K 11/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 30 października 2024 r. Pozycja 93 POSTANOWIENIE z dnia 22 października 20 2 4 r. Sygn. akt K 11/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący Krystyna Pawłowicz Justyn Piskorski – sprawozdawca Bartłomiej Sochański Michał Warciński , po rozpoznaniu, na p osiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2024 r. , wniosku Prezesa Rady Ministrów o zbadanie zgodności : 1) Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzonej w Stambule dnia 11 maja 2011 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 961) w zakresie, w jakim tłumaczenie opublikowane w Dzien- niku Ustaw jest niezgodne z tekstem autentycznym, z art. 2 oraz art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) a rt. 6 w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 konwencji powołanej w punkcie 1 z art. 25 ust. 2 Konstytucji , 3) a rt. 14 konwencji powołanej w punkcie 1 z art. 48 ust. 1 , art. 53 ust. 3 i art. 25 ust. 3 Konstytucji , 4) a rt. 6 w związku z art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 konwencji powo- łanej w punkcie 1 z art. 2 Konstytucji, 5) a rt. 6 konwencji powołanej w punkcie 1 z art. 32 i art. 33 Konstytucji, p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W piśmie z 30 lipca 2020 r. Prezes Rady Ministrów (dalej: wnioskodawca) wniósł o zbadanie zgodności: 1) Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzonej w Stambule dnia 11 maja 2011 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 961 ; dalej: OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 2 k onwencja ), w zakresie, w jakim tłumaczenie opublikowane w Dzienniku Ustaw jest nie- zgodne z tekstem autentycznym, z art. 2 oraz art. 91 ust. 1 Konstytucji, 2) a rt. 6, art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2, art. 60 k onwencji z art. 25 ust. 2 Konstytucji, 3) a rt. 14 k onwe ncji z art. 48 ust. 1 i art. 25 ust. 3 Konstytucji . 1.1. W nioskodawca wskazał , że Rzeczpospolita Polska złożyła do k onwencji 2 dekla- racje i 4 zastrzeżenia , przy czym n a szczególną uwagę zasługuje następująca deklaracja ogól- na : „Rzeczpospolita Polska oświadcza, że będzie stosować Konwencję zgodnie z zasadami i przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. Zdaniem inicjatora niniejszego postę- powania „ k onwencja budzi poważne wątpliwości dotyczące jej zgodności z Konstytucją, zwłaszcza w zakresie przywołanym w [ e ] (…) wniosku. Oznacza to, że z prawnego punktu widzenia niezwykle trudne może być dochowanie zasady interpretacyjnej wynikającej z Kon- stytucji (…) i wyartykułowanej w deklaracji interpretacyjnej wyrażonej przez Rzeczpospolitą Polską ” . Konwencja od początku wywoływała liczne spory i kontrowersje. Ponadto jest skon- struowana w sposób nietypowy, albowiem „[z]niechęca ona do możliwości zgłaszania za- strzeżeń do jej treści oraz wprowadza procedury skłaniające do rezygnacji z już złożonych zastrzeżeń. Taki stan rzeczy powoduje, że państwo przystępujące do tej [k] onwencji swoiście ogranicza swoje władztwo, a w jakimś zakresie także suwerenność, w sposób idący znacznie dalej niż w przypadku innych umów międzynarodowych, także tych o charakterze prawno- człowieczym. Te obostrzenia stanowią dodatkowe utrudnienie w procesie uzgadniania [k] onwencji z Konstytucją”. Wątpliwości budzi także mechanizm wykładni k onwencji doko- nywanej przez organ konwencyjny w postaci zaleceń ogólnych Grupy ekspertów do spraw przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (dalej: GREVIO ) . „Konwen- cja posługuje się szeroko pojęciami nieostrymi, pozostawiającymi duże luzy interpretacyjne. Może to skutkować tym, że zalecenia ogólne GREVIO doprowadzają do jeszcze dalej idącej kolizji postanowień [k] onwencji z normami Konstytucji (…), w szczególności dotyczącymi wolności i praw człowieka i obywatela. Jest to tym bardziej istotne, że nie można wykluczyć tego, iż postanowienia [k] onwencji, interpretowane przez GREVIO, zyskają skutek pośredni, tj. będą powoływane przez organy stosujące prawo w procesie interpretowania polskiego prawa”. M ożna uznać, że „ [k] onwencja ma faktycznie charakter swoistej deklaracji ideowej, nie zaś dokumentu normatywnego nakierowanego na zapobieganie i zwalczanie przemocy wobec kobiet”. 1.2. W przedmiocie pierwszego zarzutu wnioskodawca wskazał, że tłumaczenie k on- wencji ogłoszone w Dzienniku Ustaw nie jest zbieżne z jej oryginalnymi wersjami języko- wymi (angielską i francuską), gdyż zawiera liczne błędy merytoryczne i techniczne . D otyczy to w szczególności nieprawidłowego użycia słowa „płeć” (w oryginale : sex ) zamiennie z wy- rażeniem „płeć społeczno - kulturowa” (w oryginale : gender ), które to pojęcia zostały rozróż- nione w art. 3 i art. 4 k onwencji. Powołując się na Konwencję wiedeńską o prawie traktatów sporządzon ą w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r. (Dz. U. z 1990 r. N r 74, poz. 439;) , należy za- znaczy ć , że obowiązującym tekstem umowy międzynarodowej jest ten opublikowany w języ- ku oryginalnym, natomiast w polskim porządku prawnym stosowana jest k onwencja w innym brzmieniu niż autentyczne. Z art. 91 ust. 1 Konstytucji wynika obowiązek zachowania naj- wyższej staranności w procesie tłumaczenia tej umowy, tak aby prawidłowo oddać w języku polskim jej autentyczne brzmienie. Błędy w tłumaczeniu mogą zaś prowadzić do nieprawi- dłowego stosowania k onwencji, a tym samym – w skrajnych w ypadkach – nawet do odpo- wiedzialności Rzecz y pospolitej Polskiej za jej naruszenie na gruncie prawa międzynarodowe- go. Mogą również „stanowić naruszenie, wynikającej z zasady demokratycznego państwa prawnego, gwarancji zaufania jednostki do państwa oraz stanowionego przez nie prawa, bez- OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 3 pieczeństwa prawnego, a także jednoznaczności prawa” , a zatem być niezgodne art. 2 Konsty- tucji. 