Sygnatura
K 8/20
Postanowienie - umorzenie TK K 8/20
- Data orzeczenia
- 22 listopada 2023
- Data publikacji
- 15 stycznia 2024
Treść rozstrzygnięcia
O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 15 stycznia 2024 r. Pozycja 8 POSTANOWIENIE z dnia 22 listopada 2023 r. Sygn. akt K 8/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski Stanisław Piotrowicz Justyn Piskorski – sprawozdawca Andrzej Zielo nac k i , po ro zpoznaniu, na po si edzeniu nie jawnym w dniu 22 listopada 2023 r. , wniosku Krajowej Rady Komorniczej o zbadanie zgodności : 1 ) art. 1 ust. 1 pkt 1, a rt . 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 33 ust. 1 - 4 oraz art. 39 i art. 40 ustawy z dni a 22 m a rca 2018 r. o ko mornikach sądowych (Dz. U. poz. 771, ze zm. ) z wyrażoną w preambule Konst ytucji Rzeczypospo- litej Polskiej zasadą rzetel no ści i sprawności działania instytucji publicznej w zwi ązku z art. 2 oraz art. 45 Konstytucji , 2) a rt . 15 0 ustawy p rzyw ołanej w punkcie pierw szym z art. 65 ust. 4 Konstytu- cji , 3) art. 39, art. 40 i art. 41 ustawy p o wołanej w punkcie 1 z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji , 4) art. 39 - 41 i art. 43, art. 44 i art. 47 ustawy p o w ołane j w punkcie 1 z art. 2 Konstytucji , 5) art. 30 ustawy p o wołanej w punkcie 1 z art. 66 ust. 2 , art. 65 ust. 2 Konstytu- cji , art. 4 us t. 2 Konw enc ji o o chronie p raw c złowieka i p ods tawowych w ol- ności , sporządzone j w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie p rotokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej P rotokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) or az z Konwencją nr 105 o zniesieniu pracy przymu sowej , przyjętą w Genewie dnia 25 czerwca 1957 r. przez Konfer encję Ogólną Mię- dzynarodowej Organizacji Prac y ( Dz. U. z 1959 r. Nr 39, poz. 240 ) i art. 1 P rotokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i pod st awowy ch wolności , sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U . z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ) , 6) art. 149 ust. 1 - 3, art. 150 oraz art. 151 - 152 ustawy p o wołanej w punkcie 1 w z wiązku z art. 27 i nastę pny mi ust awy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (D z. U. po z. 770) z art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 or az art. 2 Konstytucji oraz z ar t. 1 Protokołu p o wołanego w punkcie 5 , 7 ) art. 48 us taw y p o wołanej w punkcie 1 z art . 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 ora z art. 2 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu p o wołanego w punkcie 5 , OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 2 8) art. 51 w związku z art. 50 ustawy p o wołanej w punkcie 1 z art. 64 u st. 3 w związk u z art. 31 ust. 3 i art. 2 oraz z art. 45 Konstytucji , 9 ) art. 10 ustawy p o wołanej w punkc ie 1 z art. 45 K onstytucji , 10) art. 38 i art. 40 ust. 1 ustawy p o wołanej w punkcie 1 z art. 17 ust. 1 oraz wy- rażoną w p reambule Ko nstytucji zasadą rz ete lności i sprawności d ziałania in- stytucji publicznych , 11) art. 38 w z w i ązku z ar t. 19 5 ust. 1 usta wy p rzywołanej w punkci e pier w szym z art. 32 Konstytucji , 12) art. 45 - 47, art. 49, art. 96, art. 134, art. 161 ustawy p o wołanej w pun kcie 1 z art. 2 K ons tytucji , 13) art. 158 ust. 2 ustawy p o w ołanej w punkcie 1 z ar t. 51 u st. 1 w związ ku z art. 31 ust. 3 Kon stytuc ji , 14) art. 855 § 1 oraz § 1 1 i 1 3 - 1 4 u stawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po- stępowa nia cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm. ) , w brzmieniu usta- lonym pr zez art. 261 pkt 23 ustawy p o woła nej w punkcie 1 , z art. 2 i art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji , 15) art. 34 ust. 1 i 2 w związku z art. 150 ust. 1 ustawy p o wołanej w punkcie 1 z art. 65 ust. 1 w związku z ar t. 31 ust. 3 Konst ytucji , 16) art. 202 us t. 1 p kt 15 i 19 ustawy p o wołanej w punkcie 1 z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 u st. 3 i art. 2 Konstytucji , p o s t a n a w i a: u morzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło większości ą głosów . UZASADNIE NI E I 1. We wni osku z 1 5 st ycznia 20 20 r. (data nadania) Krajowa Rada Komornic za (dalej: wnioskodawca ) , reprezent owana przez pełnomocnika w osobie r adcy prawnego, wniosła o stwierdzenie niezgodności : 1) ar t. 1 ust . 1 pkt 1, a rt . 2 ust. 1, ar t. 3 u st. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 33 us t. 1 - 4 oraz art. 39 i art. 40 ustawy z dni a 22 m arca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 771, ze zm. ; dalej: u.k.s. ) z wyrażoną w preambule Konst ytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą rzetel n o ści i spr awn ości działania i nstytucji pub liczne j w zwi ązku z art. 2 oraz art. 45 Konsty- tucji , 2) art. 150 u.k.s. z art. 65 ust. 4 Konstytucji , 3) art. 39, art. 40 i art. 41 u.k.s . z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstyt ucji , 4) art. 39 - 41 i ar t. 43, art . 4 4 i art. 47 u.k. s. z art. 2 K onstytucji , 5) art. 30 u.k.s. z art. 66 ust. 2 , art. 65 ust. 2 Konstytucji , a rt. 4 us t. 2 Konw enc ji o o chronie p raw c złowieka i p odstawowych w olności , sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ; dalej: Konwencja ) o raz z Konwencją nr 105 o zni esieni u pr acy przymusowej , pr zyjętą w Genewie dnia 25 c zerwca 1957 r. przez Ko nfer encj ę Ogólną Mię- dzynarodow ej Organiza cji Prac y ( Dz. U. z 1959 r. Nr 39, poz. 240 ; dalej: Konwencja nr 105 ) i art. 1 Protokołu nr 1 do Konwenc ji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności , OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 3 sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 19 95 r. Nr 36, poz . 175 ; dalej: Pro- tokół nr 1 ) , 6) art. 149 ust. 1 - 3, art. 150 oraz art. 151 - 152 u.k.s. w z wiązku z art. 27 i następny mi ustawy z dni a 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. poz. 770 ; dalej: u.k.k. ) z art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 3 1 us t. 3 oraz art. 2 Ko nstytucji ora z z ar t. 1 Protokołu nr 1 , 7 ) art. 48 u.k.s. z art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu przywołanego w punkcie piątym , 8) art. 51 w związ ku z a rt. 50 u.k.s. z art . 64 u st. 3 w związk u z art. 3 1 ust. 3 i art. 2 oraz z art. 45 Konstytucji , 9) art. 10 u.k.s. z ar t. 45 Konstytucji , 10) art. 38 i art. 40 ust. 1 u.k.s. z art. 17 ust. 1 oraz wyrażoną w p reambule Ko nstytucji zasadą rz ete lności i sp rawnoś ci d zia łania instytucji pub licznych , 11) art. 38 w związku z art. 195 ust. 1 u.k.s. z art. 32 Konstytucji , 12) art. 45 - 47, art. 49, art. 9 6, art. 1 34, art. 161 u.k.s. z art. 2 K ons tytucji , 13) art. 158 ust. 2 u.k.s. z art. 51 ust. 1 w związku z art. 31 us t. 3 Ko nstytucji , 1 4) a rt. 855 § 1 o raz § 1 1 i 1 3 - 1 4 u stawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowa nia cy wilnego (Dz. U. z 20 18 r. p oz. 1360 ; dalej: k.p.c. ) , w brzmieniu ustalonym przez art. 261 pkt 23 u.k.s. , z art. 2 i art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 K onstytuc ji , 15) art. 34 ust. 1 i 2 w związku z art. 150 ust. 1 u.k.s. z art. 65 ust. 1 w związk u z art. 31 ust. 3 Konsty tucji , 16 ) art. 202 ust. 1 pkt 15 i 19 u.k.s. z art. 64 ust . 2 w związku z art. 31 u st. 3 i art. 2 Ko nstytu- cji . 1. 1. D o wniosku załączona została uc h wała Kra jowej Rad y Komorniczej z 10 wrze- śnia 2019 r. , nr 21 97/VI , w sprawie wyst ą pienia z wnioskiem do Tryb una ł u Kon stytucyjnego o stwierdzenie niezgodności wybranych przep isów ustawy o kom ornikach sądowych i k odek- s u post ępowania cywilnego z K onstytuc ją oraz z umowami międzyna rodowymi. W jej § 1 wskazano zakwestionowane przepisy oraz wzorce kontroli. Do uc hwa ły n ie załączono projek- tu wniosku, nie zawierała też odesłan ia do jego treści. W § 2 uchwała zawiera ła u poważnienie dla Prezesa Krajowej Rady Komorniczej do udzielenia pełnomocnictwa do r eprezentowania Krajowej Rady Komorniczej przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz zobowiązanie do zło- żenia sprawozdania z przebiegu p ostępo wania w sprawie na nas tępnym posied zeniu Krajowe j Rady Komorniczej . 1.2. Odno śni e do pi erwszego z zarz utów wnio skodawca wskazał, że sk arżona grupa przepisów narusza zasad y poprawnej legislacji w zakres ie ukształtowani a statusu prawno - ustrojowego i podm iotow ego komornika sądo wego . Uznał także, że powoduje n ieprawidło- woś ci w zakresie finansowania działalności egzekucyjnej oraz wprowadza sp rzeczne rozwią- zania prawne, nie dające się wykonać przy łącznym stosowaniu. Jest także niejasna, nie ostra i nie przewid ywaln a co do konsekwenc ji, jakie w przyszł ości może wyw ołać jej stosowanie. 1 .3. Jeśl i ch odzi o niezgodnoś ć art . 150 u.k.s. z art . 65 ust. 4 Konstytucji , wniosko- dawca podniósł , że nowa regulacja ni e daje gw arancji minimalnego wynagrodzenia w wy- padku, gdy kom o rn ik od notuje stratę oraz gdy po brane wynagr odzenie prowi zyjne pozostałe po pokryciu kosztów działaln ości e gz ekucyjnej nie wystarcza na zaspokojenie po trzeb życio- wych . 