Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 710/25

Wyrok WSA w Warszawie z 10 lipca 2025 r., VI SA/Wa 710/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
10 lipca 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant referent Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi R. [...] z siedzibą w D. ([...]) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 28 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi R. z siedzibą w D., Irlandia (dalej: "Strona", "Skarżący", "Przewoźnik") jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nr [...] z dnia [...] listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nr [...] z dnia [...] września 2024 r., w przedmiocie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 13 500 (trzynaście tysięcy pięćset) zł w związku z przekazaniem niepełnej informacji APl dotyczącej lotu ze L. z dnia 21 października 2019 r. nr [...]. Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy: Pismem z dnia 13 marca 2019 r. Komendant Placówki Straży Granicznej W. (dalej: "Komendant Placówki Straży Granicznej"), działając na podstawie art. 202a ust. 4 oraz w związku z art. 202a ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 951), wystąpił do Przewoźnika z wnioskiem o przekazanie informacji APl dotyczącej pasażerów lotów z portu lotniczego L., realizowanych w terminie od dnia 31 marca 2019 r. do dnia 26 października 2019 r. Kolejno, pismem z dnia 15 czerwca 2020 r. Komendant Placówki Straży Granicznej wystąpił z wnioskiem do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes Urzędu", "organ") o wymierzenie kary pieniężnej przewoźnikowi w związku z przekazaniem nieprawdziwej informacji APl za lot nr [...] z portu lotniczego we L. z dnia 21 października 2019 r. dotyczącej danych dokumentu pasażera B. D. - jako numer dokumentu wskazano [...], a powinno być [...]. Zawiadomienie o wszczęciu postepowania w sprawie zostało doręczone Przewoźnikowi w dniu 14 sierpnia 2024 r. W dniu [...] września 2024 r. Prezes Urzędu wydał decyzję nr [...], którą nałożył na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 13 500 zł, na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w związku z art. 209w ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1222), dalej: "ustawa Prawo lotnicze". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w przypadku pasażera – D. B. informacja o dokumencie była niepełna, tj. nie zawierała oznaczenia serii dokumentu. Z tego względu Prezes Urzędu stwierdził, że w przypadku przedmiotowego lotu Przewoźnik przekazał niepełną informację APl, a nie nieprawdziwą. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Przewoźnik, wskazując że w sprawie doszło do: naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, wydania decyzji w oparciu o wadliwe skonstruowany wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej zobowiązujący Stronę do udzielenia informacji o pasażerach. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2024 r., zaskarżoną w sprawie, Prezes Urzędu utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej "k.p.a.". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do lotu z dnia 21 października 2019r. Przewoźnik podał niepełne dane dokumentu pasażera D. B. wskazując "[...]" zamiast "[...]". Z tego względu zaszła podstawa do nałożenia na Przewoźnika kary za podanie niepełnej informacji. Co do kwestii wypowiedzenia się do zebranego materiału, zdaniem Prezesa Urzędu przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2024 r. Strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego, albowiem zawiadomienie w tym przedmiocie Strona otrzymała w dniu 14 sierpnia 2024 r. Zdaniem Prezesa Urzędu w sprawie nie zachodzą określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Organ, mając na względzie wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji APl na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej, uznał, że nie można stwierdzić by waga naruszenia przepisów była znikoma. Skargę na powyższą decyzję wniósł Przewoźnik, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie: 1) art. 189g § 1 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez Skarżącego lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., 2) art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, w szczególności mając na uwadze fakt, że: - na etapie pierwszej instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 13 września 2024 r.; Skarżącej umożliwiono zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym dopiero w dniu 21 sierpnia 2024 r. (tj. po upływie pięciodniowego terminu, który to rozpoczął bieg w dniu 14 sierpnia 2024 r.), zaś już w dniu [...] września 2024 r. (przed upływem terminu na załatwienie sprawy) organ wydał decyzję, co powoduje, że decyzja została wydana bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie, - na etapie drugiej instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 29 listopada 2024 r., podczas gdy już w dniu [...] listopada 2024 r. wydał decyzję administracyjną, pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym terminie, czym w sposób rażący pozbawił Stronę prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zawarto argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Przewoźnik