1.3. W kwestii drugiego z zarzu tów wnioskodawca wskazał, że tłumaczenie art. 6 k onwencji ogłoszone w Dzienniku Ustaw nie odpowiada tekstowi autentycznemu. Konwencja posługuje się terminem gender , czyli „płci społeczno - kulturowej”, a zatem „zobowiązuje (…) państwo do prowadzenia polityki publicznej w taki sposób, aby uwzględniała ona perspekty- wę płci społeczno - kulturowej zawsze wtedy, gdy wdrażane są konwencyjne mechanizmy przeciwdziałania przemocy wobec kobiet”. P rowadzi to „do narzucenia państwu bardzo ściśle określonej perspektywy postrzegania problematyki przemocy (…) , która (…) ma charakter deklaracji ideologicznej”. T aki sam ładunek ideologiczny pociąga za sobą również art. 12 k onwencji. Podobnie art. 14 k onwencji zmusza sygnatariuszy do przyjęcia określonej posta- wy ideologicznej przez wskazanie, że zobowiązują się oni , „by wprowadzić do programów nauczania na wszystkich etapach edukacji, dostosowane do etapu rozwoju uczniów treści do- tyczące równości kobiet i mężczyzn, niestereotypowych ról społeczno - kulturowych, wzajem- nego szacunku, rozwiązywania konfliktów w relacjach międzyludzkich bez uciekania się do przemocy, przemocy wobec kobiet ze względu na płeć oraz gwarancji nienaruszalności oso- by”, przy czym stosowność podejmowania działań w tym zakresie ma być „interpretowana z zastosowaniem mechanizmu wykładni [k] onwencji” , co stanowi „poważne ryzyko (…) na- ruszenia bezstronności państwa w edukacji, ze względu na angażowanie go w promowanie określonych postaw światopoglądowych”. Podobne również art. 18 i art. 49 ust. 2 k onwencji odsyłają do pojęcia „płci społeczno - kulturowej”. K onwencja narusza standard wyrażony w art. 25 ust. 2 Konstytucji zarówno w aspekcie pozytywnym, jak i w aspekcie negatywnym, nie pozwalając państwu na zachowanie bezstronności w odniesieniu do przekonań światopo- glądowych oraz, z drugiej strony, ograniczając „państwo w realizacji obowiązku realizowania swoich zadań w sposób zgodny z zasadami kierunkowymi wyrażonymi w Konstytucji, w tym także z podstawowymi zasadami ustrojowymi”. 1.4. Jako ostatni zarzut wnioskodawca podniósł niezgodność art. 14 k onwencji z art. 48 ust. 1 i art. 25 ust. 3 Konstytucji. Uzasadniając go , zaznaczył, że „ [w] sprawozdaniu wyjaśniającym do [k] onwencji, w części dotyczącej [art.] 14, zauważono, że postawy i prze- konania kształtują się na bardzo wczesnym etapie życia. W związku z tym m.in. promocja równości płci społeczno - kulturowych powinna być adresowana już do możliwie najmłod- szych osób ”. W ocenie inicjatora niniejszego post ę powania „ [ k ] onstrukcja kwestionowanego przepisu [k] onwencji odbiera rodzicom wpływ na wychowanie dziecka poprzez dobranie mu odpowiedniej placówki edukacyjnej, czy to publicznej czy niepublicznej. Konwencja nakazu- je wszystkim tym podmiotom kształcenie dzieci z uwzględnieniem promocji problematyki płci społeczno - kulturowej i związanej z tym konieczności eliminowania tradycyjnych ról spo- łecznych”. Tym samym narusza konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dzieci zgod- nie z własnymi przekonaniami , a wyrażone w art. 48 ust. 1 Konstytucji . T ak ukształtowane zapisy k onwencji nakładają też na k ościoły i związki wyznaniowe obowiązek przekazywania określonych treści ideologicznych, co stanowi nieuprawnioną ingerencję w ich autonomię i tym samym narusza art. 25 ust. 3 Konstytucji. Choć placówki edukacyjne prowadzone przez kościoły i związki wyznaniowe muszą realizować podstawę programową przyjętą przez od- powiednie organy państwa, niemniej jednak nie może to prowadzić do promowania treści istotowo sprzecznych ze stanowiskiem danego kościoła lub związku wyznaniowego . 2. W piśmie z 19 sierpnia 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: RPO) zgłosił udział w postępowaniu i przedstawił stanowisko w sprawie , wnosząc o umorzenie postępo- wania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 47 ust. 2 pkt 1 - 4 ustawy o organizacji OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 4 i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) w związku z art. 188 Konstytucji – co do pkt . 1 petitum wniosku, oraz na podsta- wie art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 47 ust. 2 pkt 1 - 4 u.o.t.p.TK – co do pkt . 2 i 3 petitum wniosku. W razie nieuwzględnienia przez Trybunał Konstytucyjny powyższego wniosku RPO wniósł o : 1) stwierdzenie, że k onwencja w zakresie, w jakim tłumaczenie opublikowane w Dzienniku Ustaw jest niezgodne z tekstem autentycznym, nie jest niezgodna z art. 2 oraz art. 91 ust. 1 Kon stytucji, 2) stwierdzenie, że art. 6, art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2, art. 60 k onwencji nie są nie- zgodne z art. 25 ust. 2 Konstytucji, 3) stwierdzenie, że art. 14 konwencji jest zgodny z art. 48 ust. 1 i art. 25 ust. 3 Konstytucji. 2.1. RPO wskazał, że rozpoznanie merytoryczne wniosku w zakresie pkt . 1 petitum jest niedopuszczalne – biorąc pod uwagę art. 188 Konstytucji – ze względu na brak kognicji Trybunału Konstytucyjnego do orzekania o zgodności tekstu autentycznego ratyfikowanej umowy międzynarodowej z jego tłumaczeniem. Ponadto rozpoznanie merytoryczne wniosku jako takiego jest niedopuszczalne ze względu na braki formalne uzasadnienia , w postaci nie- przywołania treści kwestionowanych przepisów wraz z ich wykładnią, nieprzywołania treści wzorców kontroli wraz z ich wykładnią; braku określenia problemu konstytucyjnego i zarzutu niekonstytucyjności oraz niewskazania argumentów lub dowodów na poparcie zarzutu nie- konstytucyjności. Także odnośnie do części żądań określonych w pkt . 