1.4. Co do niezgodności ar t. 39 i a rt. 40 oraz art. 41 u.k.s. z art. 66 ust. 2 w z wiązk u z art. 31 ust. 3 Konstytucji , w oce nie wni oskoda wcy w normie tej brak gwa ranc ji w ynagro- dzenia za czas k orzystania przez komornika z prawa do wypoczy nku. W okresie urlopu osoba OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 4 zastępująca komor nika otrz ymuj e wynagrodzenie w wysokości wskazanej w ust awie, co au- tomatycznie może oznaczać z mnie jszenie wynag rodzenia przysłu gującego komorniko wi . Tym samym ustawod awca stworz ył pozory płatnego wypoczynku, w rzeczywistości nakładając na komornika kolejn y obowiązek finansowy. Nieakceptowalna z punktu wi dzenia art . 66 ust. 2 Konstytu cji jest zarówno sy tuacja, w któ rej zmniejszeniu wynagrod zeni a ko mornika w okre- sie korz ysta nia z u prawnienia do wypoczynku nie towarzyszy gwarancja minimalnego do- chodu, jak i – tym bardz iej – nieodpłatna realizacja tego prawa w przyp adku, gdy komornik poni esie stratę . 1. 5. Niezgodności art . 39 - 41 u.k.s. , a także ar t . 43 , art . 44 i art . 47 u. k.s. z w ynikającą z art . 2 Konstytucji zasadą określoności prawa wnioskodawca upatruje w n iedostate cznie pre- cyzyjn ych regulacjach powo dujących wątpliwości co do istnienia kompete ncji prezesa wła- ści wego s ądu rej onowego do odm ow y udziel enia dni wolnych dla r ealizacj i „uprawnienia do wypoczynku ” czy usprawiedliwionej n ieobecności komornika ; charak ter u praw nego „ wykazu służbowego ” prowadzonego przez prezesa wła ściwe go sądu rejonowego (w tym w szczegól- n ości, czy ma o n charakter akt osobow yc h pr acownika) oraz for my dow odu w „ wykazie służ- b owym ” , koniecznego dla skorzystania z dni wypocz ynku . Niedostat ecznie pre c y zyjne są – zdaniem wnioskodawcy – również przepisy nieokreślające terminu n a zakończen ie pr oce dury wskazani a zastępcy komornika przez prezesa s ądu apelacyj nego oraz tworzące trudności z wskazaniem zastępcy , mogą ce stanowić prz yczynę nieudzielenia urlopu lub przes ła nkę od- wołania z urlopu. 1.6. Co do zarzutu niezgod ności art . 30 u.k. s. z ar t. 66 ust. 2 i ar t. 65 ust. 2 Konstytu- cji , art. 4 ust. 2 Konwencji , Konwencją nr 105 oraz art. 1 Protokołu nr 1 , wni osko d awca pod- kreślił, ż e skarżon a norma ni e określa mak symalnych norm czasu pr acy komornikó w, jedno- cześnie poddając ich na dzorowi właściwego prezesa sądu re jonowego w zakresie korzystania z prawa do wypoczynku i usprawiedliwionej nieobecności , a także wym a gając osob istego w ykony wania czynności w p ostępowaniu e g zekucyjnym i zabezpieczającym, jak również innych ustawowych zadań na podstawie ar t. 3 ust. 2 u.k.s. Pon adto, z uwagi na brak odp łatn o- ści za okres ur lopu oraz niemożność skorzystania z wypoczynku w wy brany m przez siebie ter minie norma narusza k onstytucyj n y zakaz pracy prz ymusowej . 1.7. W k olejnym zarzucie wnioskodawca podniósł niezgodnoś ć art. 149 ust. 1 - 3, art. 150, art. 151 oraz art. 152 u.k.s. w zwią zku z art. 27 i następnymi u.k.k. z art. 64 ust . 2 i ust. 3 w zwią zku z art. 31 us t. 3 oraz ar t. 2 Konst ytucj i oraz z art. 1 Protokołu nr 1 . W jego ocenie, przez przyjęcie przepisów o wysokości wyna grodz enia prowizyjnego oraz nie sp ój- nych z nimi przepisó w przewidujących wysokość o p łat komorniczych ustawodawca stworzył sytuację, w której komornik może otrzymać wyłącznie sztywno określon ą , procentow ą część środków uzyskanych jego staraniem oraz z wykorz ystan iem utrzymywanego na własny ra- chunek i we własnym zakresie zaplecza osobowego i rzeczowego (kancelarii komor niczej), bez względu na wysokość kosztów faktycznie poniesionych i niezbędnych do prawidłowego prowadzenia egzekucji. Z uwagi na de gresywny cha rakte r pr ogów procentow ego wyn agr o- dzenia p rowizy jnego , które może spaść do 60 proce nt pobranych opłat egzekucyj ny ch w da- nym roku ka lendarzowym, w ocenie wnioskoda wcy objęta wnioskiem norma prowadzi do naruszenia prawa własności komornika nie tylko w sytuac ji, g dy określone w ust awie wyna- g rodzen ie prowizyjne zo stanie „ skonsumowane ” przez p okrywane z tego wynagrodzenia koszty działalności egzekucyjnej , a także z uwag i na dopuszczenie przez ustawoda wcę moż- liwości finansowania działalności egzekucyjnej z pr ywatn ego majątku komorn ika w następ- stwie o dno towania st raty. Co więcej, w ocenie w nioskodawcy przepis y te przekłada ć się mo- gą na obniżenie skuteczności prow adzon ych e gzekucji, a w konsekwencji ujemnie wpływać OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 5 na realizację konstytucyjnej gwarancji prawa do wyko nania prawomocnego orzeczenia są du, s tanowiącej tr eść konstytu cyjneg o prawa d o sądu . 1.8. W zakresie art . 48 u.k.s. wnioskodawca wskazał, że jego niezgodność z a rt . 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji oraz art. 1 Pro tokoł u nr 1 wynika z braku należytego zabezpieczeni a intere s ów majątkowych komornika i jego zastę pcy, naru- szając konstytucyjne prawo do wynag rodzenia oraz prawo własności. Br ak ja kiegokolwiek mecha nizmu kompensacyjne go, służącego zabezpieczeniu praw zastęp cy i kuratora, pozwala uznać art. 48 u.k.s. za niespełniający wy mogu prop orcjonalności i niezachowujący sprawie- dliwej równowagi między interesem Skarbu Państwa a ochroną inte resów i praw majątko- wyc h komornika sądowe g o (asesora), działającego jako zastępca, lub wyłączn ie komornika sądowe go, dzi ałającego jak o kurator kan celarii, który pomimo dochowania należytej staran- ności może być zobowiązany osobistym majątkiem do pokrywani a dodat kowych kosztów, bę dących następstwem jego działań (lub zaniechań ). 1.9. Normi e wy wodzonej z art . 5 1 w związku z art . 50 u.k.s. wnioskodawca zarzucił r ównież niezgodność z zasadą proporcjonalności ingerencji w sferę konstytucyjnie chronio- nego prawa wła snośc i oraz z prawem do wykonania prawomoc nego wyroku s ądu przez to, że do czasu p owołania nowego komornika na zwolnione stanowisko, kurator kancelarii pro wadzi jedynie pos tępowania w sprawach niezakończonych oraz w sprawach przekazanych w trybie zbiegu eg zekucji . W ocenie wnios kodawcy, skutkiem t akiego działa nia może być powo lne ograni cz ani e działalności kancelarii komorniczej, aż do jej likwidacji. 1.1 0. P onadto , art . 10 u.k.s. ma w ocenie wnioskodawcy naruszać prawo do wy kona- nia prawomocneg o wyroku s ądu przez to, że ogranicza uprawnienie wierzy cie la do wybo ru najskuteczniejszej w jeg o ocenie kancelarii komorniczej . Roz wiązanie takie, z uwagi na wye- liminowa n ie zjawiska „ hu rtowni komo rni c zych ” nie może być uznane za spe łniające wymóg konieczności. 1.11. A rt. 38 i art. 40 ust. 1 u.k.s. w ocenie w nioskodawcy s ą niezgodne z art. 17 ust. 1 oraz wyrażoną w preambule Kon stytucji zasadą rzetelności i sprawności dział ania instytuc ji publicznych. Ponadto art. 38 u.k.s. ujęty w związku z art. 195 ust. 1 u.k.s. jest niezgodny również z pr awem do równego tra kto wania i za kazem dyskryminacji (art. 3 2 Konstytucji). Regla mentacja wysokości składek na r ze cz samorząd u zawodoweg o komo rni ków w kracza nadmiernie i bez u zasadnienia w kom petencje samorządu zawodoweg o , jedno cześni e unie- możliwiając mu re alizacj ę podstawowy ch zadań. Po nadto, w oce nie wnioskodawc y zwolnie- nie asesorów kom orniczych z obowiązku opłacania składk i godzi w wyrażoną w art . 3 2 Kon- styt ucji zasadę równości. Skoro, zgodnie z art. 195 ust. 1 u.k.s., samorząd kom orniczy tworzą komornic y i asesorzy, a pon adto ci drudz y uczestniczą w realizacji zadań samorządu, a przede w szys tkim są uprawnien i do pa rtycypacji w procesach decyzyjnych wiążących się z dyspo- nowaniem środkami z tytułu składek, to sytuacj a prowadząc a do nad miernego uprzywilejo- wania asesorów nie zn ajduje uzasadnienia z p unktu wid zenia art. 32 Konstytucji. 1.12. Odnosząc si ę do zarzu t u niezgodności art. 45, art. 46, art. 47, art. 49, art. 9 6, art. 134 oraz art. 161 u.k.s. z wy wodzon ymi z art . 2 Kon s tytucji zas ad ami sprawie dliwości proce duralnej i określoności praw a , wnioskodaw ca zaznaczył, że przez pos ługiwanie się p rze z ustaw odawcę zwrotami nieostrymi i ocennymi, które ułatw iają organom wła dzy pu- blicznej podejm owanie ustawowych decyzji, częstok ro ć nie określając przes łanek realizacji komp etencji przyznanych organ o m władzy publ iczne j . OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 6 1.13. Co do niez godności art. 158 ust. 2 u.k.s. z z a sadą wyłącznoś ci ustawy, okre śloną w art. 51 ust. 1 w zw iązku z art. 31 ust. 3 Konstytucji , wnioskodawca wskazał, że charakter i zakres udos tępnianych przez komornika sądowego danych oso bowych st ron i innych uczest- ników postępowań egzekucyjnych nie został zdefini owany na poziomie regu lacji ustawowej. Ty mczasem zasada wyłączności ustawy wymaga, aby ustawa wskazywała, jakie dane będą przekazywan e oraz przetwarzane przez Ministra Spr awie dliwości. 1. 