zaakcentował, że kara została nałożona już po upływie 5 lat od dnia naruszenia. Ponadto nawet w przypadku uwzględnienia art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 568), dalej: "ustawa COVID-19", i przyjęcia zawieszenia biegu terminu na wydanie ostatecznej decyzji na okres 54 dni, decyzja została doręczona już po upływie terminu przedawnienia. Strona podkreśliła także, że jej zdaniem ww. przepis ustawy COVID-19 jest niekonstytucyjny. Dodatkowo Strona szeroko opisała na czym polegało pozbawienie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji zaskarżonej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 2 lipca 2025 r. Skarżący zwrócił się do tut. sądu z wnioskiem o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności: a) w zakresie w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa, b) w zakresie, w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia z mocą wsteczną, a ponadto bez wskazania precyzyjnego terminu rozpoczęcia oraz zakończenia okresu zawieszenia, z uwzględnieniem faktu, że zdarzenie mające rozpocząć bieg ww. okresu nastąpiło 17 dni przed wejściem w życie ustawy, tj. wprowadzenie w dniu 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, co nastąpiło bez wyraźnej podstawy w przepisach przejściowych, a ponadto bez wskazania szczególnych przyczyn, które miałyby uzasadniać odstąpienie od konstytucyjnej zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. Sąd postanowił oddalić wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ww. ustawy COVID-19 z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie niniejszej nie miał zastosowania. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezesa Urzędu z dnia [...] listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2024 r. nakładającą na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 13 500 zł za przekazanie niepełnej informacji API dotyczącej lotu z dnia 21 października 2019 r. nr [...] ze L. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 209u ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy Prawo lotnicze. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ, gdyż zdaniem Sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo, z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Z treści zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu prawa. Z art. 7 i art. 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.". Wedle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany: podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć ten materiał. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym przedmiotem dowodu winny być fakty mające znaczenie dla sprawy, tj. dotyczące danej sprawy i mające znaczenie prawne. Przepis art. 80 k.p.a. zobowiązuje zaś organ do oceny, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną, musi zostać dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł. Organ winien opierać się na materiale dowodowym przez siebie zebranym oraz powinien dokonać oceny znaczenia i wartości tych dowodów dla toczącej się sprawy. Nadto ocena o której mowa w art. 80 k.p.a. winna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Stosownie do art. 202a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze "Przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej "informacją".". Obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzecząpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzecząpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen (ust. 2 art. 202a ww. ustawy). Stosownie do pkt 3 ust. 3 art. 202a ustawy Prawo lotnicze informacja obejmuje m.in. numer i rodzaj dokumentu podróży. Przepis art. 202a ust. 4 tej ustawy stanowi zaś, że: "Przewoźnik lotniczy przekazuje informację na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego. Komendant placówki Straży Granicznej występuje z wnioskiem, w przypadku gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej.". Wniosek o przekazanie informacji komendant placówki Straży Granicznej sporządza w formie pisemnej lub elektronicznej i przesyła przewoźnikowi lotniczemu co najmniej na jeden dzień przed planowanym przylotem statku powietrznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 5 zd. 1 art. 202a ww. ustawy). Dalej, zgodnie z treścią art. 209u ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo lotnicze, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a przekazał informację niepełną – podlega karze pieniężnej w wysokości 13 500 zł – za każdy lot. Stosownie zaś do treści art. 209u ust. 2 ustawy Prawo lotnicze, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w drodze decyzji administracyjnej (art. 209w ust. 1 powołanej ustawy). Jak ustalono, a co wynika z akt sprawy, pismem z dnia 13 marca 2019 r. Komendant Placówki Straży Granicznej zwrócił się do Przewoźnika z wnioskiem o przekazywanie informacji o pasażerach lotów z portu lotniczego L., realizowanych w terminie od 31 marca 2019 r. do 26 października 2019 r. Wskazano, że informacje należy przekazywać na wskazany adres sieci telekomunikacyjnej. Żądana informacja dotycząca lotu objętego decyzją została przez Przewoźnika przekazana, jednakże w odniesieniu do pasażera D. B. Przewoźnik wskazał numer dokumentu podróży jako: [...], podczas gdy prawidłowy numer tego dokumentu to: [...]