2 i 3 petitum wniosku nie zostały spełnione wymogi formalne w tym zakresie. Niespełnienie wymagań wynikają- cych z art. 47 ust. 2 u.o.t.p.TK przekłada się zatem na konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. 2.2. Zakres zaskarżenia k onwencji w punkcie 1 petitum wniosku jest nieprecyzyjny. Wnioskodawca „ogranicza (…) się do stwierdzenia, że zawiera ona «liczne błędy meryto- ryczne i techniczne» i jedynie jako przykład podaje zróżnicowane tłumaczenie terminu g en- der / genre bez wskazania, których przepisów błąd ten dotyczy. Wnioskodawca nie przedstawia żadnych dowodów, ani nawet nie uprawdopodabnia, że tekst autentyczny [k] onwencji został nieprawidłowo przetłumaczony na język polski”. Ocena zgodności tekstu autentycznego z tłumaczeniem umowy międzynarodowej pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Kon- stytucyjnego. Istnieją jednak mechanizmy służące przeciwdziałaniu ewentualnym błędom w tłumaczeniu umów międzynarodowych , m . in. w trybie art. 18b ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 127 ; dalej: ustawa o umowach międzynarodowych ). Wnioskodawca nie wykazał okoliczności świadczących o niewystarcza- jącym charakterze istniejących środków. Wskazane art. 2 i art. 91 ust. 1 Konstytucji nie mają zastosowania w w ypadku zaistnienia ewentualnego błędu w tłumaczeniu tekstu autentyczne- go umowy międzynarodowej i jako takie są nieadekwatnymi wzorcami kontroli. 2.3. Uzasadnieni e zarzutu objętego pkt . 2 petitum wniosku „sprowadza się w istocie do wyrażenia obaw (…) co do stosowanego przez [k] onwencję pojęcie gender / genre ” i wią- żącego się z tym terminem „bagażu ideologicznego”. „ Wydaje się, że [w] nioskodawca – w postępowaniu, którego celem jest badanie hierarchicznej zgodności norm z Konstytucją – kwestionuje nie tyle konstytucyjność określonych norm, ale samą potrzebę podejmowania przez władze państwowe działań mających na celu m.in. przeciwdziałanie stereotypom zwią- zanym z płcią, przeciwdziałania dyskryminacji kobiet, czy też umacniania samodzielnej po- zycji kobiet ”. Niejasną i niewyjaśnioną pozostaje kwestia tego , jak kwestionowane normy k onwencji, zdaniem wnioskodawcy, są niezgodne z art. 25 ust. 2 Konstytucji, albowiem OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 5 „w żaden sposób nie odnosi zaskarżonych regulacji do rzekomych ich skutków w postaci nie- uzasadnionego ingerowania władz publicznych w sferę religijną i światopoglądową oraz ko- nieczności zagwarantowania swobody wyrażania przekonań religijnych i światopoglądowych w przestrzeni publicznej”. W konsekwencji art. 25 ust. 2 Konstytu cji stanowi nieadekwatny wzorzec kontroli. 2.4. Uzasadnieni e zarzutu, którego dotyczy pkt 3 petitum wniosku, sprowadza się do podania „w wątpliwość konstytucyjność prowadzenia działań edukacyjnych dotyczących za- gadnień równości kobiet i mężczyzn, ponieważ obejmowałyby one kwestie związane z nieste- reotypowymi rolami społeczno - kulturowymi, których [w] nioskodawca wydaje się nie akcep- tować. W ocenie [w]nioskodawcy takie działania stanowią ingerencję w konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, a także – gdy do nau- czania dochodziłoby w placówce prowadzonej przez kościoły i związki wyznaniowe – do naruszenia przyznanej na mocy art. 25 ust. 3 Konstytucji autonomii tych jednostek”. Art. 14 k onwencji nie odnosi się, wbrew twierdzeniom inicjatora niniejszego postępowania , do za- gadnienia sposobu wychowania dziecka przez rodziców, lecz do obowiązków państwa w za- kresie zapewnienia określonego standardu edukacji. Regulacje w tym zakresie mogą się od- nosić zarówno do placówek publicznych, jak i niepublicznych. Choć te ostatnie dysponują większą elastycznością, to nie wiąże się ona z całkowitą dobrowolnością przekazywanych w nich treści. Zdaniem RPO kwestionowane unormowania k onwencji „koncentrują się (…) na stworzeniu przez władze publiczne systemu przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na płeć i wspierania osób pokrzywdzonych przemocą. Wbrew twierdzeniom [w]nioskodawcy nie odnoszą się do konstytucyjnego prawa związków wyznaniowych i kościołów do samookre- ślania swoich struktur, nie wskazują sposobu wyboru osób piastujących w ich ramach okre- ślone funkcje. Normy [k] onwencji nie ingerują także w materię treści religijnych – należy je interpretować w ten sposób, że zakazują jedynie przyjmowania np. rozwiązań legislacyjnych, które pozwalałyby sprawcy usprawiedliwiać akty przemocy swoimi przekonaniami religijny- mi i w ten sposób uniknąć odpowiedzialności prawnej (art. 1 2 ust. 5 Konwencji)”. Z kolei „ treści przekazywane w ramach zajęć organizowanych na terenie szkoły, mające na celu kształtowanie postaw tolerancji i szacunku wobec każdego człowieka, czy wspierające kon- stytucyjną zasadę równouprawnienia płci (art. 33 Konstytucji) i zakazujące wszelkiej dys- kryminacji z jakiejkolwiek przyczyny – a zatem także przemocy , która jest formą dyskrymi- nacji ze względu na płeć – bezsprzecznie mieszczą się w ramach wartości konstytucyjnych kształtujących prawo oświatowe i przyjętej podstawy programowej nauczania szkolnego. Ja- ko takie nie mogą zatem być uznawane jako naruszające prawo rodziców wyrażone w art. 48 ust. 1 Konstytucji czy godzące w autonomię związków wyznaniowych i kościołów. (…) obo- wiązek przekazywania tych treści w placówkach edukacyjnych – nawet prowadzonych przez wspólnoty religijne – pozostaje w zgodności z wartościami konstytucyjnymi ” . Z tego względu art. 1 4 k onwencji jest zgodny z art. 48 ust. 1 i z art. 25 ust. 3 K onstytucji. 