14. Kolejne zarzuty wnios kodawcy dotyczyły niezgodno ści art. 855 § 1 oraz § 1 1 i 1 3 - 1 4 k.p. c., w brzmieniu ustalony m przez art. 261 pkt 23 u.k.s., jest niezgodny z art. 2 i art. 6 4 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Usta wodawca zobow iązał ko mornika sądoweg o do p rzekazania zajętych ruchom ości do rąk dozorcy sądowego, jedno cześnie nie prec yzując szcz egółowo odrębnej instytucji dozoru. W razie odebrania dozoru przez komor- nika sądoweg o, jego postanowienie może zostać uchylone przez sąd, c o w efekcie może skut- ko wać obciążeniem komorni ka koszta mi związanymi z nieuz asadnionym odebraniem takiego dozoru . W t ym zakresie – zdaniem wnioskodawcy – objęte wnioskiem przepisy nie spełn iają wymogów określoności. Wnioskodawca wskazał, że pr z eświadczony, iż działaln ość dozo rcy nie pozwala na pozosta wienie pod jego dozorem ruchomości, nie dysponuje ż a dną procedurą wykaz ania zasadności wydania postanowienia o odebraniu dozoru i uchylenia się od odpo- wied zialności z tego tytułu . 1.15. Co do zarz ut u niezgodno ści art . 34 ust. 1 i 2 w związku z art. 150 ust. 1 u.k.s. z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust . 3 Kon stytucji , wniosk odawca podniósł, że wprowa- dzeni e ograniczenia w podejmowaniu doda tko wego zat rudnienia przez komorników w sytua- cji braku gwa rancji uzyskania st ałego dochod u z prowadzone j w ramach kance l a rii ko morni- czej d ziałalno ści stanowi nieproporc jonalne ograniczenie wolności pracy komornika sądowe- go. 1.16. Odnośnie do zarzut ów względem art . 20 2 ust. 1 pkt 15 i 19 u.k.s. , w nioskodawca w skazał, że powierze nie samorządowi komor niczemu obowiązk ów z zakresu zadań publicz- ny ch bez w skazania jednoznacznej po dstawy prawnej dla ich finansowania , prowadz i do ko- nieczności pokrycia koszt ów realizacji tych zadań z e środków własnych samorządu, a t ym samy m – komornikó w tworzących samorząd. Taka konstrukcja zdaniem wnioskodawcy wy- maga zbadania w kontekście naru szen ia zasady propo rcjonalności ograniczenia prawa wła- sności i innych praw majątkowych samorządu komorn iczego jako korporacji zawodowej, a także proporcjonal ności ograniczenia prawa własności i innych praw majątk owych komor- ników, jako pia stunów organu . Ponadto regulacja bud zi wątpliwości również z punktu widze- nia zasady demokratycznego państwa prawnego ze względu n a brak wyraźnej podstawy ustawowe j do ogranicz enia prawa własności i innych praw majątkowych w drodze na łożenia dodatkowych obciążeń f inansowych, zwią zanych z real izacją zadań publicznych. 2. W piśmie z 17 marca 2022 r. Marszałek Sejmu , w imieniu Sejm u , wniós ł o umorze- nie postępowania na podstawie ar t. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 0 listop ada 2016 r. o orga- nizacji i try bie post ępowania przed Trybuna łem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 201 9 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) , ze względu na niedo puszczalność wy dan ia wyroku . Marszałek Sejmu zauważył , że samo wskazan ie w uchwale zakresu zaskarżenia przy- sz łego wniosku nie jest tożsame z jego sporządzeniem. D o uchwały , na podstawie której wystosowany został wniosek w niniejszej sprawie , nie został załączony pro je kt w niosku , a w samej uc hwale nie można d oszuk ać się odesła nia do treści już istniejącego dokument u . Z jej treści nie wynika ró w nież um ocowani e dla Pr ezesa K rajowej Rady Komorniczej do udzielen ia pełnomocnictwa do sporządzenia wniosku i jego wni esienia d o Tryb unału Konsty- OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 7 tucyjnego. Marszałe k Sejm u pod kre ślił, że w dotychcza sowej p raktyce wnio skodawca w uchwałach w przedmiocie skierowania wni osku do Trybunału Konstytucyjnego uwzględ- niał tego rodzaju upoważ nienie . Tym samym wniosek został wniesiony przez po dm io t nieu- pr awniony, co skutkuje koniecznoś cią u morzenia po st ępowania . 3. W piśmie z 30 marca 2022 r. Pro kurator Generalny przed stawił s tanowisko, w myśl któr ego postępowanie powinno zostać umorzone na podstawi e art . 59 ust. 1 pkt 2 u.o. t.p.TK z uwagi na ni edop uszczalność wydania wyroku. Prokurato r Gen era lny zaznac zył , że uchwała powinna zawie rać także dodatkowe po- stanowienia dotyczące sposobu jej wykonania, w szcze gólności wskazyw ać inny podmiot (pełnomocnika), zobligo wany przez ogólnokrajową władzę organiz acji zawodowej do spo- rządzenia wniosku, z łożen ia go w Trybu nale Konstytucyjnym czy repre zento wania wniosko- dawcy w postępowaniu przed Tr ybunałem. C hociaż § 1 uchwały nr 2197/VI Krajowej Rady Komor niczej z 10 września 2019 r. wymienia przedmiot i wzorce kont roli przyszłeg o w nio- sku, to jednak t akim wnios kiem nie jest . Nie zawiera również odniesień do treści wniosku, co nakazuje przyjęcie, że po djęcie uchwały poprzedzało je go sporządze nie . P ona dto , „ [ z] a - uważyć należy, że uchwała z dnia 10 września 2019 r., nr 2197/ VI nie zawiera w swojej treści upoważ nieni a dla Prezesa Krajowej Rady Komorniczej do udzielenia pełnomocnict wa do sporządze nia i wn iesienia wniosku do Tr y bunału Ko nstytucyjnego ” . Z t ego też w zględu, w opinii Prok uratora Generalnego, pełnomocnic t wo udzi elon e przez Prezesa Kraj owej Rady Komorni czej w zakresie do tyczącym sporządzenia wniosku o kontrolę abstrakcyjną prze pi- sów i je go skier owania do T rybunału Konstytucyjn ego pochodzi od podmiotu nie uprawnio- nego . 4. W piśmie z 29 czerwca 2020 r. Rz ecznik Praw Obywa telskich poinformował, że nie przys tępuje do przedmiotowego postępowan ia. II Trybunał Konstyt ucyjny zw ażył, co następuje: 1. W każdym stadium postęp owania Trybuna ł Konstytucyjny jest obowiązany weryfi- kować , czy nie zach odzą negatywne przesłanki pr ocesowe, skutkujące koniecznością obliga- toryjnego umorzenia postęp owania . 1.1. Zgodnie z art. 56 ust. 1 ust a wy z dnia 30 listop ada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wszczęcie postępowania przed Trybunałem następuje na podstawie wnio sku, py- tan ia prawnego albo skargi konstyt u cyjnej uprawn ionego podmiotu. Podmioty te zostały enumeratywnie wsk azane w art. 191, art. 192, art. 193 or az w art. 79 Konstytucji. W nin iej- szej spr awie jako wnioskodawca wskazan a została Krajowa Rada Komornicza (d alej: wnio- skodawca), będąca organizacją, o której mowa w art. 191 ust . 1 p kt 4 Kons tytucji . Stosownie do art . 191 ust. 2 Konstytucji, uprawnienie do wystąpie nia z wnioskiem jest d opuszczalne tylko, jeżeli akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem dzia łania wnioskodawcy . W aspekcie przedmioto w ym wniosek do Trybunał u Kon stytucyjnego, o którym mowa w art. 191 K onstytucji, w pierwszej kolejności musi dotyczyć jednej ze spraw wymienionych w katalogu przewidzianym w art. 188 Konstytucji. Zgodnie z tym przepi sem, Trybunał Kon- stytucyjny orzeka w spra w ach: 1) zgodn ości u sta w i umów międzynaro dowych z Konstytucj ą, 2) z godnośc i ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie, 3) zgodn ości przepisów prawa, wydawa- OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 8 nych p rzez centralne organy państwowe, z Konsty tuc ją, r atyfi kowanymi umowami międzyna- rod owymi i ustawami, 4) zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych, 5) skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1 K onstytu cji. Konstrukcja art. 191 Konstytucji nie pozostawia pr zy tym wą tpliwości, że w prz ypadku w niosku, o k tórym m owa w tym przepisie, jego przedmiotem może być wyłącznie jedna ze spraw wymienionych w art. 188 Konstytucji – dla materii wnioskowej przepis ten ma charakter enumeratyw y . Pon a dto wniosek t aki musi również spe łniać sz ereg wymogów fo rmal nyc h wskazanych w art. 47 u.o.t.p.TK . Zgodnie z jego us t . 1, wniosek złożony p rzez podmiot, o którym m owa w art . 191 ust. 1 pkt 1 - 5 Konstytucji, zawiera: 1) oznaczenie podmiotu uprawnionego do zło- żenia wniosku; 2) podanie podstawy prawnej działania podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku; 3) oznaczenie rodza j u pisma proce sowego; 4 ) określenie kwestionowane go aktu norm atywnego lub jego części; 5) wskazanie wzorca kontroli; 6) uzasadnienie. P onadto, w e wniosku złożonym przez podmi ot, o kt órym mowa w art. 191 u st. 1 pkt 3 - 5 Konstytucji, należy także: 1) uzasadn i ć, powołując przepis prawa lub statu t u, że kw e- s tionowan y akt normatywny lub jego część dotyczy spraw objętych zakres em działania wnio- skodawcy; 2) w przypadku podmiotu, o któr ym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytu cji, powołać przepis prawa lub postanowie n ie statutu ws kazujące, że wnioskodawca jest ogó lno- krajo wym organem l ub ogólnokrajową władzą. 1.2. Trybunał musiał zatem wypowiedzieć się w przedmiocie wątp liwości co do umo- co wania, z których zarówno Proku rator Generalny, jak i Marszałek Sejmu ucz y n i li jedyny arg ument uzasadniający przedstawi on e stano w i s k a . A rt . 