniu czynności kontrolnych pomimo wniesienia sprzeciwu i upływu czasu na prowadzenie kontroli w danym roku kalendarzowym, podczas gdy kontrola objęta przedmiotem niniejszej sprawy nie jest interwencyjną i nie określoną przez organ jako prowadzoną w okresie gospodarki odpadami. GIOŚ – działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 54, 187; dalej: "k.p.a.") – wydał wskazane na wstępie postanowienie z [...] kwietnia 2021 r., którym stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że udzielona przez [...]WIOŚ w piśmie z 17 marca 2021 r. odpowiedź na "sprzeciw" z 12 marca 2021 r. nie ma cech postanowienia ani decyzji i nie przysługuje na nie zażalenie czy odwołanie. Odniesienie się do ww. stanowiska [...] S.A. nie jest ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać postanowienia lub decyzji administracyjnej, ani też nie może być kwalifikowane jako inny akt z zakresu administracji publicznej. W związku z powyższym czynność ta nie podlega zaskarżeniu. Ponadto GIOŚ zaznaczył, że [...]WIOŚ prowadzi kontrolę interwencyjną w zakresie gospodarowania odpadami – o czym pracownicy Spółki zostali poinformowani w dniu [...] grudnia 2020 r. – w oparciu o przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Do kontroli takiej nie stosuje się przepisów rozdziału 5 ustawy Prawo przedsiębiorców, zatem niedopuszczalne było wydanie przez [...]WIOŚ postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych, a co za tym idzie wniesienie przez Stronę odwołania. Wobec powyższego całość zarzutów zażalenia uznano za niezasadne. Spółka złożyła na postanowienie z [...] kwietnia 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uznanie przez GIOŚ, iż w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność wniesienia środka zaskarżenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy Skarżąca uprawniona była do skorzystania z przysługujących jej praw i wniesienia sprzeciwu od prowadzenia czynności kontrolnych, a następnie zażalenia; art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na odgórnym, bezpodstawnym uznaniu braku uprawnienia Strony do wniesienia środka zaskarżenia, a przez to żądania dalszego prowadzenia przez [...]WIOŚ czynności kontrolnych, podczas gdy GIOŚ powinien zbadać wszelkie okoliczności sprawy i potwierdzić, iż przedmiot kontroli nie był na żadnym etapie określony, co z kolei uniemożliwia przyjęcie, iż wniesienie sprzeciwu (i dalszych środków zaskarżenia) w niniejszej sprawie jest nieuprawnione, skoro nie wskazał on formalnie, iż kontrola prowadzona jest w odniesieniu do gospodarki odpadami; art. 9 ust. 1b pkt 2 i ust. 1c w z związku z art. 9a ust. 2 u.i.o.ś. poprzez jego zastosowanie, pomimo braku istnienia przesłanek do prowadzenia kontroli interwencyjnej w niniejszej sprawie, co skutkuje możliwością prowadzenia kontroli w stosunku do Strony tylko przez 48 dni roboczych w danym roku kalendarzowym; art. 65 pkt 3 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez jego zastosowanie i uznanie przez GIOŚ, iż w niniejszej sprawie przepisów rozdziału 5 "Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej" nie stosuje się do kontroli prowadzonej na podstawie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie gospodarki odpadami, podczas gdy [...]WIOŚ w żadnym zakresie nie określił przedmiotu kontroli rozpoczętej [...] grudnia 2020 r. na żadnym etapie kontroli; art. 59 ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż [...]WIOŚ jest uprawniony w niniejszej sprawie do dalszego prowadzenia czynności kontrolnych, podczas gdy z dniem [...] marca 2021 r. powinien odstąpić od dalszego prowadzenia czynności kontrolnych; art. 59 ust. 7 i 9 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez jego (sprzeczne i niekonsekwentne) zastosowanie w zakresie zachowania przez organ terminów podejmowania stosownych czynności, pomimo przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie mają one zastosowania; art. 59 ust. 3 i 9 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie Skarżącej nie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu i dalszych środków zaskarżenia, podczas gdy [...]WIOŚ nigdy nie dookreślił przedmiotu prowadzonej kontroli w sprawie; art. 55 ust. 1 pkt 4 i art. 55 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na dalszym prowadzeniu czynności kontrolnych pomimo wniesienia sprzeciwu i upływu czasu na prowadzenie kontroli w danym roku kalendarzowym u podmiotu kontrolowanego, podczas gdy kontrola objęta przedmiotem niniejszej sprawy nie jest interwencyjną i nie określoną przez [...]WIOŚ jako prowadzoną w zakresie gospodarki odpadami, a ponadto nie dotyczy katalogu włączeń wskazanych w ustępie 2 powołanego przepisu. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2021 r., którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia wniesionego od pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r. dotyczącego przeprowadzanej w spółce kontroli gospodarki odpadami. Skarga była niezasadna. Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. W myśl art. 141 § 1 k.p.a na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. [...]WIOŚ nie wydał w dniu [...] marca 2021r. postanowienia, stąd Stronie nie służy zażalenie. Pismo [...]WIOŚ z [...] marca 2021r. nie jest postanowieniem, co wyraźnie wynika z jego treści. Ma ono wyłącznie informacyjny charakter. Trafnie zatem GIOŚ uznał złożenie zażalenie na to pismo za niedopuszczalne. Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, skarżący nie wskazał, jakie dowody skarżący pominął przy ustaleniu stanu. Z faktu, że ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ różnią się od twierdzeń skarżącego, nie wynika, że są nieprawidłowe. Jak już wyżej wskazano, trafnie GIOŚ uznał, że skarżącemu nie przysługuje zażalenie na pismo [...]WIOŚ z [...] marca 2021r. W przedmiotowej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 9 ust. 1b pkt 2 i ust. 1c w z związku z art. 9a ust. 2 u.i.o.ś., ani art. 65 pkt 3 u.p.p. W myśl art. 9 ust. 1b pkt 2 u.i.o.ś. do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole interwencyjne. Zgodnie z art. 9 ust.1 c u.i.o.ś. przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Art. 9a. ust. 2 u.i.o.ś. do kontroli pozaplanowych przedsiębiorców nie stosuje się przepisów art. 47, art. 48, art. 50, art. 51, art. 54, art. 55 i art. 58 Prawa przedsiębiorców. Z przywołanej regulacji wynika, że do przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie nie było potrzebne ani uprzednie zawiadomienie o zamiarze jej przeprowadzenia (art. 48 u.p.p.) ani też ostatecznie nie była wymagana obecność kontrolowanego (art. 50 u.p.p.). Jak stanowi art. 65pkt 3 u.p.p przepisów rozdziału 5 "Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej" tej ustawy nie stosuje się do kontroli: prowadzonej na podstawie u.i.o.ś. w zakresie gospodarki odpadami. Z dokumentacji znajdującej się w sprawie wynika jednoznacznie, że [...]WIOŚ dokonywał kontroli interwencyjnej w zakresie gospodarki odpadami. W piśmie z 7 grudnia 2020r. wskazał, że żąda udzielenia określonych informacji i nadesłania dokumentów w związku z rozpoczętą w dniu [...] grudnia 2020r. kontrolą interwencyjną. Z treści pisma z 2 lutego 2021r. wynika, że kontrola dotyczy gospodarki odpadami. [...]WIOŚ żądał udostępnienia dokumentacji ze wskazaniem na mapie numerów ewidencyjnych działek, na których znajdowało się miejsce magazynowania odpadów oraz prowadzone było kruszenie opadów o kodzie 17 01 81. Nawet jeśli nie byłoby prawdą jak twierdzi organ, że kontrolerzy ustnie powiadomili skarżącego o charakterze kontroli w dniu [...] grudnia 2020r., to najpóźniej w chwili otrzymania pisma z 2 lutego 2021r. skarżący się wiedział zarówno, że kontrola ma charakter interwencyjny, jak też i o tym, że dotyczy gospodarki odpadami. Z uwagi na powyższe nie doszło do naruszenia art. 59 ust. 3, 7 pkt 2 i 9 u.p.p. oraz art. 55 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 u.p.p. , gdyż przepisy te są wyłączone na podstawie art. 65 pkt 3 u.p.p. W świetle wszystkich powyższych rozważań, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. ----------------------- 7