IV SA/Wr 357/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Dyrektora Publicznego Przedszkola "Wrocławskie Skauty IV" we Wrocławiu od decyzji Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 6 czerwca 2025 r., nr 17/2025 w przedmiocie skreślenia z listy wychowanków przedszkola postanawia: I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od sprzeciwu.

Pismem z dnia 18 czerwca 2025 r. Dyrektor Publicznego Przedszkola "[...]" we W. (dalej: Dyrektor Publicznego Przedszkola) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sprzeciw od opisanej w sentencji decyzji Dolnośląskiego Kuratora Oświaty. Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję Dyrektora Publicznego Przedszkola z dnia 27 lutego 2025 r., nr 1/2024/2025/WSIV o skreśleniu M. W. (dalej: małoletnia) z listy wychowanków Publicznego Przedszkola "[...]" we W. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odpowiedzi na sprzeciw Dolnośląski Kurator Oświaty wniósł o jego odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprzeciw należało odrzucić. Stosownie do treści art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto skargę może wnieść również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Przywołany przepis wyznacza krąg podmiotów, którym przyznano legitymację skargową do zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym. Można w tym zakresie wyróżnić trzy grupy podmiotów posiadających uprawnienie do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Kryterium wyodrębnienia pierwszej z nich (najbardziej licznej) jest posiadanie przez dany podmiot interesu prawnego we wniesieniu skargi, rozumianego jako istnienie związku między sferą praw i obowiązków tego podmiotu a zaskarżonym aktem lub czynnością. Wymaga przy tym podkreślenia, że interes ten może mieć swoje źródło nie tylko w normach prawa materialnego, ale również prawa procesowego lub ustrojowego. Oznacza to, że w przypadku tej kategorii podmiotów skarga może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej określonego podmiotu, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Z kolei do drugiej grupy zaliczać się będą podmioty enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę, tj. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna, dla których cechą wspólną jest to, że składają one skargę w "cudzej sprawie", a zatem dotyczącej interesów innych osób. Trzecią grupę stanowią inne niż ww. podmioty, którym ustawy (przepisy szczególne) przyznają prawo do wniesienia skargi. Posiadanie legitymacji skargowej stanowi podstawowy warunek prawidłowego (skutecznego) zaskarżenia określonego przejawu działalności administracji publicznej. Tym samym wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot inny niż wskazane w art. 50 p.p.s.a. - w szczególności z uwagi na brak legitymacji wynikający z braku interesu prawnego - ocenić należy jako niedopuszczalne, a w związku z tym dające podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stroną postępowania administracyjnego nie może być organ, który z mocy przepisów prawa został powołany do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych. Pojęcia strony nie można zatem odnieść do podmiotu występującego w charakterze organu administracyjnego wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy i wydania decyzji w pierwszej instancji, w które - w niniejszej sprawie - wyposażony był Dyrektor Publicznego Przedszkola. Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, w której organ - jako dysponent władztwa publicznego - poprzez zakwestionowanie decyzji organu wyższego stopnia staje się niejako obydwoma stronami stosunku administracyjnego, tj. organem kształtującym władczo swoją własną sytuację jako sytuację strony. W konsekwencji należy stwierdzić, że Dyrektor Publicznego Przedszkola nie był legitymowany do wniesienia sprzeciwu od decyzji Dolnośląskiego Kuratora Oświaty, którą uchylono decyzję tego organu o skreśleniu małoletniej z listy wychowanków przedszkola i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W sprawie tej Dyrektorowi Publicznego Przedszkola powierzono bowiem wyłącznie rolę organu I instancji, co spowodowało, że nie może być on stroną postępowania i skutecznie kwestionować decyzji organu II instancji. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od sprzeciwu (pkt II sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.