43 ust. 1 u.o.t.p.TK do puszcza, aby uczestnik postępowania działał również przez u mocowanego przedstawiciela lub pełnomocnika. Pełnomocnictw o takie musi zostać udzie- lone przez podmiot uprawniony do wys t ąpienia z wni oskiem ini cjującym postępo wanie przed Trybunałem Konsty tucyjnym. W przeciwnym razie Trybunał uzna, że wniosek pochodzi od podmiotu nieuprawni onego, co w kons e kwencji oznacza konieczność umorzenia p ostępowa- nia na podstawie art . 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK z uwagi na niedopuszczalność wydania wyro- ku . W postanowieniu z 11 maja 2009 r. , sygn . Tw 11/09 (OTK ZU nr 3 / B/2009, poz. 156), Trybunał wskazał, „ że na podstawi e art. 1 91 ust. 1 pkt 4 K onst y tucji ogólnokrajowym wła- dzom organizacji zawodowych przysługuje kompetencja do inicjowania kontroli konstytucyj- ności norm. Wola ogólnokrajowej władzy, za zwyczaj kolegialnej, znajduj e wyra z w podej- mowanych przez nią uchwałach. Tryb podjęcia uch wały reg uluj ą właściwe przepisy (np. ustawy, regulaminu czy statutu), a treść podjętej uchwały zostaje zapisana w protokole z posiedzenia takiej władzy. Zgodnie z utr waloną linią orzeczn i ctwa Tr ybunał u Konstytucyj- nego uchwała ogólnokrajowe j władzy organiza cji zawo dowe j w sprawie wystąpienia z wnio- skiem do Trybunału Konstytucyjnego stanowi conditi o sine qua non wszczęcia postępowania z wniosku tego podmiotu. Dla ustalenia czy wniosek pocho d zi od o gólno krajowej władzy organizacji zawodowej, a nie od osoby fizy cznej, któ r a go sporządziła lub podpisała, potrzeb- ny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały uprawnionej władzy. Stąd wy- magane jest dołączenie do wn iosku uchwały tej wła d zy. Tre ść uc hwały i wniosku powinny być zbieżne ” . Je dnocześn ie w tym sa mym p osta n o wieniu Trybu nał przypomniał, że „ zarówno podmiot udzielający pełnomocnictwa, jak i ustano wiony w tym trybie pełnomocnik wniosko- dawcy, są zobowiąz ani do działania w granicach i zakre sie, które wyzna cza wola organu ko n- stytucyjni e legity mowanego do wszc zęci a postępowania w sprawie hierarchicznej kontroli norm ” . OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 9 1.3 . Trybunał dokonał analizy wnio s ku oraz załączon ych do niego : uchwał y nr 2197/V I Krajowej Rady Komorniczej z 10 wrze ś nia 201 9 r. oraz pełnomocnictw a udzielo- ne go przez Pr ezesa Kr ajowej Rady Komo r nicze j. W § 1 wymienionej uchwały wnio skodawca postano wił „ [ s ] kierować do Trybunału Konstytucyjnego wniosek ( … ) ” , wskazując jednocześnie jego przedmio t ora z wzorce kontro- li . W j e j § 2 po stano wiono „ [u]poważni ć Prezesa Krajowej Rady Komorni czej do udzieleni a pełnom ocni c t wa do reprezentowania Krajowej Rady Komorniczej przed Trybuna łem Konsty- tucy jnym i zobowiązać do złożenia spraw ozdania z przebiegu po stęp owani a w spraw ie, na następn y m posie dzeni u Krajowej Rad y Komorniczej ” . Jak trafni e zauważyli uczestnicy po stępo wania , nie można uznać, by uchwała sama w sobie stanowiła wniosek do Trybunału Kons tytucy jnego. Tyl ko w przypadku pytania p raw- nego orzeczenie są du py tającego zapadające w fo r mie pos tanow ienia stanowi również pismo inicjujące postępowa nie przed Trybuna łem; od każdego innego podmiot u inicjującego p ostę- powanie wymagane jest sporządzenie odpowiedn iego pisma spełniającego wym ogi formalne jednoznacznie okreś lone w u.o.t.p.TK . Konie c zność t ę dos trzeg ł również wnioskodawca , przedkładaj ąc wniosek w postaci odrę bnego pisma procesowego , sporządzonego i podpisane- go przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. Treść wniosku odpowiada przy tym zakresowi okre ślon emu w § 1 uch wały, za r ówno co do p rzedmiotu, j ak i wzorców kon- t roli. Do wniosku zał ączono pełnomo cn ictwo udziel one przez Prezesa Krajowej Rady K o- morniczej . N ie jest ono oznaczone datą dzienną i zawiera um ocowanie „ do sporządze nia wniosku, jego ski erowa nia do Trybunału Konstytu cyjnego oraz rep rezentowania [wniosko- dawcy ] przed Tr yb unałem Konstytucyj nym ( … ) ” . W p rawdzie w treści tego pełn omocnictwa Prezes Krajowe j Rady Komorniczej wskazał , że podstawą do jego udzielenia jest uchwała wnioskodawcy nr 219 7/VI , jednakże w samej uchwale nie można do szukać się u poważ nienia do ud zieleni a tak iego peł nom ocnictwa . Nal eży bowiem o dróżnić wynikające z § 2 uchwały uprawni enie do udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania wnioskodawcy od wynikają- cej bezpośrednio z Konst ytucji kom petencj i do wys tąpienia z wn ioskiem do Trybunał u Kon- styt u cyjnego. Część tej konstytucyjn ej ko mpeten cji , w zakresie obejmując ym samo sporzą- dzenie wniosku , może zostać przekazana organowi , w szczególności Prezesowi Krajowej Rady Komorniczej, także z up rawnieniem do udzielan ia dalszych p ełnomocnictw w tym za- kresie . Jednakże sa mo po dję cie takiej uchwał y jest czynnością o charakterze nadzwyczajnym i może być ona wykonana t ylko przez statut owo właś ciwy org an lu b władzę wnio skodawcy . T rybunał Konstytucyjn y p rzypom niał , że dla ust alenia , czy w ni osek p ochodzi od ogól nokra- jowej władzy organizacji zawo dowej, a nie od osoby fizycznej, która go sporządziła lub pod- pisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały uprawnionej władzy (zob. po st anowieni a z : 14 listopa da 2007 r., sygn. Tw 38/07 , OTK ZU nr 6 /B/2007, poz. 262 ; 23 kwietnia 2013 r., syg n . Tw 46/12, OTK ZU nr 3/B/2013, poz. 218 oraz przywo- łane w nich orzecznictwo ). 1.4. Trybunał dokonał również analizy w zakresie dotychczaso wej prakty ki w niosko- dawcy w zakr esie uk ształtowania pełnom ocnictwa. I tak, w spra wie o sygn. K 14/10 (wyrok z 25 lip ca 2012 r., OTK ZU nr 7 / A/2012, poz. 83 ), § 2 uchwa ły nr 633/III Krajowej Rady Komornicze j z 10 mar ca 2010 r. brzmiał : „Upowa żnić Prezesa Krajowej Rad y Kom orniczej do udzielenia pe łnomocnictwa do reprezentowania Krajowej Rady Komorniczej przed Trybu- nałem Konstytucyjnym, zobowiązując do złożenia sprawozdania z przebiegu postępowania w sprawie na następnym posiedzeniu Krajowej Rad y Komorniczej” . W anal ogi czny sposób ukszt ałtowane zost ały uchwały wnioskodawców w przedmiocie zainic jowania postępowań o sygn. akt : K 1/11 ( u chwała nr 6 69 /I V Krajowej Rady Komorniczej z 30 czerwca 2010 r. ) zakończonej wydaniem wyroku z 2 9 stycznia 2013 r. ( OTK ZU nr 1 / A/2013, poz. 6 ) , K 17/07 OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 10 ( u chwała nr 318/III Krajowej Rady Kom orniczej z 13 gru dnia 200 6 r. ) zakończonej wyrokiem z 1 4 października 2010 r. (OTK ZU nr 8 / A/2010, po z. 75) , K 20/08 ( u chwała nr 402/III Kra- jowej Rady Komorniczej z 12 w rześnia 2007 r. ) zakończonej wyrokiem z 14 gr udnia 2010 r. (OTK ZU nr 10 / A/2010, po z. 129) oraz K 21/08 ( u chwała nr 39 4/III Krajowej Rady Komo r- niczej z 5 lipca 2007 r. ) , zakończonej wyrok iem z 14 maja 2009 r. (OTK ZU nr 5 / A/2009, p oz. 67) . P owy ższe wyroki Trybunału zapadły w prawdzie pod rzą dami ustawy z dnia 1 si erp nia 1997 r. o Trybunale Konstytucy jnym (Dz. U. N r 102 , poz. 643 ) , j ednakże nie istnieje żaden powód, by przyjąć, że wymogi obowiązuj ącej u.o .t .p.TK są na tyl e odmienne, by uza s adniały odm owę merytorycznego rozpoznania sprawy w niesionej w op arciu o uchwałę i pełnomoc- nictwa udzielone w formi e , którą Tr ybunał uznawał poprzednio za wystarc zającą . W treści u.o.t.p.TK brakuje przepi su, k tóry nakazyw ałby odejście od dotychczasowego postrzegania kwestii umocowania wyrażonego w uc hwale. Tylko w tak iej sytuacji w ocenie Trybunału za- sadn a był aby zmiana dotychczas wypracowanej praktyki. Z tego też względ u należało przy- jąć, że wnios kodawca zachował formę odpowiednią dla przekazania kompet encji do wniesie- nia w imieniu wnioskodawcy wn iosku do Trybunału Ko nstytu cyjnego . 2. Niezależnie od powyższego, Trybunał powziął wątpliwości co do poprawności sa- me go wniosku. Wątpliwośc i te dotyczyły w szc zególno ści zakresu , w jakim wnioskodawca jest uprawniony do wyst ępowania do Trybunału Konstyt uc y jnego z ż ądaniem kontroli konsty- tu cyjności norm, a także samej konstrukcji uzasadnienia przedstawionych zarzutów. 