2.5. RPO zwrócił uwagę także na treść deklaracji ogólnej , w myśl której Rzeczpospo- lita Polska wskazała, że k onwencja będzie stosowana „zgodnie z zasadami i postanowi eniami Konstytucji”. Ta ogólna reguła interpretacyjna stanowi dodatkową gwarancj ę tego, „że żadne z wartości konstytucyjnych nie zostaną pominięte, ani naruszone w związku z realizacją po- stanowień [k] onwencji”. 3. W piśmie z 20 sierpnia 2020 r. stanowisko w sprawie przedstawił Prokurator Gene- ralny, wnosząc o: 1) stwierdzenie, że ustawa z dnia 6 lutego 2015 r. o ratyfikacji Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzonej OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 6 w Stambule dnia 11 maja 2011 r . (Dz. U. poz. 398 ; dalej: ustawa ratyfikacyjna ) jest niezgodna z art. 89 ust. 1 Konstytucji, a także jest niezgodna z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą demokratycznego państwa prawnego, 2) stwierdzenie, że art. 6, art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 k onwencji są niezgodne z art. 25 ust. 2 Konstytucji, 3) stwierdzenie, że art. 14 k onwencji jest niezgodny z art. 48 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 25 ust. 3 Konstytucji, 4) umorzenie postępowania w pozostałym zakresie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. 3.1. Odnosząc się do pkt . 1 petitum wniosku, Prokurator Generaln y wskazał, że inten- cją wnioskodawcy było zainicjowanie kontroli dochowania trybu zawarcia i ratyfikacji k on- wencji . „ Tylko bowi em wówczas kontroli konstytucyjności może zostać poddany akt prawny jako całość, a nie jedynie jego poszczególne unormowania. Co więcej, zakwestionowanie przez [w] nioskodawcę trybu procedowania sprawia, że na drugi plan schodzą wskazane prze- zeń wzorce kontroli, albowiem Trybunał Konstytucyjny « z urzędu » bada kompetencję oraz dochowanie trybu wymaganego przepisami prawa do wydania aktu lub do zawarcia i ratyfi- kacji umowy międzynarodowej ”, co stanowi odstępstwo od obowiązującej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym zasady skargowości . W ten sposób „ rzeczywistym przedmiotem oceny ” jest ustawa ratyfikacyjna. Z tego względu „ Trybunał Konstytucyjny wi- nien dokonać oceny dochowania trybu wymaganego przepisami prawa do zawarcia i ratyfika- cji umowy międzynarodowej jaką jest [k] onwencja (…) , a w konsekwencji skontrolować spo- sób procedowania nad ustawą [ratyfikacyjną]” . 3.2. W zakresie zarzutów ujętych w pkt . 2 i 3 petitum wniosku analizie należy poddać treść wskazanych przepisów k onwencji w oparciu o obydwie wersje językowe (angielską i polską) ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Przedmiotem kontroli nie może być art. 60 konwen- cji , albowiem został jedynie wskazany w petitum i w śródtytule uzasadnienia, nie zaś w wy- wodzie wnioskodawcy, i wobec zaistniałego braku formalnego uzasadnienia – w zakresie tego przepisu – postępowanie powinno zostać umorzone ze względu na niedopuszczalność wyda- nia orzeczenia. 3.3. W kwestii zgodności ustawy ratyfikacyjnej z art. 89 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Pro- kurator Generalny zwrócił uwagę na dyskusje dotyczącą kwestii tłumaczeniowych w trakcie procesu legislacyjnego, a dotyczących pojęcia gender – „ płeć społeczno - kulturowa ” . Z uwagi na rozbieżności w tłumaczeniu „ w procesie legislacyjnym (…) doszło do istotnych uchybień, które nie pozwalają ustalić jaka treść [k] onwencji była przedmiotem zgody parlamentu na ratyfikacje, a w konsekwencji, czy tekst [k] onwencji opublikowany w Dzienniku Ustaw był objęty tą zgodą. W szczególności, jako niedopuszczalny jawi się taki tryb procedowania, w którym posłowie zagłosowali nad autentycznym tekstem [k] onwencji nie dysponując (co zostało przyznane przez przedstawiciela postulat o ra projektu ustawy [ratyfikacyjnej] ) należy- tym jej tłumaczeniem. Oczywiście, warunkiem prawidłowości procesu legislacyjnego nie jest faktyczne zapoznanie się przez parlamentarzystów z tekstem ustawy lub umowy i znajomość ich treści, niemniej swoistym minimum minimorum jest stworzenie możliwości zapoznania się z przedmiotem umowy i świadomego głosowania. Co więcej, jako niezgodne z konst ytucyj- nym wymogiem « uprzedniej zgody » (art. 89 ust. 1 Konstytucji) jawi się także odłożenie w czasie dopracowania tekstu tłumaczenia umowy na etap po uchwaleniu ustawy, a przed raty- fikacją konwencji. Oznaczałoby to bowiem, że zgoda parlamentu – w odniesieniu do polskie- go tekstu umowy międzynarodowej, ma charakter zgody in blanco , której doprecyzowanie pozostawione jest pozaparlamentarnemu procedowaniu. W tym konkretnym przypadku nie jest przy tym tak, że rozbieżności tłumaczeniowe dotyczą jakiś drugoplanowych kwestii, lecz samego jądra unormowań, jakim jest słownik pojęć stosowanych w [k] onwencji (…) , deter- OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 7 minujący przedmiot jej regulacji”. Przekłada się to na niezgodność ustawy ratyfikacyjnej z art. 89 ust. 1 Konstytucji. Wątpliwości dotyczące definicji pojęcia „płeć” ( gender ) wiążą się z drugi m proble- m em konstytucyjn ym , a ocenian ym przez pryzmat wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady demokratycznego państwa prawnego. Konwencyjna definicja pojęcia „płeć” odbiega od tra- dycyjnego rozumienia tego pojęcia, co w konsekwencji „prowadzi do recypowania na grunt polskiego systemu prawnego konstruktu pojęciowego, który burzy jego spójność . Oznacza bowiem, że podstawą przypisania płci nie jest już biologiczny zespół cech, a jedynie społecz- nie uznawana rola lub aktywność odpowiadająca temu co społecznie uznawane jest za kobie- ce lub męskie. W takim zaś wypadku Państwo, które wzięło na siebie ciężar wykonania zo- bowiązań wynikających z [k] onwencji, będzie musiało zmierzyć się z uzasadnionymi – w świetle brzmienia [k] onwencj i – roszczeniami osób postrzegających swoją płciowość przez pryzmat społeczno - kulturowy, co wymagać będzie zmiany paradygmatu pojęć zastanych i stosownej reakcji organów państwowych w pr ocesie stosowania prawa. Egzemplifikacją powyższego może być dążenie osób negujących swoją biologiczną płeć do traktowania ich jako przedstawicieli płci przeciwnej (…), co w ujęciu prawnym jest równoznaczne z usano- waniem małżeństw biologicznie jednopłciowych. Te ostatnie zaś są wprost niezgodne z art. 18 Konstytucji”. Aparat pojęciowy konwencji „narusza funkcjonalność i spójność polskiego sys- temu prawnego, i jako taki pozostaje w kolizji w wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą de- mokratycznego państwa prawnego”. Z tego względu ustawa ratyfikacyjna jest niezgodna z art. 2 Konstytucji. 