. Powyższe zostało ustalone w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a to: kopię strony personalnej dokumentu podróży ww. pasażera, notatkę urzędową funkcjonariusza Straży Granicznej z dnia 21 października 2019 r. wraz z zrzutem ekranu systemu ZSE 6, obrazującym przekazaną informację, wniosek o przekazanie informacji API oraz wniosek kierowany do Prezesa Urzędu o wymierzenie kary Przewoźnikowi. Przewidziany w ustawie Prawo lotnicze obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony w wyniku implementacji dyrektywy Rady 2004/82/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L.2004.261.24) dalej: "dyrektywa 2004/82/WE". Zakres danych o których mowa w ustawie Prawo lotnicze, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82/WE. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych. Wynika to z motywu 1 dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. W myśl art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego, wskazując jednocześnie zakres przekazywanych informacji (art. 3 ust. 2), który jest tożsamy z tym, jaki polski ustawodawca określił w art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze. W dyrektywie zobowiązano też Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków, aby nałożyć sankcje na przewoźników, którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe, a podejmowane środki powinny zapewnić, że nakładane sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne (art. 4 ust. 1). Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, Prezes Urzędu w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdził, że Przewoźnik przekazał niepełną informację API dotyczącą lotu z dnia 21 października 2019 r. nr [...]. Nie budzi bowiem wątpliwości, że dane przekazane przez Stronę w odniesieniu do pasażera D. B. były niepełne. Dane odnośnie dokumentu podróży zostały podane w części. Powyższe stanowi informację niepełną, a nie nieprawdziwą, co trafnie ocenił organ. Niewątpliwie zaszła zatem podstawa do nałożenia na Stronę kary pieniężnej za przekazanie niepełnej informacji, w wysokości określonej w art. 209u ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo lotnicze. Sąd zauważa przy tym, że wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej był należycie uzasadniony. Ocena w tym zakresie dokonana przez organ w decyzji zaskarżonej nie narusza prawa. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych przez Stronę w skardze, wskazać należy, że – w ocenie Sądu – żaden z nich nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 189g § 1 k.p.a. "Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.". Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 art. 189g k.p.a.). Zasadniczo rację ma Strona, że termin przedawnienia nałożenia kary biegł od dnia naruszenia art. 202a ustawy Prawo lotnicze przez Przewoźnika, czyli od 21 października 2019 r., a zatem – zasadniczo – powinien upłynąć 21 października 2024 r. Jednakże rozważając podniesioną przez Stronę problematykę należy mieć także na uwadze przepisy szczególne. Stosownie do art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Powołany przepis uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 568). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 31 marca 2020 r. Odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. poz. 433). Art. 15zzr ustawy COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r. Z powyższego wynika zatem, że przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym ten przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na ten okres. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres ów termin został wydłużony. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 3.07.2024 r. II GSK 2387/23, z 23.05.2024 r. II GSK 1928/23, z 21.03.2024 r. II GSK 2040/21, z 23.01.2024 r. II GSK 771/23, a Sąd w składzie orzekającym w pełni go akceptuje. W stanie faktycznym sprawy zaskarżona decyzja została wydana [...] listopada 2024 r. i doręczona Stronie 18 grudnia 2024 r., a zatem miało to miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który na mocy powyższych uregulowań uległ wydłużeniu do 31 grudnia 2024 r. W tej sytuacji Sąd nie podzielił stanowiska Strony, że decyzja została wydana i doręczona już po upływie terminu przedawnienia. Z tego względu zarzut naruszenia art. 189g § 1 w związku z art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. W wyroku z dnia 9 stycznia 2025 r. II GSK 564/24 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie objaśnił, że: "Intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu zarówno w odniesieniu do uchylonego już – wyraźnie wymienionego w treści art. 15zzr - stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego w chwili wejścia w życie art. 15zzr - stanu epidemii – obu ogłoszonych z powodu narastającego zagrożenia wywołanego niebezpieczeństwem zachorowania na COVID-19. Przyjęcie wykładni przeciwnej, tj. ograniczenie mocy obowiązującej przepisu art. 15zzr ustawy o COVID-19 do okresu od jego wejścia w życie do uchylenia tzn. z wyłączeniem okresu stanu zagrożenia epidemicznego - stanowiłoby zaprzeczenie zasady racjonalności ustawodawcy. Wynik takiej