2.1. Zgodnie z art. 47 us t. 2 u.o.t.p.TK , uzasa dnienie zarzutu wniosku złożonego przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 - 5 Ko nst ytucji, powinno zawierać przywo ła- nie treści kwestionowa nego wnio skiem przepisu wraz z jego wykładnią, przywołanie treści wzorców kontroli wr az z ich wykładnią, określenie problemu konst ytucyjnego i zarzutu nie- konstytucyjności, jak również wskazanie argumen tów lub dowodów na poparcie zar zutu nie- konstytucyjności . Uczynie nie zadość tym wymaganiom jest niezmiernie istotne, gdyż Trybu- nał Konstytucyjny jest związany zarzutami sformułowan ymi w piśmie procesowym inicjatora postępowania, przy czym zarzuty te p odlegają rozpoznaniu tylko wted y, gdy zostały należycie uzasadni one: „przesłanka odpowiedn iego uzasadnienia zarzutów nie powin na być tra ktowana powierzchownie i instrumentalnie. Przytac zane w piśmie procesowym argumenty mogą być mniej lub bardziej przekonu jące (…), lecz zawsze muszą być argumentami «nadającymi się» do rozpoznania przez Try bunał Konstytucyjny” (wyrok TK z 19 październi ka 20 10 r., sygn. P 10/10, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 78 ; por. np. wyroki TK z: 14 grudnia 2017 r., sygn. K 17/14, OTK ZU A/201 8, poz. 4 ; 16 grudnia 20 20 r., sy gn. SK 26/16, OTK ZU A/2020, poz. 69 ; zob. także postanow ienie TK z 17 l ipca 2019 r., sygn. P 16/17, OTK ZU A/2019, poz. 44 ), co wynika z obowiązujących w postępowaniu przed Trybunałem zasad domniema- nia konstytucyjności oraz skargowości i k ontradykt oryjności z art. 67 u.o.t.p.TK. Wobec związania Trybunału granicami zas karżenia „sposób oznaczenia przez wnioskodawcę prz ed- mi otu zaskarżenia i wzorców oraz treść zarzutów wyznaczają ramy orzek ania Trybunału w konkretnej sprawie. Uchybienie przez w nioskodaw cę wymaganiom formalnym skutkuje obligatoryjnym umorzeniem postę powania z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku (…). W sz czególności o konieczności umorzenia postępowania przesądzić może n azbyt o gól- nikowe lub niejasne uzasadnien ie wniosku, alb o też tak ie uzasadnienie, które nie pozostaje w związku z zakwestionowaną regula cją i przywołanymi wzorcami kontroli” (postanowien ie T K z 7 marca 2017 r., sygn. K 40/13, OTK ZU A/2017, poz. 12 ). Uzasad nienie wniosku nie może być „nazbyt ogólne, niejasne cz y też czy nione jedynie na marginesie innych rozważań” (wyrok TK z 5 czerw ca 2014 r., sygn. K 35/11, OTK ZU nr 6/A/2014, poz. 61 ), lecz powinno wskazywać co najmniej jeden argument za naruszeniem określ onych w zorców kontroli (por. OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 11 wyrok TK z 13 grudnia 2017 r., sygn . SK 48/15, OTK ZU A/2018, poz. 2, wr az z powoł anym tam orzecznictwem ). Trybunał wskazuje ponadto, że to na podmiocie k westionującym zgod- ność ustawy z Konstytucją spoczywa ciężar dowodu „i d opóki nie powoła on konkretnych i przekonywających argu mentów pr awnych na rzecz swojej tezy, dopóty Trybunał Konstytu- cyjny uznawać będ zie kontrolowane przepisy za kon stytucyjne. W przec iwnym razie naru- szeniu uległaby zasada kontradyktoryjności postępowania przed Trybunałem Konstytucyj- nym, a Trybunał przekształ ciłby się w organ orzekający z inicjat ywy własnej” (orzeczenie TK z 24 lutego 1 9 97 r., sygn. K 19/96, OTK ZU nr 1/1997, poz. 6 ). P oza wymogami wynikającymi z art. 47 u.o.t.p.TK, wniosek złożony przez podmiot, o któ rym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3 - 5 Konstytucji, należy także uza sadnić, powołując przepis prawa lub statutu, że kwest iono wany akt normatywny lub jego czę ść dotyczy spraw objętych zakres em działania wnioskodawcy (art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), a gdy jest pod- miotem, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konst ytucji, d odatkowo powołać przepis pra- wa lub postanowienie statutu w skazujące, że wnioskodawca jest ogólnokrajowym or ganem lub ogól nokrajową wła dzą (art. 48 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). W tym ostatnim przy padku ko- nieczne jest dołączenie uchwały lub innego rozs trzygnięc ia tego organu lub władzy, stanowią- ce go podstawę wyst ąpie nia z wnioskiem i określające go kwestionowany akt normatywny lub jeg o część oraz wskazujące go wzorzec kontroli (art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK). 2.2. Ponadto, s tosownie do art. 191 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytu- cji, z wnioskiem do Tryb un ału w sprawach, o których mowa w art. 188 Konstytucji, wystąpić mogą ogólnokrajowe organy związków zawodowych oraz ogólnokra jowe władz e org anizacji pracodawców i organizacji zawodowych, jeżeli kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objęty ch ich za kre sem działania. Legitymacja proces owa w postępowaniu p rzed Try- bunałem przysługująca tym podmiotom jest zatem ograniczona. Zgodn ie z utrwa loną linią orzeczniczą „pojęcie «spraw objętych zakresem działania», użyte w art. 191 ust. 2 Konstytu- cji, powinno być wy kł adane w sposób ścisły, a interpretacja rozszerzająca jest niedopuszczal- na. Należy uznać, że ustawodawca określił w art. 191 Konstytucj i lis tę podmiotów upoważ- nionych do występowania z wnioskami do Trybunału Konstytucyjnego w taki sposó b, by wy- kluczyć moż liwość nadużywania tego środka do realizacji indywidualnych celów (…). Dlate- go wnioskodawca jest zobowiązany wykazać, że zaska rżony prze pis d otycz y bezpośrednio realizacji zadań wynikających z Konstytucji lub ustaw, a w przypadku podmiot ów prywat- nych – rów ni eż statutów (…). Uprawnienie ogólnokrajowych władz organizacji pracodawców do złożenia wniosku w celu zainicjowania postępow ania przed Tryb unałem Konstytucyjnym ma więc charakter szczególny, immanentnie związany z jednym z atrybutów (z atrudnianiem pra cow ników), który cechuje działalność prowadzoną przez te podmioty” (postanowienie TK z 19 stycznia 2016 r., sygn. Tw 21/15, OTK Z U B/2016, poz. 57 ; por. postanowienie TK z 28 stycznia 2004 r., sygn. Tw 74/02, OTK ZU nr 1/B/2004, poz. 2). Trybunał w dotychczasow ym orzecznictwie podkreślał , że „zarówno przedmiot kon- troli, jak i powołane wzorce kontroli muszą mieś cić się w konst ytucyjnie i ustawowo określo- nym katalogu spraw należących do zakresu działani a podmiotu posiadającego legitymację s zczególną (…). Bada nie legitymacji szczególnej podmiotó w wyliczonych w art. 191 ust. 1 pkt 3 - 5 Konstytucji wymaga rozstrzygnię cia dwóch kwest ii. Pierwsza wiąże się z ustaleniem zakresu działania wnioskodawcy w rozumien iu art. 191 ust. 2 Konstytucji. Druga, będąca jej następstwem, prowadzi do konieczności rozważenia, czy zarówno zaskarżony akt normatyw- ny, jak i powołane dla jego k ontroli wz orce należą do uprzednio wyznaczonego zakresu dzia- łania podmiotu wszczynającego po stępowanie” (wyrok TK z 22 maja 2007 r ., sygn. K 42/05, O TK ZU nr 6/A/2007, poz. 49, wraz z p owołanym tam orzecznictwem ). Innymi słowy, o zdolności wnioskowej podmi otów legit ymowa nych szczególnie do inicjowania postępowa- nia prz ed Trybunałem Konstytucyjnym rozstrzyga także ocena, czy wskazane w zorce kontroli OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 12 cechuje a dekwatność materialna i kompetencyjna (por. wyrok TK z 23 marca 2010 r., sygn. K 19/09, OTK ZU nr 3/A/ 2010, poz. 24, wraz z powołanym tam orzecznictwem; zob. także m.in. postanowienie TK z 5 lutego 2014 r., sygn. Tw 8/12, OTK ZU nr 1/B/2014, poz. 2). Trybunał wskazywał, że dla uznania, iż przedmiot zaskarżenia d otyczy spraw objętych zakre- sem działania podm iotu legit ymowa nego szczególnie w rozumieniu art. 191 ust. 2 Konstytu- cji, niezbędne jest spełnienie czterech warunków: „po pierws z e, zakwestionowanie prze pisu (lub normy), którego adresatem jest wnioskodawca lub podmioty, na rzecz których wniosko- dawca prow adzi dział alnoś ć, i który w spos ób prawnokształtujący określa sytuację prawną wnioskodawcy lub tych podmiotów; po drugie, wskazan i e zadań realizowany ch przez wnio- skodawcę, mających swe źródło w regulacji konstyt ucyjnej, ustawowej lub statutowej; po trzecie , wykazani e zwi ązku między kwest ionowanymi przepisami a postanowieniami aktów prawnych określających te zadania oraz po czwarte, p rzywołanie adresowanych do wniosko- dawcy lub podmiotów, na rzecz których działa, konstytucyjnych wzorców kontroli” (posta- nowien ie z 18 gr udnia 2014 r., sygn. T w 2/14, OTK ZU nr 6/B/2014, poz. 525 ; por. także po- stanowienie z 24 czerwca 2014 r. zapadłe w tej sprawie , OTK ZU nr 5/B/2014, poz. 524, wraz z p o wołanym tam orzecznictwem). 3. Mając na uwadze powyższe ustalenia , Trybunał dokonał szczegółowej analizy po- szczególnych a rgumentów zaprezent owanych przez wnioskodawcę w uzasadnieniu jego wniosku . 3 .1. W odniesieniu do niezgodności art . 1 ust. 1 pkt 1, art . 2 ust. 1 , art . 3 ust . 1 , art . 7 ust. 1 i 2 , art . 33 ust. 1 - 4 oraz art . 39 i art . 40 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1691, ze zm. ; dalej: u .k.s. ) z w yrażoną w prea mbu le Konsty- tucji zasadą rzetelności i sprawno ści dzia łania instytucji publicznej w związku z art . 2 i art . 45 Konst ytucji w zakresie wywodzonego z niego prawa do wykonania prawomocnego wyroku sądu ( punkt 1 wniosku) Trybunał przypomniał, że n a wnioskodawcy ciąży obowiązek speł- ni enia wymogów formalnych przewidzianych dla tego rodzaju pisma procesowego . Na poparcie tego zarzutu przedstawił wywody liczące ponad 20 str on – czyli niemal 1/3 uzasadnienia w niosku. Tr ybunał stwierdził jednak, że w ywod y te w gł ó wnej mi erze spro- wad za j ą się do opis u sta tusu komorn ika ora z charakterysty k i zmian ustawodawczych wp ro- wadzonych w skarżonych p rzep isach , łącznie z poszerzonymi cytatami z u zas adnienia projek- tu oraz opiniami komentatorów w odniesieniu do tych zmian . Wnioskodaw ca dokonał równie ż wykła d ni norm konstytucyjnyc h stanowiących wzorce kon troli , z przywołaniem do- tyc h czasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego . Jednakże właściwa subsumpcja w całym zarzucie nie występuje, do czego wnioskodawca nawet s ię p rzyznaje, wskazując, że opisa ny stan wymaga „ ocen y rozw iązań przyjęt ych w ustawie z perspektywy art . 64 ust . 3 w związku z art . 31 ust. 3 oraz art . 65 ust. 4 Konstytu c ji RP ” ( wniosek, s. 27) . Taka konstruk- cja uzasadnienia nie może być u znana za wyst arc zającą w kontekście wymogów f or malny ch, o któ rych mowa w przywołanych wyżej przepisach u.o.t.p.TK. Trybunał prz ypomniał, że ob- owiązującym przepisom przysług uje domniemanie ich zgodno ści z Konstytucją, a rolą inicja- tora postępowani a jest pr zepr owadzić arg um entację w taki sposób, aby to d omnie manie wzru- szy ć . Z tego też względu w tym zakresie postępowanie należało umorzyć ze wzglę du na niedopuszczalność wydania wyroku na podstawie art . 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. 3 .2. W odniesieniu do niezgodności art . 1 50 u. k.s. z art . 2 Konstytucji poprzez inge- ren cję w prawo do minimalnego wynagrodzeni a (punkt 2 wniosku) , wnioskodawca przedsta- wił zdecydowanie mniej obszerne uzasadnienie , w którym również ograniczył si ę d o zap re- zentowania twierdzeń bez ic h poparcia , w szczegó lności nie odniósł się do kw est ii , c zy zagro- OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 13 żenie dla praw a do minimalne go wynagrodzenia ma cha rakter rzecz ywisty . Trybunał zwrócił uwagę, że w momencie wystąpienia z wnioskiem prz episy, które wnioskodawca wskazał , obow iązywał y już od dwóch lat . Mimo to w uzasadnieniu zarzutu dotyczącego braku g w aran- cji dla minimalnego wynagrodzenia nie przeprowadzon o żadnej analizy, z które j by wyni kało , że opisana przez wnioskodawcę sytuacja faktyc znie ma miejsce. Zgodnie z poglądami T rybu- nału wyrażon ymi w wyroku z 2 3 lutego 2010 r. , sygn. P 20/09 (OTK Z U n r 2 / A/ 201 0 , poz. 13 ) , na które powoł ał się sam wnioskoda wca, z art . 65 ust. 4 Konstytucji wynika prawo, które go istotę stanowi zapewnienie w ynagrod z enia pozwalającego na za spokojenie po dsta- wowych po trzeb zatrudnionych. Przedstawione przez wnioskodawcę ar gum enty odnoszą się zaś wyłącznie do abstrakcyjnej s ytuacji, w której wyj ątkowo nieporadna kancelar ia komorni- cza nie byłaby w stanie wygenerować przy chodów, nie wskazując jednakże, czy sy tuacje ta- kie rzecz ywiście mają miejs ce. Z tego też p owodu również w ty m zakresie postępowanie należało umo rzyć ze wzglę- du na niedopuszczalność wydania wyroku na podstawie art . 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. 3 .3. W dalszej kolejności wnioskodawca zaskarżył niezgodność art . 39, art . 40 i art . 41 u.k.s. z art . 66 ust. 2 w związk u z art . 31 ust. 3 Konstytucji oraz art . 39 - 41 i art . 43, art . 44 i 47 u.k.s. z art . 2 Kons tytucji (pkt 3 wniosku) , przedstawiając w tym zakresie wspólne uzasadnie- nie. W głównej mierze odnosi ło si ę ono do praktyki stosowania norm objętyc h zarzutem i znaczeni a, które go mogą n abierać dopiero w w yniku nadania im określonych znaczeń w procesie wy kładni. Tryb unał stwierdził, że skoro przepisy objęte wnioskiem o bowiązywały w dniu jego złożenia prze z dwa l at a, wnioskodawca p o winien na potwierdz enie argumentacji konsty tuc yjnej w ykaz ać istnienie utrwalonej wykładni tych norm . Dopiero bowiem istnienie t ak iej utrwa lonej praktyki w zakres ie stosowania norm pozwala na poddanie jej kontroli kon- stytucyjności . Wnioskodawca nie wykazał tym samym, czy rzeczywiście korzystanie z wypoczynku prz ewidzianego w u.k.s. powoduje uszczuplenie majątku komornika – który przecież nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę w rozumieniu tego pojęcia znany m z usta wy z dnia 26 czerw ca 1974 r . – K odeks pracy ( Dz. U. z 202 3 r. poz. 1465 ) . Uzasadnienie nie odno si ło się równi eż do prakt yki w zakresie tego, co ma stanowić dowód w „ wykazie służbowym ” oraz kompetencji prezesa sądu w zakresie wy znaczania zast ępcy na czas wypoc zynku komo r- ni ka . Z tego wz ględu postępowanie w tym zakresie również należało um orzy ć na podstawie art . 59 ust. 1 pkt 2 Konstytucji z uwagi na nied opuszczalnoś ć wydania wyroku. 3 .4. W ątpliwości wnioskodawcy względem niezgodności art . 30 u .k.s. z art . 66 ust. 2 i art . 65 ust. 2 Konstytucji oraz art . 4 ust. 2 Konwencji o o chronie p raw c złowieka i p odsta- w owych w olności ( D z. U. z 1993 r. N r 61 poz. 284), K on wencją nr 105 o zniesieniu pracy przymusowej (Dz. U . 1959 r. , Nr 39, poz. 240 ) i art . 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o oc hro- nie praw człowieka i podstawowych ( D z. U. z 1995 r. N r 46 , poz. 1 75 ; dalej: Protokół nr 1 ) dotycz ył y naruszenia istot y prawa d o czasu pracy nieprzekraczającego ustawowo określonego maksimum oraz naruszenia zakazu pracy prz ymusowej (punkt 4 wniosku) . Wnioskodawca w żaden sposób jednakże nie odniósł s ię merytor ycznie do wzo rca w postaci art. 65 ust. 2 Konstytucji. Niezgodność z wymienionymi przez wn ioskodaw cę norm ami prawa międzyna- rodo wego została z kolei uzasadniona jednym zdaniem . W zakresie niezgodności z art . 66 ust . 2 Kon stytucji uzasadnienie składa się zaś w głównej mierze z cytatów z liter atury i orze - czni ctwa, zestawionych w ten spo sób , by wyd a wały się dopasowane do zarzutu . W is tocie jednak subs umpcja została zastąpiona postulatami dotyczącymi treści norm , po nownie nie p o- part a informacjami w przedmiocie st osowani a p rzepis ów w kontekście faktycznego wystę- powania sytuacji , w której komornicy wyko nują swo je zadania kosztem wypoczynk u czy też OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 14 wręcz pracują niewolniczo . Jak już Tryb unał wskazał w dwóc h poprzednich punktach uza- sadnienia , dwuletni okres stosowania ustaw y poz w ala na przeprowa d zenie analizy przy pad- ków narusz enia tych praw w celu u dowodnieni a realności ich zagrożenia . Z teg o względu postęp owani e także w tym zakresie nal eżało umorzyć na podstawie art . 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.T K. 3 .5. W kwest ii n iezgodności art . 149 us t. 1 - 3 , art . 150 oraz art . 151 - 152 u.k.s. w związku z art . 27 i następnych ustawy z dnia 28 luteg o 2018 r. o kosztach komornicz ych ( D z. U. z 2023 r. poz. 1357, ze zm.) z art . 6 4 ust. 2 i 3 w związku z art . 31 ust. 3 oraz ar t . 2 Konstytucji oraz z art . 1 Protokołu nr 1 (punkt 5 wniosku ) Trybunał stwierdził, że wniosko- dawca nie przeprowadził testu prop orcjonalności . Wnioskodawca wskazywa ł wpra wdzie na konieczność jego przeprowadze nia o raz przytoczył kryteria, jakie orzecznictwo Trybunału wypra cowało dla stwie rdzenia niepro porcjonalności normy prawnej . Samo opisanie pogor- szenia s ytuacji majątkowej nie mo że być jednak uznane za wystarczając e uzas adnienie; na wnioskodawcy ciąży obowiąze k uzasadnienia, dlaczego skarżone normy stanowią niepropor- c jonalne w jego ocenie naruszeni e prawa własności. Uzasadnienie nie zawierało tymczasem żadny ch ustaleń w tym zak res ie, podobnie jak nie odnosiło się w żaden sposó b do art . 2 Kon- stytucji. Wnioskodawca nie u zasadnił również zarzutu niezgodności z art . 1 Protokołu nr 1 . Zamiast tego, w uzas adnieniu zarzutu pojaw ił y si ę argumen ty o n iezgodności z art . 45 us t. 1 Konstytucji z uwagi na zm niejszenie skuteczności przeprowadzania egzekucji sądo wej w ogólności, co prze kłada się na realizację „ konstytucyjnej gwarancji prawa do wyko nania prawomocnego orzeczenia s ądu ” (s . 5 1 wniosku). Z tych powodów również w tym zakresie postępowanie jako niedopuszcza lne należało umorzyć . 3 .6. Uzasad n ienie zarzutu niezgodności art . 48 u.k.s. z art . 6 4 ust. 2 i 3 w związku z art . 31 ust. 3 oraz ar t . 2 Kons tytucji oraz art . 1 Protoko łu nr 1 (czyli punkt u 6 wniosku ) rów- nież powielało te same braki , co w przypadku poprzedniego zarzutu. Także w tym przypadku wnioskod awca nie przeprowadzi ł testu proporcjonalności w sposób um o żliwiający kontrol ę kon stytucyjn ości. W t ym wypadku , inaczej niż w o dniesieniu do omówionej powyżej argu- mentacji, wnioskodawca nie dokonał analizy orzecznictwa ani poglądów doktryn y . O ile Try- bun ał m oże przyjąć , że argumentacja w tym zakre sie przedstawiona dla uzasadnienia wywodu dotyczącego niezgodności art . 149 ust. 1 - 3 , art . 150 oraz art . 151 - 152 u.k.s. z art . 6 4 ust. 2 i 3 w związku z art . 31 ust. 3 oraz ar t . 2 Konstytucji znajd uje zastosowanie również w odniesie- niu do kolejnego zarzutu , o tyle nied okonanie subsumpcji i przełożenia ty ch ustaleń na za- skarżoną normę prawn ą powoduje konieczność uznania, że zarzut nie został uzasadniony w sposób należyty. To wnioskodawca był obowiąza ny do uzasadnienia, dlaczego skarżone normy stanowią niepro porcjonalne n aruszenie wskazanych konstytucyjnych woln ości i praw. W uzasadnieniu tymczasem zdecydowanie zabrakło argumentacji w tym zakresi e, co skutko- wało konieczn ością umorzenia postęp owania ze wzgl ędu na niedopuszczalno ść wydania wy- roku, na podstawie a rt . 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. 