3.4. W zakresie art. 6, art. 12, art. 14, art. 18 i art. 49 ust. 2 k onwencji Prokurator Ge- neralny wskazał, że pozostałe zarzuty wniosku cechują się wtórnością wobec „ kwestii zwią- zanej z aparatem pojęciowym [k] onwencji, w szczególności zaś definicją terminu «płeć». Chodzi mianowicie o to, że stosowanie określonej siatki terminologicznej we wskazanych przez [w]nioskodawcę przepisach [k] onwencji rodzi dalsze konsekwencje, które są nie do zaakceptowania z punktu widzenia jeszcze innych postanowień Konstytucji”. Z perspektywy analizy zgodności „ładunek ideologiczny, niesiony przez terminologię zastosowaną w [k] onwencji, połączony z obowiązkami państw - stron, które wynikają ze szczegółowych jej zapisów, wskazanych jako przedmiot kontroli, sprawia, że są one nie do pogodzenia z konsty- tucyjnym standardem neutralności światopoglądowej i ustrojowym modelem separacji skoor- dynowanej obowiązującym w [Rzeczpospolitej Polskiej] . Promując społeczno - kulturowe uję- cie płci i identyfikację innych jej ujęć (np. biologicznych) jako źródła przemocy wobec ko- biet, wykorzeniając tradycyjne role społeczne wynikające z męskości i kobiecości, a zatem także ojcostwa i macierzyństwa, oraz uwzględniając powyższe idee w edukacji dzieci, pań- stwo nie tylko zajmuje określoną pozycję światopoglądową, ale (…) zwraca się bezpośrednio przeciwko aksjologii konstytucyjnej, nie mając do tego wymaganego mandatu wynikającego z woli suwerena. Przepisy art. 48 ust. 1 [zdanie pierwsze] oraz art. 25 ust. 2 i 3 Konstytucji (…) stanowią bowiem zabezpieczenie – odpowiednio obywateli (tu: rodziców i członków wspólnot wyznaniowych), ale także ustroju państwa – przed tym, ażeby państwo stało się instytucjonalnym szafarzem jakiejkolwiek ideologii, a zwłaszcza takiej, która nie wynika z jego historii oraz tradycji i nie ma źródła w woli Narodu. Zabezpieczeń tych nie jest zatem w stanie przełamać nawet decyzja większości parlamentarnej wyrażona w ustawie wyrażają- cej zgodę na ratyfikację umowy międzynarodowej, jak również, wynikający z art. 9 Konsty- tucji obowiązek przestrzegania przez Rzeczpospolitą Polską prawa międzynarodowego. Pol- ska nie może być bowiem związana prawem międzynarodowym sprzecznym z aksjologią polskiej ustawy zasadniczej”. Przekłada się to na niezgodność art. 6, art. 12, art. 14, art. 18 i art. 49 ust . 2 k onwencji z art. 25 ust . 2 Konstytucji i niezgodność art. 14 k onwencji z art. 48 ust. 1 zdanie pierwsz e i art. 25 ust. 3 Konstytucji. OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 8 4. W piśmie z 26 sierpnia 2020 r. wnioskodawca zmodyfikował wniosek . W zakresie pkt . 2 i 3 petitum wn iósł o : – stwierdzenie, że art. 6 w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 konwen- cji jest niezgodny z art. 25 ust. 2 Konstytucji, – stwierdzenie, że art. 14 konwencji jest niezgodny z art. 48 ust. 1, art. 53 ust. 3 i art. 25 ust. 3 Konstytucji, oraz dodatkowo wniósł o: – stwierdzenie, że art. 6 w związku z art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 konwencji jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, ponieważ narusza zasadę zaufania obywatel a do państwa i stanowionego przez nie prawa, bezpieczeństwo prawne jednostki oraz zasadę jednoznaczno- ści prawa, – stwierdzenie, że art. 6 k onwencji jest niezgodny z art. 32 i art. 33 Konstytucji. W pozostałym zakresie wniosek z 30 lipca 2020 r. inicjator niniejszego postępowania pozostawił bez z mian. 4.1. Wnioskodawca wniósł o związkową kontrolę przepisów wskazanych w punkcie 2 petitum wniosku, albowiem podstawowe znaczenie ma art. 6 k onwencji – odwołując się do niego , należy odczytywać pozostałe z przywołanych przepisów prawnych. Włączenie płci społeczno - kulturowej do polskiego porządku prawnego narusza zasadę bezstronności władz publicznych, gdyż konwencja zobowiązuj e władze publiczne do promocji określonej ideolo- gii, co uzasadnia zbadanie zgodności kwestionowanych unormowań z art. 25 ust. 2 Konstytu- cji. 4.2. Odnośnie do zarzutu ujętego w punkcie 3 petitum wniosku modyfikacja polega ła na dodaniu nowego wzorca kontroli w postaci art. 53 ust. 3 Konstytucji . Zmiana została u mo- tywowana przekonaniem o ścisłym związku art. 53 ust. 3 zarówno z art. 48, jak i art. 25 Kon- stytucji. Zdaniem wnioskodawcy art. 14 k onwencji „jest niezgodny z art. 48 ust. 1 oraz art. 53 ust. 3 Konstytucji przez to, że zobowiązuje organy władzy publicznej do podejmowania w sferze edukacji działań sprzecznych z prawem rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi poglądami oraz z zasadą respektowania religijnych i filozoficznych przekonań rodziców w systemie edukacji”. Ponadto art. 14 k onwencji jest sprzeczny z zasadą autonomii w stosunkach pomiędzy państwem i kościołami oraz związkami wyznaniowymi, które to mo- gą zakładać i prowadzić placówki edukacyjne. „Naruszeniem autonomii tych instytucji było- by zobowiązanie do wprowadzania do programów nauczania treści światopoglądowych nie- zgodnych z ich doktryną, zwłaszcza w zakresie, w jakim pozostają one sprzeczne także z ak- sjologią konstytucyjną”. 4.3. W kwestii dodanego pkt . 4 petitum wniosku wnioskodawca wskazał, że przywo- łane unormowania k onwencji naruszają zasadę zaufania obywatela do państwa, bezpieczeń- stwa prawnego jednostki oraz zasady jednoznaczności prawa, wynikające z art. 2 Konstytucji. D o takie j konkluzji prowadzi „uważna lektura kwestionowanych przepisów [k] onwencji, uzupełniona dodatkowo o analizę art. 3 [lit.] c [k] onwencji, zawierającego definicję płci spo- łeczno - kulturowej ( gender ). Zgodnie z art. 3 [lit.] c [k] onwencji, « płeć społeczno - kulturowa » oznacza społecznie skonstruowane role, zachowania, działania i atrybuty, które dane społe- czeństwo uznaje za odpowiednie dla kobiet lub mężczyzn. Po lekturze tej definicji wciąż nie wiadomo czym jest płeć społeczno - kulturowa. Potwierdza to zresztą spór w debacie publicz- nej, w którym prezentowane są skrajnie różne interpretacje tego pojęcia. Skrajna otwartość znaczeniowa terminu gender umożliwia napełnianie go dowolną treścią, przez co prowadzi do bardzo zróżnicowanego odczytywania samej [k] onwencji”. OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 9 4.4. D odan y pkt 5 petitum wniosku stanowi rozwi ni ę cie wcześniejsz ych zarzut ów. Z a naruszeniem art. 32 i art. 33 Konstytucji przemawia „różnicowani[e] ludzi w oparciu o do- wolne, nieprecyzyjne kryteria”, ponieważ „[k]ryterium różnicowania przyjęte w art. 6 [k] on - wencji jest całkowicie oderwane od uwarunkowań biologicznych i przez to stoi w sprzeczno- ści z modelem równości kobiet i mężczyzn przyjętym na gruncie art. 33 ust. 1 Konstytucji, prowadząc zarazem do dyskryminacji, która zakazana jest na podstawie art. 32 Konstytucji ” . 5. W piśmie z 15 września 2020 r. RPO podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 47 ust. 2 pkt 1 - 4 u.o.t.p.TK w związku z art. 188 Konstytucji – co do pkt . 1 petitum wniosku oraz na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 47 ust. 2 pkt 1 - 4 u.o.t.p.TK – w pozostałej części. W razie nieuwzględnienia przez Trybunał Konstytucyjny powyższego wniosku, wniósł o stwierdzenie, że: 1) k onwencja w zakresie, w jakim tłumaczenie opublikowane w Dzienniku Ustaw jest nie- zgodne z tekstem autentycznym, nie jest niezgodna z art. 2 oraz art. 91 ust. 1 Konstytucji, 2) art. 6 w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 k onwencji nie jest nie- zgodny z art. 25 ust. 2 Konstytucji, 3) art. 14 k onwencji jest zgodny z art. 48 ust. 1, art. 53 ust. 3 i art. 25 ust. 3 Konstytucji, 4) art. 6 w związku z art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 k onwencji nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, 5) art. 6 konwencji jest zgodny z art. 32 i art. 33 Konstytucji. 5.1. RPO zauważył, że pomimo częściowego uzupełnienia braków formalnych przez wnioskodawcę uzasadnienie wciąż nie spełnia wymogów wynikających z art. 47 ust. 2 u.o.t.p.TK, co przekłada się na konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK . Choć wnioskodawca przytoczył treść kwestionowanych jednostek re- dakcyjnych k onwencji w wersjach językowych polskiej i angielskiej, to nie wskazał zakresu zaskarżenia, zwłaszcza nie sprecyzował, jakie konkretnie normy wyinterpretowane z tych przepisów prawnych powodują jego wątpliwości konstytucyjnoprawne. Zaniechał przy tym wykładni art. 6 k onwencji, ograniczając się do wyrażenia przypuszczeń dotyczących założeń za nim stojących i potencjalnych zagrożeń, a wiążących się – w ocenie wnioskodawcy – z wdrożeniem k onwencji. Podobnie braki te odnoszą się do art. 14 k onwencji, przy czym wnioskodawca zaniechał wykładni wzorców kontroli wskazanych w odnoszącym się do ni ch zarzucie. Stwierdzenie to dotyczy również nowo powołanych wzorców kontroli w postaci art. 53 ust. 3 oraz art. 32 i art. 33 Konstytucji. Obawy wnioskodawcy wiążące się z wdroże- niem k onwencji, polemika z jej założeniami, jak również ocena tego, czy konwencja wpro- wadza „nowość normatywną”, nie stanowią argumentów lub dowodów na poparcie stawiane- go zarzutu niekonstytucyjności. 5.2. Odnośnie do zarzutu wskazanego w punkcie 2 petitum wniosku RPO podtrzymał wcześniejsze stanowisko . U zasadnienie wniosku sprowadza się do wyrażenia obaw wniosko- dawcy oraz uwag o charakterze polemicznym. RPO odniósł się do tych kwestii, w szczegól- ności wskazując, że „samo brzmienie kwestionowanych postanowień k onwencji – przede wszystkim art. 6, który zobowiązuje państwa - strony do promowania i wdrażania polityki równości kobiet i mężczyzn i uwzględniania w tym zakresie perspektywy płci społeczno - kulturowej, zdefiniowanej w art. 3 [lit.] c jako społecznie skonstruowanych ról, zachowań, działań i atrybutów, które dane społeczeństwo uznaje za odpowiednie dla kobiet i mężczyzn – falsyfikuje twierdzenia [w] nioskodawcy. Tak sformułowana definicja w żaden sposób nie narusza Konstytucji (…), przede wszystkim dlatego, że nie kreuje ani praw, ani obowiązków, OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 10 jedynie dookreśla stosowane na gruncie [k] onwencji pojęcia”. W tym zakresie odwołał się także do raportu wyjaśniającego z 11 maja 2011 r. oraz procesu ratyfikacji k onwencji, w tym uzasadnienia projektu ustawy ratyfikacyjnej. Zarzut niezgodności art. 6 k onwencji z art. 25 ust. 2 Konstytucji, rzutujący na inne postanowienia k onwencji, polega na kwestionowaniu przez wnioskodawcę samych założeń i celów k onwencji, nie zaś na wykazaniu niekonstytu- cyjności określonych norm. Ponadto zagrożenia interpretacyjne, jakie wnioskodawca wiąże z działalnością GREVIO – mając na względzie niewiążący charakter wydawanych ogólnych zaleceń – są nieuzasadnione w świetle brzmieni a postanowień konwencji . Niewskazani e przez wnioskodawcę , „na czym polegałby ewentualny konflikt przepisów [k] onwencji z zasadą bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań światopoglądowych i filozoficz- nych”, uzasadnia uznanie, że art. 25 ust. 2 Konstytucji jest nieadekwatnym wzorcem kontroli i stwierdzenie, że art. 6 w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 konwen- cji nie jest niezgodny z art. 25 ust. 2 Konstytucji. 