wykładni prowadziłby bowiem do sytuacji, w której uchwalony przepis w chwili jego wejścia w życie jest już częściowo niewykonalny i nie znajduje zastosowania. Z tego powodu zasadnie podnosi się w orzecznictwie i doktrynie, że sprzeczne z zasadą racjonalności ustawodawcy byłoby uznanie, że proceduje on projekt ustawy zawierający w swej treści odniesienie do stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie uchwala ten projekt z odwołaniem do tego stanu, mimo że stan ten został już zniesiony, bez zamiaru objęcia tego stanu retrospektywnym skutkiem. Należy zatem uznać, że ustawodawca, który dał uprzednio obywatelom swego rodzaju promesę ochrony prawnej na czas stanu zagrożenia epidemicznego, ochronę tę wprowadza z mocą wsteczną mimo zniesienia tego stanu.". W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd uznał, że nie zachodzi zasadność zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji RP z wnioskiem o zbadanie czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego wniosek w tym zakresie Sąd oddalił. Kolejno wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo lotnicze nie regulują materii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie przekazywania informacji o pasażerach (art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.). Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie nieprawidłowych informacji API mogło zatem nastąpić na podstawie art. 189f k.p.a. Stosownie do art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organ odstępuje od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie Sądu, Prezes Urzędu w sposób uprawniony uznał, że waga stwierdzonego naruszenia prawa nie była znikoma, trafnie powołując się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Stwierdzone w tej sprawie naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ nieprzekazanie Służbie Granicznej informacji o danych identyfikujących pasażera mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów zostały ustanowione. Przekonująco organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej zawarte we wniosku o wymierzenie Przewoźnikowi kary pieniężnej. W sprawie brak jest informacji by ziściły się przesłanki odstąpienia od nałożenia kary wskazane w pkt 2 art. 189f § 1 k.p.a. tj. by Strona została już ukarana za to samo zachowanie inną decyzją administracyjną lub została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Organ wyjaśnił także dlaczego nie wdrożył procedury przewidzianej w art. 189f § 2 k.p.a. Wyjaśnienia te nie naruszają prawa. Ponadto, Sądowi z urzędu (w związku z innymi rozpoznanymi już w tut. sądzie sprawami ze skarg Przewoźnika na decyzje Prezesa Urzędu w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API) wiadoma jest okoliczność, że nieprzekazanie Straży Granicznej informacji API oraz przekazanie informacji API nieprawdziwych, czy też niepełnych było zdarzeniem powtarzalnym, co można przypisać wadliwej organizacji zbierania i przekazywania tych informacji. Zdaniem Sądu, do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, tj. art. 10 § 1 w związku z art. 81 w związku z art. 7 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., o którym mowa w pkt 2 petitum skargi. Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.". Na gruncie tego przepisu wskazuje się jednolicie, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, koniecznym jest wykazanie, że uchybienie tej zasadzie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji tego, realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 11.06.2024 r. II OSK 2164/21). Sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. A contrario, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji sam brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa. W tak przedstawionej sytuacji uchylenie decyzji, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie będzie miało racjonalnych podstaw i mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania (por. także wyrok NSA z 15.03.2024 r. I GSK 287/23). W ocenie Sądu, podnosząc omawiany zarzut Przewoźnik nie wykazał, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W szczególności nie podał jakie konkretnie - dotychczas nieznane okoliczności lub dowody - mogłyby zostać przez niego skutecznie zgłoszone przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Dodać przy tym należy, że rozpatrując sprawę ponownie organ nie uzupełniał materiału dowodowego dotyczącego naruszenia. Ustalenie, że Przewoźnik przekazał niepełną informację w odniesieniu do omawianego lotu zostało dokonane w oparciu o materiał zgromadzony przed wydaniem decyzji utrzymanej w mocy, z którym to materiałem Strona zapoznała się w dniu 21 sierpnia 2024 r. Na żadnym etapie, w tym również w skardze, Skarżący nie przedstawił argumentów świadczących o niezaistnieniu okoliczności stanowiących podstawę nałożenia kary. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu o którym mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., mogącym skutkować uwzględnieniem skargi. Dlatego w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 lutego 2025
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący/ Grzegorz Nowecki Justyna Żurawska. /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny