IV SAB/Wr 2/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. II Armii Wojska Polskiego w Trzebnicy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 17 listopada 2024r. I. stwierdza, że Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego im. II Armii Wojska Polskiego w Trzebnicy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 17 listopada 2024 r.; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. II Armii Wojska Polskiego w Trzebnicy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. II Armii Wojska Polskiego w Trzebnicy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 17 listopada 2024 r.; IV. zasądza od Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. II Armii Wojska Polskiego w Trzebnicy na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. K. (dalej: Strona, Skarżący) w dniu 17 listopada 2024 r. poprzez platformę e-puap wystąpił do Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. II Armii Wojska Polskiego w Trzebnicy z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w postaci udostępnienia odbicia pieczęci nagłówkowej oraz okrągłej LO w Trzebnicy. Skarżący w dniu 18 grudnia 2024 r. za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez nierozpoznanie wniosku w terminie 14 dni ani nie podjęcia żadnych czynności w sprawie w terminie 14 dni oraz naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez nierozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 17 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 17 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami. W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podniósł, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej można wnieść bez wnoszenia ponaglenia. Następnie zarzucił, że nie otrzymał żadnej odpowiedzi na wniosek z dnia 17 listopada 2024 r., pomimo tego, że wniosek ten został doręczony do organu. Wobec tego, że organ nie podjął żadnej czynności - ani nie przedłużył terminu do rozpoznania sprawy - ani nie rozpoznał sprawy w żaden sposób, organ pozostaje w bezczynności. Podkreślił, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, m.in. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Oznacza to w praktyce, że bezczynność nie występuje tylko w przypadku faktycznego milczenia organu - czyli braku odpowiedzi na wniosek - a także, kiedy organ nie udostępnia informacji publicznej twierdząc, że informacja nie nosi znamion informacji publicznej, dlatego też skarga niniejsza jest w pełni dopuszczalna z strony merytorycznej i nie podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie i zasądzenie kosztów procesu oraz zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 18 grudnia 2024 r. do organu wpłynęła skarga Skarżącego, przesłana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 17 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, tj. przesłania odbicia pieczęci nagłówkowej oraz okrągłej LO w Trzebnicy. Organ wskazał, że w związku z tym, że wniosek został przesłany poprzez e-puap, wniosek ten nie został zauważony przez osobę odbierającą pocztę elektroniczną. Jednak od razu po tym, jak do szkoły wpłynęła informacja o skardze Skarżącego wniosek ten został zrealizowany i informacja została udostępniona. Tym samym skarga stała się bezprzedmiotowa. Do odpowiedzi na skargę organ dołączył przesłaną do Skarżącego odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Z załączonych dokumentów wynika, że w odpowiedzi na wniosek Skarżącego z dnia 17 listopada 2024 r. (odbiór z platformy e-puap nastąpił 18 grudnia 2024 r.) organ w dniu 18 grudnia 2024 r. (za pośrednictwem platformy e-puap) przekazał Skarżącemu wnioskowane informacje. (k: 4-12 akt sprawy sądowej). Pismem z dnia 3 marca 2025 r. organ wskazał, że odpowiedź na wniosek z dnia 17 listopada 2024 r. został wysłany do Strony w dniu 18 grudnia 2024 r. o godzinie 15.16 przez e- puap. (k: 39- 44 akt sprawy sądowej) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. stanowi zaś, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej wystąpi wówczas gdy ustawowo zobowiązany organ nie podejmie prawem przewidzianych działań w przewidzianym terminie, co istotne działania te muszą dotyczyć informacji publicznej. Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 139/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Milczenie organu przez całe 14 dni jest dowodem na to, że organ ten dopuścił si bezczynności. Jest to bowiem stan obiektywny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 44/21, dostępny w CBOSA). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie ma sporu, że dyrektor liceum ogólnokształcącego jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Nie ma również sporu, że żądane przez Skarżącego informacje stanowią informację publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie "informacji publicznej" zawarte w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bardzo szerokie, o czym przekonuje otwarty katalog przedmiotowy podany w art. 6 u.d.i.p. Powyższe prowadzi do konkluzji, że w istocie wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (por. T. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., str. 136 i nast., M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, str. 25 i nast.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącego złożony w dniu 17 listopada 2024 r. został przez organ rozpoznany poprzez udostępnienie informacji publicznej w dniu 18 grudnia 2024 r. Zatem po upływie terminu wynikającego z powołanego przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który upływał z dniem 1 grudnia 2024 r., jak też po otrzymaniu przez organ skargi Strony na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji, co organ przyznał w odpowiedzi na skargę. Nie jest sporne, że w tym czasie organ nie poinformował i nie wykazał, że w tym terminie informacja nie może być udostępniona, słowem nie skorzystał z trybu przewidzianego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Przy czym, mając na uwadze obiektywny stan bezczynności, pozbawione znaczenia dla jej stwierdzenia są argumenty organu odnoszące się do przyczyny nieudostępnienia informacji w terminie prawem przewidzianym. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie przy kwalifikacji naruszenia prawa, co Sąd obligowany jest uczynić zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle tego zapisu Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, który w odpowiedzi na skargę wyjaśnił co legło u podstaw naruszenia terminu udostępnienia informacji publicznej. W opinii Sądu działanie organu administracji publicznej jakkolwiek naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, to fakt udostepnienia żądanej informacji, jak i okres zwłoki w rozpoznawaniu wniosku Strony nie daje podstaw do wywodzenia rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na rozpoznanie wniosku Strony Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Wskazać należy, że w obecnym stanie prawnym, załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność nie skutkuje już umorzeniem całego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz umorzeniem postępowania jedynie w odniesieniu do żądania skargi zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie. W orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Umorzenie postępowania sądowego w takiej sytuacji w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia oznacza jednocześnie uznanie przez sąd administracyjny, że organ administracji dopuścił się bezczynności (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 1161/21, z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21 oraz z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 470/18). Należy także podkreślić, że organ w sposób właściwy, przewidziany przepisami prawa "załatwił" wniosek o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność, zatem nie odpadł cel skargi na bezczynność, a w konsekwencji nie zachodziła przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny. Zatem skarga nie podlegała odrzuceniu na podstawie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a