5.3. W odniesieniu do zarzutu ujętego w punkcie 3 petitum wniosku wątpliwości wnioskodawcy podobnie jak powyżej wiążą się z obawą o charakterze ideologicznym. RPO podtrzymał swoją argumentację, podkreślając to, że art. 1 4 k onwencji nie odnosi się do za- gadnienia wychowania dziecka przez rodziców, lecz do kreowania przez władze publiczne standardu edukacji, zawierającego informacje o źródłach przemocy w społeczeństwie. Wnio- skodawca nie uzasadnia , w jaki sposób pozostaje to „w sprzeczności z aksjologią konstytu- cyjną, w szczególności z konstytucyjną zasadą równouprawnienia kobiet i mężczyzn wyrażo- ną w art. 33 ust. 1 i 2 Konstytucji (…). Podobnie, [w]nioskodawca nie uzasadnia, gdzie dostrzega sprzeczność przekazywanych dzieciom i młodzieży treści z normami konstytucyj- nymi, skoro są one zbieżne treściowo z art. 30, art. 31 ust. 2, art. 40 oraz art. 41 ust. 1 Konsty- tucji (…). Argument [w]nioskodawcy, że [k] onwencja zobowiązuje do promowania idei nie- zgodnych z wartościami wyrażonymi w ustawie zasadniczej jest zatem całkowicie chybiony i nie poparty żadnymi dowodami”. Kwestionowane postanowienie konwencji nie odnosi się również do spraw normowanych art. 25 ust. 3 oraz art. 53 ust. 3 Konstytucji. Wobec tego, jak i wcześniejszych uwag, art. 14 k onwencji jest zgodny z art. 48 ust. 1 , art. 25 ust. 3 i art. 53 ust. 3 Konstytucji. 5.4. Odnośnie do zarzutu określonego w punkcie 4 petitum wniosku wątpliwości wnioskodawcy ponownie dotyczą art. 3 lit. c k onwencji, w którym ujęta została definicja „płci społeczno - kulturowej” i w konsekwencji kwestionuje postanowienia k onwencji zawiera- jące ten termin, niezasadnie opierając się na poglądzie Trybunału Konstytucyjnego Bułgarii. Choć wnioskodawca przytacza wzorzec kontroli w postaci art. 2 Konstytucji, to nie określa problemu konstytucyjnego i nie wskazuje sposobu, w jaki kwestionowane postanowienia konwencji naruszają Konstytucję. 5.5. W kwestii zarzutu wskazanego w punkcie 5 petitum wniosku w uzasadnieniu nie wskaz ano , „ jakie zagrożenia dla konstytucyjnej zasady równości i zasady równouprawnienia kobiet i mężczyzn [wnioskodawca] dostrzega w kwestionowanej normie [k] onwencji kreują- cej po stronie państ w a określone zobowiązania w zakresie polityki ró w ności kobiet i męż- czyzn. W szczególności nie wyjaśnia, jak posługiwanie się pojęciem płci spo ł eczno - kulturowej w promowaniu i skutecznym wdrażaniu polityki równouprawnienia pomiędzy kobietami a mężczyznami oraz wzmacnianiu pozycji kobiet miałoby negatywnie oddziaływać na sytuację kobiet i mężczyzn i czyje konstytucyjne prawa miałoby to naruszać ”. W istocie treść k onwencji wzmacnia i uszczegóławia gwarancje konstytucyjne, co przekłada się na wniosek o stwierdzenie zgodności art. 6 k onwencji z art. 32 i art. 33 Konstytucji. OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 11 6. W piśmie 15 września 2020 r. zaktualizowane stanowisko w sprawie przedstawił Prokurator Generalny, wnosząc o: 1) stwierdzenie, że ustawa ratyfikacyjna jest niezgodna z art. 89 ust. 1 Konstytucji, a także jest niezgodna z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą demokratycznego państwa prawnego, 2) stwierdzenie, że art. 6 w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 i art. 60 k onwencji jest niezgodn y z art. 25 ust. 2 Konstytucji, a ponadto jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą demokratycznego państwa prawnego, 3) stwierdzenie, że art. 14 k onwencji jest niezgodny z art. 48 ust. 1 zdanie pierwsze, art. 53 ust. 3 i art. 25 ust. 3 Konstytucji, 4) stwierdzenie, że art. 6 k onwencji jest niezgodny z art. 32 i art. 33 Konstytucji. 6.1. Prokurator Generalny podtrzymał wcześniejsze stanowisko , przy czym – z e wzglę du na uzupełnienie braku formalnego wniosku przez wnioskodawcę – wskazał, że nie wnosi o umorzenie postępowania w zakresie oceny zgodności z Konstytucją art. 60 k onwen- cji. 6.2. Prokurator Generalny omówił kwestie dotyczące tłumaczenia pojęcia „płeć” ( gender ) i wskazał, że ustawa ratyfikacyjna jest niezgodna z art. 89 ust. 1, jak również art. 2 Konstytucji. 6.3. Prokurator Generalny wskazał, że art. 6 w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust . 2 i art. 60 k onwencji jest niezgodn y z art. 25 ust. 2 Konstytucji, natomiast art. 14 k on- wencji jest niezgodny z art. 48 ust. l zdanie pierwsze, art. 53 ust. 3 i art. 25 ust. 3 Konstytucji. Z tożsamych przyczyn , wskazanych wcześniej w uzasadnieniu stanowiska, art. 6 w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust . 2 i art. 60 konwencji jest niezgodny z zasadą demokra- tycznego państwa prawnego, a w szczególności zasadą zaufania obywatela do państwa i sta- nowionego przez nie prawa, zasadą bezpieczeństwa prawnego jednostki oraz zasadą jedno- znaczności prawa, wynikającymi z art. 2 Konstytucji. Z kolei wynikający z art. 6 k onwencji „obowiązek wdrażania polityki specyficznie rozumianej równości kobiet i mężczyzn” jest niezgodny z art. 32 i art. 33 Konstytucji, albowiem prowadzi do zatarcia konstytucyjnych terminów „kobieta” i „mężczyzna”. 7. W piśmie z 15 września 2020 r. stanowisko w sprawie przedstawił Minister Spraw Zagranicznych (dalej: MSZ) , informując w petitum , że „przychyla się do stanowiska Prezesa Rady Ministrów określonego [we] wniosku oraz do stanowiska Ministra Rodziny Pracy i Po- lityki Społecznej, jako organu kierującego działem administracji rządowej właściwego do spraw, którego dotyczy [k] onwencja”. 