3 .7. W uzasadnie niu niezgodności art. 51 w związku z art. 50 u.k.s. z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 oraz z art. 45 Konstytucji ( punkt 7 wni osku ) wnioskodawca wskazał, że skarżona regulacja nie jest rozwią zaniem racjonalnym , „ po nieważ podnosi koszty zar ówno po stro n ie wierzyciela , jak i dłużnik ów, a także zbędnie przedłuża czas trwania po- stępowa ń e gzekucyjnych, a t ym samym jest ewidentnie sprz eczne z postulatem sprawnej [eg- zekucji] ” , tym samym jednoznacznie wskazując, że w tym za kresie wypowiada się w i nteresie wier z yci eli oraz dłużników . OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 15 W tym zakresie Trybunał zauwa żył, że nie wszystkie z podniesionych zarzutów wnio- skodawca argumentował inte resem komorników bąd ź Kraj o we j Rady Komorniczej. Zgodnie z § 7 Re gulaminu dz iałania Krajowej Rady Komorniczej , załączo nego d o ni- niejsz ego wniosku, do zakresu działania Krajowej Rady Komorni czej należy w szczególno- ści: spraw owanie nadzoru nad komornikami sądowymi, powoływanie komisji dyscyplinarnej do orzekania w sprawac h dyscyplinarnych komorników sądowych , c oroczne uchwalanie składek mi esięcznych na p otrzeby orga nów samorz ądu komorniczego, wyrażanie opinii w przedmiocie powoływania i odwoływania komorni k ów i asesorów komorniczych oraz w przedmiocie tworze nia nowych stan owisk komornika, wyrażanie opinii w sprawach doty- cząc ych b i urowości i rachu nkowości obowiązujących w kancelariach i w innych sprawach dotyc zących przepisów, organizacji i funkcjonowania ko m ornika i kancelarii , wyrażanie opi- nii w sprawach zmian przepisów do tyczących egzekucji, dokonywania zabezpieczenia i f unk- cjono wania komo rników, wyrażan ie opinii w sprawach przedstawianych przez Ministra Sprawiedliwości lub o rgan y samorządu komorniczego, w y rażanie opinii w sprawach etyki zawodowej, współdziałanie w organiz o waniu egzaminu komor niczego, ustalanie wysokości skł adek m iesi ęcznyc h na potrzeby samorządu komorniczego oraz zasad ich wydatkowania, wyznaczanie komorników - wizytatorów dla poszczególnych izb komorniczych , zwoływanie Krajowego Zjazdu Komorników oraz jego orga nizacja, uchwalanie regulaminu d zi ałania , uc hwalanie re gulaminu d ziałania Krajow ej Rady Komorniczej oraz rad izb komorniczych , ze szczególnym uwzględnieniem procedury podejmowania uchw a ł oraz kwes tii reprezen towania t ych organów, uchwalanie r amowego re gulaminu obrad w alnego zgromadz enia komorników iz by k omorni czej, wspó łpraca z or g anizacjami komorników innych krajów, wydawanie cza- sop i sma zawodowego, prowadzenie dział aln ości gospodarczej , budowanie, wynajmowanie i utrzymywani e wspólnych pomieszczeń magaz ynowych i hal aukc yjnych oraz utrzymywanie ciężk iego sprzęt u transpor towego, przec ho wywanie akt spraw, w których postępowanie zosta- ło zakończone, oraz zbędnych urządzeń ewidenc yjnych, prow a dzenie st ron internetowych Krajowej Rady Komorniczej celem zamie sz c zania wymaganych przez przepisy prawa ogło- szeń i in fo rmac ji , wykonywa nie innych czynności prz ewidzianych przepisami prawa oraz w spółpraca z sądem prowadzącym elektroniczne postępowanie upo m inawcze w zakresie prowadzenia i a ktual izowania listy k omorni ków , z asad potwi erdzania danych do weryfikacji podpisu elektronic znego dla komorników, umo żliwiających dostęp do elektronicznych tytu- łów wykonawczych i ich weryfikację. Z tak określonego zakre s u działania, stanowiącego w prawdzie katalog otwarty, można wywniosk owa ć uprawnienie do kwestionowania w postępowaniu przed Tryb unałem Kon sty- tucyjnym przepisów, które dotyczą działal ności i interesów komorników oraz samego wnio- skodaw cy. Nie istnieje jednak ż adna podstawa , by uznać , że kompetencje te z jakiegokolwiek względu rozciągają się również na działanie w interesie wierzycieli , dłużnikó w czy podmio- tów , którym przysługuj ą majątkowe prawa autorskie do pro gramu komp ut erowego. Chociaż Krajowa Rada Komorni c za re prezentuje przedstawicieli zawodu wiążącego się z ochron ą i egz ekwowaniem praw wierzycieli oraz respekt owaniem praw d łużnik ów , to jed nak nie s po- sób przyjąć, by wnioskodawca był up rawniony do występowania w ich interesi e w postępo- waniu przed Trybunałe m K onstytucyjnym . W związku z powyższym, Trybunał uznał, że wydanie wyroku w e wskazanym powy- żej zakresie byłoby niedo puszczalne z uwagi na wystosowanie w nios ku przez podmiot nieu- prawniony. Z tego też powodu, na podstawie rt. . 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t .p.TK , Trybu nał musiał umorzy ć postępowanie . 3 .8. W odniesieniu do uzasadnien ia niezgodno ści art. 10 u.k.s. (wprowadzającego no- we l i mity dotyczące przyjmowania spraw spoza rewiru dzi ałalno ści komornika) z ar t. 45 Konstytucji ( punkt 8 wniosku) wnioskoda wca wskazywał, że „wprowad zone ograniczenie nie OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 16 speł nia jednego z wymogów składając ych się na treść zasad y proporcj onalności, a mi anowi- cie wymogu konieczności ingeren cji w sferę konstytucyj nego prawa wierzyci eli do skutecz- nego wy konania wyroku sądu ”. Tym samym równi eż w tym pr zypadku grupą , w której inte- resie wys tąpił wnioskodawca, byli wierzy ciele . Z tego też względu, analo gicznie jak w przy- padku opisanym w punk cie powyżej , również w ty m zakresie wydanie wyroku należało uznać za niedopuszczal ne, a postępowanie umorz yć . 3 .9. Wnioskodawca w punkcie 9 wniosk u starał się wyk azać niezgodność art . 38 i art . 40 ust. 1 u.k.s. z art . 17 ust. 1 Konstytucji oraz wyrażoną w jej pr eambule zasadą rzetel- ności i sprawno ści działania instytucji publicznych oraz art . 38 w związku z art . 195 ust. 1 u.k.s. z art . 32 Konstytucji i wy rażony ch w nim prawem do równego traktow ania i zakaz em d yskryminacji. W uzasad nieni u wnioskodawca wyraził jednakże nie tyle argumentację doty- czącą niekonstytucyjności wskazanych ja ko p rzedmiot kon troli norm, ile przede wszystkim z biór postulatów de lege feren da , połączonych z wyrazem ogó lnego niez adowolenia z pogor- szenia sytuac ji finans owej komorników oraz same go wnioskodaw cy , wiążąc ych się nawet z e świadomym kwestionowaniem poprawy sytuacji as esorów komorniczy ch , których interes y wn i oskod a wca również jest zobowi ązany chronić , a o czym – sądz ąc po opin i ach zawartych na s. 58 - 61 wnios ku – najwy raźniej zapomniał . R ównież w tym wypad ku takiej konstrukcji zarzutu nie można było uznać za nadają s ię do r ozpoz nania przez Trybunał. Z tego też wzglę- du postępowanie należało umorzyć ze względu na niedopuszczalno ść wydania wyroku na podstawi e art . 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. 3 .10. Punkt dziesiąty wniosku dotyczył posługiwania się w u.k.s. (a dokładniej w jej art . 45, art . 46, art . 47, art . 49, art . 96, art . 134 i art . 161) zwrotami n ieostrymi , ocennymi , uła- twiającymi pode jmowanie pr zez organy wła dzy publicznej decyzji uznan iowych. N iezgodności art. 161 u.k.s. z art. 2 K ons tytucj i wnioskodawca upatry wał w możliwo- ści p r zyznania przez Ministra Sprawiedliwości w drodze decyzji na rzecz Skarbu Państwa upr awnień z tytułu autorskic h praw majątk owych do programu komputerowego obsługują ce- go komorn i cze systemy informatyczne , jeżeli zagrożona jest s prawność działa nia lub ciągłoś ć funkcjonowania programu komp uterowego lub systemu teleinformatycznego wykorzystują- cego program komputerow y, lub jeżeli z apewn ienia ich sprawności d ziałania lub ciągłości funkcjonowania wymaga waż ny interes państwa lub dobro wymia ru sprawiedliwości. W tym wypadku p odmi otem, w którego interesie wypowiada się wnioskodawca, jest osoba lub p od- mi ot, któremu przysłu gują autorskie pr awa majątkowe do programu komp uterowego. Tu również działania wnioskodawcy nie dotyczą uprawnień lub obowią zków kom orników lub samej K rajowej Rady Komornicze j , ponieważ majątkowe prawa autorskie w zakresie wska- zanym w skarżonym pr zepisi e mogą przysługiwać równi eż i nnym podmiotom , a kwestia ich pos iadania nie jest bez pośrednio związana z wykonywaniem obo w iązków komornika , co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie z przyczyn, które zostały już szc zegółowo omówione w punkcie 3 . 7 II części n iniejszego uzasadnienia . Pozostałe z arz uty dotyczące nieostrości pojęć takich jak „ ważne powody ” ( art . 46 i 47 ust. 3 u. k.s.) czy „ o ile nie przynies ie to ujmy go dności urzędu komornika ” ( art . 49 ust. 1 u.k.s.) nie zostały w żaden sposób wyjaśnione , co jes t szc zegól nie istotne w kontekście wyst ępowania w obrocie prawnym podobnych pojęć u żywanych w podobnych s ytuacjach ( np. w kon tekście p o jęcia z art . 4 9 ust. 1 u.k.s. ograniczenie w podejmowaniu dodatkowego zatrudnienia prze z sędziów czy prokuratorów ) . W prz ypadku poz ostałych prze pisów stano- wi ący ch pr zedmiot kontroli tego zarzutu , wnioskod awca nawet się do nich nie odniósł , tym samym w ogó le uniemożliwia jąc ustalenie, którym po jęciom zarzuca nieostrość . Również w przypadku tego zarzutu konstrukcja uzasadnien ia uni emoż liwiała ich merytoryczną kon t ro- OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 17 lę , co skutkowało konieczno ścią um orzenia postępowania z uwagi na niedopuszczalność wy- dania w yroku. 