VII SO/Wa 33/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Szczepan Borowski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wymierzenie grzywny Prezydentowi m.st. Warszawy za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy postanawia: 1. wymierzyć Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 200 (słownie: dwieście) złotych; 2 zasądzić od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W piśmie z 7 lipca 2025 r. A. K. (dalej jako skarżący), powołując się na art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniósł o nałożenie na Prezydenta m.st. Warszawy (dalej także jako organ) grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie jego skargi na bezczynność w sprawie wniosku o uznanie go za stronę postępowania w sprawie oznaczonej znakiem: [...] dotyczącej budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej i budynku handlowo-usługowego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że 13 maja 2025 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezydenta m.st. Warszawy skargę na bezczynność tego organu, która została poprzedzona ponagleniem. W jego ocenie organ na dzień złożenia wniosku o wymierzenie grzywny pozostawał w zwłoce w przekazaniu Sądowi w trzydziestodniowym terminie wynikającym z art. 54 p.p.s.a. Organ w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie. Zaznaczył, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie, w której zażądał dostępu do akt. Wskazał, że w piśmie z 12 maja 2025 r. została mu udzielona wyczerpująca odpowiedź na jego wniosek z 4 marca 2025 r. o uznanie go za stronę postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana Sądowi przez organ 1 sierpnia 2025 r. i zarejestrowano ją pod sygn. akt VII SAB/Wa 2104/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przy czym organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie wskazuje się, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. m.in. postanowienia NSA z 6 maja 2025 r., sygn. akt III OZ 192/25 oraz III OZ 184/25). Prewencyjny charakter grzywny przejawia się w zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy. Zaznaczyć należy, że przekazanie sądowi administracyjnemu nie tylko skargi, ale również akt administracyjnych oraz odpowiedzi na skargę jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu, nie tylko przekazując skargę, ale również wspomniane dokumenty. Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestaje on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem terminu. Nie zachodzi zatem bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Warszawie z 1 października 2019 r., sygn. akt VII SO/Wa 10/19). Zaznaczyć przy tym należy, że obowiązek przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na nią, jak też akt administracyjnych sprawy jest niezależna od tego, czy w ocenie organu skarga na określony akt lub czynność bądź bezczynność organu jest dopuszczalna. Rozstrzygnięcie w przedmiocie dopuszczalności skargi, jakkolwiek o charakterze formalnym, to jednak kończy postępowanie sądowoadministracyjne (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OPS 1/23, ONSAiWSA 2024, nr 4, poz. 41.) i należy do wyłącznej kompetencji sądu administracyjnego, a nie organu. Powołane przepisy nie obligują bezwarunkowo sądu do wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny, ale pozostawiają to do jego uznania, o czym świadczy użycie sformułowania w art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Przechodząc do rozpoznania wniosku o ukaranie organu grzywną, wniesionego w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że złożona przez skarżącego skarga na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy (wyraźnie adresowana do WSA w Warszawie wraz z poddaniem podstawy prawnej żądania) wpłynęła do tego organu w dniu 13 maja 2025 r., a zatem wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin na jej przekazanie sądowi administracyjnemu wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy upływał w dniu 13 czerwca 2025 r. Jak wynika z akt sprawy o sygn. VII SAB/Wa 2104/25 organ przekazał Sądowi skargę oraz odpowiedź na skargę w dniu 1 sierpnia 2025 r., a zatem zarówno po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., jak po złożeniu przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny. W ocenie Sądu przekroczenie terminu przewidzianego przez art. 54 § 2 p.p.s.a. o niecałe dwa miesiące, stanowi uchybienie, które można zakwalifikować jako niewielkie, ale na tyle istotne, że uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Przechodząc do kwestii związanej z wysokością grzywny Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca pozostawił Sądowi w tym zakresie swobodę w ustaleniu jej wysokości, określając w art. 154 § 6 p.p.s.a. jej górną granicę tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powyższy przepis pozwala na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia w jakim organ uchybił obowiązkowi przekazania akt, a zwłaszcza uwzględnienie okresu w jakim pozostawał on w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw przekroczenia ustawowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Tymi dyrektywami kierował się Sąd przy ustalaniu wysokości zasądzonej grzywny. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 200 zł spełni funkcję prewencyjną. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ przekazał Sądowi, choć z opóźnieniem, skargę wraz z odpowiedzią na skargę. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od wniosku w kwocie 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.