7.1. MSZ zwrócił się do Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej o przedstawie- nie stanowiska, które to zostało włączone do pisma MSZ. Zgodnie z konkluzjami tego stanowiska : 1) naruszone zostały art. 2 oraz art. 91 ust. 1 Konstytucji z uwagi na wprowadzenie do syste- mu prawnego umowy międzynarodowej, której brzmienie w języku polskim, w zakresie pod- stawowego pojęcia, determinującego zakres przedmiotowy stosowania umowy, odbiega od tekstów autentycznych , 2) art. 6 w związku w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 i art. 60 k onwencji jest niezgodny z art. 25 ust. 2 Konstytucji , gdyż nakłada na państwo obowiązek oparcia działań, w zakresie wdrażania i wykonywania k onwencji, na określonych założeniach światopoglądo- wych , OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 12 3) art. 14 k onwencji jest niezgodny z art. 48 ust. 1, art. 53 ust. 3 i art. 25 ust. 3 Konstytucji, gdyż nakłada na państwo obowiązek podejmowania działań, których cel i treść wyznaczają określone założenia światopoglądowe , 4) art. 6 w związku z art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 i art. 60 k onwencji jest niezgodny z art. 2 Konstytucji , gdyż nakłada na państwo obowiązek oparcia działań państwa, w zakresie wdra- żania i wykonywania konwencji , na określonych założeniach światopoglądowych , 5) art. 6 konwencji jest niezgodny z art. 32 i art. 33 Konstytucji, gdyż wprowadza kryterium różnicujące sytuację podmiotów prawa w sposób nieproporcjonalny oraz naruszając y zasady, wartości i normy konstytucyjne . Ponadto wskazano, że procedura ratyfikacji konwencji została obarczona zasadniczą wadą, wiążącą się z przedłożeniem wniosku o wyrażenie zgody na jej ratyfikację zawierają- cego nieprawdziwe informacje dotyczące skutków związania się k onwencją . 7.2. MSZ w swoim stanowisku odniósł się do kwestii tłumaczenia k onwencji . Podsta- wowe problemy w tym zakresie wynikają z niespójności wewnętrznej tekstów autentycznych k onwencji, wobec czego tłumaczenie „wymaga dokonania równoczesnej interpretacji tej k onwencji w świetle obowiązujących reguł prawnomiędzynarodowych w tym zakresie, tak aby oddać istotę treści poszczególnych przepisów – mając na uwadze niespójność w zakresie używania podstawowych pojęć w tekstach autentycznych tego traktatu”. MSZ zauważył przy tym, że teksty k onwencji sporządzone w innych językach niż autentyczne stanowią jedynie przekłady, co powoduje, że w w ypadku stwierdzenia w nich błędów, które mogą wynikać przykładowo z wadliwości tłumaczenia, możliwe jest sprostowanie błędów na podstawie prawa krajowego. Taką podstawą prawną jest art. 18b ustawy o umowach międzynarodo- wych . MSZ wskazał, że choć nie odpowiadał za tłumaczenie k onwencji na język polski, to odpowiednie obwieszczenie o sprostowaniu błędów może zostać przygotowane po konsultacji z Ministrem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a także Ministrem Sprawiedliwości. Na uwagę zasługują ponadto złożone przez Rzeczpospolitą Polską 2 deklaracje i 4 za- strzeżenia do k onwencji, w szczególności deklaracj a ogóln a o następującym brzmieniu: „Rzeczpospolita Polska oświadcza, że będzie stosować Konwencję w zgodzie z zasadami i przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W zakresie kompetencji GREVIO MSZ ocenił , że zarówno wnioski, jak i zalecenia ogólne formułowane przez ten organ nie są wiążące na gruncie prawa międzynarodowego. Odnosząc się do implikacji uznania niekonstytucyjności k onwencji , MSZ wskazał, że w jego ocenie konieczne byłoby podjęcie odpowiednich rozwiązań. Jako trzy warianty należy wymienić: 1) zmianę k onwencji, 2) zmianę Konstytucji bądź 3) wypowiedzenie k onwencji. W ocenie MSZ cel, jakim jest osiągnięcia stanu zgodności zobowiązań prawnomiędzynaro- dowych Rzecz y pospolitej Polskiej z Konstytucją , może być zrealizowany przede wszystkim w drodze wypowiedzenia k onwencji . Co istotne, w takiej sytuacji k onwencja stanowiłaby pierwszy traktat dotyczący ochrony praw człowieka wypowiedziany przez Rzeczpospolitą Polską, co wiązałoby się z negatywnymi konsekwencjami na forum międzynarodowym. 8. W piśmie z 24 maja 2022 r. Fundacja Instytut na rzecz kultury prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie , działając jako amicus curiae , przedstawiła opinię prawną o niezgod- ności: 1) k onwencji w zakresie, w jakim tłumaczenie opublikowane w Dzienniku Ustaw jest nie- zgodne z tekstem autentycznym, z art. 2 oraz art. 91 ust. 1 Konstytucji, 2) art. 6 w związku z art. 12, art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 k onwencji z art. 18 oraz art. 25 Konstytucji, 3) art. 14 k onwencji z art. 48 ust. 1, art. 53 ust. 3 i art. 25 ust. 3 Konstytucji, OTK ZU A/2024 K 11/20 poz. 93 13 4) art. 6 w związku z art. 14, art. 18, art. 49 ust. 2 oraz art. 60 k onwencji z art. 2 oraz art. 18 Konstytucji, 5) art. 6 k onwencji z art. 32 i art. 33 Konstytucji. 9. Sejm i Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie przedstawi li stanowisk w sprawie. 10. W piśmie z 30 stycznia 2024 r. wnioskodawca oświadczył, że w całości cofa wnio- sek w niniejszej sprawie. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK ) cofnięcie wniosku powoduje konieczność umorzenia postępowania. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że cofnięcie wniosku w niniejszej sprawie nastąpi- ło z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 56 ust. 2 i 3 u.o.t.p.TK i było skuteczne. Jednocześnie Trybunał przypomniał, że cofnięcie wniosku nie podlega kontroli Trybunału i jest uzależnione wyłącznie od woli wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.