3 .1 1. Niezgodności art. 158 ust. 2 u.k.s. z art. 51 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Kon- stytucji (punkt 11 wn iosku) wni oskod awca dopatryw ał się w braku ustawowej podstawy do przekazywania danych os obowych stron i innych uczestników postępowania oraz ich prze- twarzania przez Ministra Sprawiedliwości, co w ocenie skarżącego stanowi ingerencję w prawo do prywatności bliżej nie o kreś lonej grupy osób fizycznych. W tym zakre sie Try b u- nał uzna ł , podobnie jak w punktach 3 . 7 , 3 . 8 oraz częśc iowo 3 .9 II części niniejsze go uzasad- nienia , że postępowanie należało umorzyć ; wydanie wyroku byłoby bowiem niedopuszczalne z uwagi na brak legi tymacji wnioskodawcy do występowania w intere sie podmiotów, których interesów do tycz ą wskazane prze pis y. 3 .12. W punkcie 12 wniosku wnioskodawca zakwestionował zgodność z Konstytucją prz episów dotyczący ch pełnien ia dozoru nad zajętymi w toku postępowania r uchom ości ami . Jednakże zarzut ten zawiera wyłącznie wyraz n iezadow olenia z obciążenia komorników są- dowych obowiązkami w tym zakresie , połączony z postulatami de lege ferenda co do mo żl i- wości powierzenia tego dozoru (oraz, co za tym id zie, również odpowiedz ialności za rzeczy pow ierzone) innym podmioto m. W ocenie Tr ybunału , zaprezentowana argumentacja nie po- siad ała żadnego odniesienia d o przywołanych wzorców kont roli . Tym sam ym nie można by ło uzna ć, aby w tym zakresie wnioskodawca spełnił omówione w punkcie 2.1 II częśc i niniej- szego uzasadnienia wymog i formalne. Z tego też względu postępowanie należało umorzyć ze względu na niedop uszczalność wydania wyroku. 3 .13. Uzasadniając niezgodność art. 34 ust. 1 i 2 w związku z art. 150 ust. 1 u.k.s. z a rt. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Kons tytucji (punk t 13 wnio sku) , wnioskodawca dał wyraz swojemu niezadowoleniu z ukształtowania ustawow ych regulacji dotyczących podej- m owania dodatkowego zatrudnienia przez komorników sądowych , nie rozbudowując jednak argu mentacji w prze dmiocie niezgodności tych unormowań z zapr oponowanymi wzorcami kontroli. Jak już Trybunał wielokrotnie wskaz ywał w niniejszym postanowieniu, taka kon- strukcja zarzutu nie odpowiada wymog om wypracowanym w dotychczasowym orzecznictwie Trybunał u , co skutk owało koniecznością uznania wyda nia wyro ku za niedopuszczalne i umo- rzenia postępowania na p odstawie art . 59 u st. 1 pkt 2 u.o .t.p.TK. 3 .14. W punkcie 14 wniosku wnioskod awca kwestionował zgodność art. 202 us t. 1 pkt 15 i 19 u.k.s. z art. 64 ust. 2 w związku z ar t. 31 u st. 3 i art. 2 Kon stytuc ji . Uzasadnienie wnioskodawcy zaprezentowan e w tym zakresie jest wprawdzie sto sunkowo obszerne i liczy niemal 3 strony, jednakże w żaden sposób nie wykazał on , na czym miałaby pole gać rzeczy- wista nadmierność ingerenc ji w prawo własn ości . W ocenie Trybun ału zaprezentowane uza- sadnienie po raz kolejny przedstawia ło jedynie szereg argumentów de lege ferenda , a nie uza- sadnienie stanowiące polemikę z zaproponowanymi wzorcami kontro li czy też dot ychczaso- wym orzecznictwem Trybunału ( w szczególności przywołanym p rze z wnioskodawcę wyro- kiem z 14 grudnia 2010 r., sygn. K 20/08, OTK ZU nr 10 / A/2010 , poz. 129). Tym samym Trybu nał uznał, że wnioskodawca również w zakresie ostatniego p unktu sentencji zaprezen- tował wywód, który w żaden spo sób nie spełnia wymogów uzasadnien ia , o którym mowa w art . 47 ust. 2 u .o.t.p.TK. Z tego powodu również w tym zakres ie postępowanie należało umorzyć na podstawie art . 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Z powyższych wzgl ędó w Tryb unał Konstytucyjny postanowił jak w sent encji . OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 18 Zdanie odrębne sędziego TK Wojci echa Sycha do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 20 23 r., sygn. akt K 8/20 Na podstawie art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konst y tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u . o . t . p . TK) składa m zdanie odrębne do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 22 lis to- pada 2023 r. , sygn. K 8/20 . Uwa ż am, że pos tępowa nie w tej sprawie p owinno zostać umorzo- ne z powodu przekroczeni a przez P rez esa K rajowej R ady Komorniczej (dalej : Prezes KRK) grani c umocowania udzielonego prze z Krajową R adę Komorniczą (dalej: KRK) i – w kon se- kwencji – b raku umocowani a radcy prawnego do sporządzenia i wniesienia wniosk u KRK do Trybunału Kons tytucyjnego. 1. W n i niejszej spraw ie K RK podjęł a 10 września 20 19 r. uchwał ę nr 2197/VI , w kt ó- rej p osta nowiła skierować do T rybun ału Kons tytucyjn ego wniosek o stwierd ze n ie niezgodno- ści z Konstytucją przepisów ustawy z dni a 22 m arca 2018 r. o komornikach sądowych ( Dz. U. z 20 23 r. poz. 1691, ze zm. ) i u s tawy z dnia 17 listopada 1964 r. – K o deks postęp owania cy- wilnego (Dz. U . z 20 23 r. poz. 1550 , ze zm. ) . W § 1 uchwał y ws kazan o zakwestionowane przepis y oraz w z orce kontr oli. W § 2 uch wały postanowiono : „ Up oważni ć Prezesa K rajow e j Rady Komorniczej do udz ielenia p ełnomocnictwa do reprezentowania K rajowe j Ra dy Ko- morniczej prz ed Tr ybun ałem K onstytucyjnym i zobo wiązać do złożeni a spra wozdania z prze- biegu postępowania w sprawie, na następnym posiedzeniu Kra jowej Rady Komornicze j ” . Na t ej podstawie P rez es K R K up oważnił radcę prawn ego „ do spor ządzenia wniosk u, jego skie- rowan ia do Trybunału Ko nstytucyjnego o raz reprezentowania K rajo wej Rady Komorniczej przed Try bu nałem Ko nstytucyjn ym ( … ) ” . Pełnomo cnictwo dat ow ane jest na wrze sień 2 01 9 r. b ez ws k azania daty dziennej. N a jego mocy wskazany w nim radca pr awn y sporządził i pod- pisał 12 grudnia 2019 r. wn iosek K RK do Trybun ału . 2. Nie ulega wątp liwości , co p ot wierdza dotychczas o we orzecznictwo Tryb u nału ( zob. np. postanowienia z: 29 lipca 2003 r . , sygn. Tw 13/03, OTK ZU nr 3/ B/2003, poz. 166, 22 czerwca 201 0 r., sygn. Tw 12/10, OTK ZU nr 5/B/2010, poz. 315 , 30 czerwca 2011 r., sygn. T w 8/11 , OTK ZU IIB/2014, poz. 651, 23 kwietnia 2013 r., sygn . Tw 46/12, OTK ZU nr 3/B/2013, poz. 218, 15 lipca 2020 r., sygn. U 2/19, OTK ZU A/2020, p o z. 37 ), ż e wn iosek poc hodzi od podmiotu n ieuprawnionego z uwagi n a b r ak umocowania do jego sporzą dzenia i wni esienia do Trybunału . Prez es KRK był bowiem , na mocy uchwały KRK z 10 września 2019 r. , upoważniony jedyni e do udzie le nia pełnomocn ictwa d o reprezentowania KRK w p ostępowaniu prz ed Trybunałem . Repreze ntowanie , w świetle ugru ntowane go o rz ecznic- twa Try bunału, d oty czy „ etapu postępowania po złożeniu wniosku i nie obejmuje jego spo- rządzenia i podpisania ” ( pos tano wieni e TK z 1 3 stycznia 2020 r., sygn . T w 14/19, O TK ZU B/2020, poz. 243 , zob. także postanowie nie o sygn. Tw 46/12 ) . T o , ż e sporządzenie wniosku , je go wni e sienie i rep reze n towanie inicjatora postępowania przed Trybunałem Konstytucyj- nym , są trzema oddz ielnymi c zynnościami, wymagającymi stosowne go u mocowan ia , wynika jednoznaczni e z treś ci art . 44 us t. 1 u.o.t.p.TK, re gulujące go zasady za st ępstwa proces owego skarżącego wnosz ącego skargę konstytucyjną. Wymogi ustawowe w tym zakresie są jedno- znaczne i nie ma żad nego uzasadnienia, a by inacz ej tra ktować pełnomoc nictwo u dz ie l o ne przez podm i ot inicjując y postępowanie prze d T rybunałem w niniejszej sprawie . U moco wanie Prezes a K R K n ie o b ejmowało sporządze nia i złożenia wniosk u Trybunału, zatem upoważnia- jąc r adcę prawnego ta kże do tych czynności , działał on poza gr anic a m i udzielonego pełno- moc nictwa . Wniosek KRK , sporz ądzony i złożony przez radcę prawnego, pochodzi zatem od podmiotu nieuprawnionego . Wady tej nie można było zarazem uznać za brak formalny, który OTK ZU A/2024 K 8/20 poz. 8 19 podlega usunięciu w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK (por . po st anowienie z 24 lis topada 2003 r., sygn. Tw 30/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 209). Z tego wł aśnie powodu wydanie wyroku w sprawie było niedopuszczalne i postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.T K. 3. Trybu nał Konstytucyjny w postan owieniu , do którego składam zdanie odręb ne, do- konał obszerne j analiz y treści uc hwały K RK z 10 wrześni a 2019 r. i zawarte go w niej umo- cowani a dla Prezesa KRK ( zob. pk t 1 , II cz. u z asadnie nia) . Co więcej , stwierdził nawet , że „ [ w] prawdzie w treści ( … ) pełn omocnictwa [udziel onego radc y prawne mu] Prezes Krajowe j Rady Komorniczej wskazał , że podstawą do jego udzielenia jest uchwała wnioskodawcy nr 219 7/VI , jednakże w samej uchwale nie można do szukać się u poważ nienia do ud zieleni a takieg o pełnomocnictwa ” (pkt 1.3 , II c z. uzasadnienia) . Po p rzeprowadz on ej analiz ie prob le- mu umocowania , połączonej z licznym i odwołaniami do orzecznictwa Trybunału, nie został jednak w yciągnięty przez Trybunał żaden wniosek , lecz nastąpiło przej ście do „ analizy w zakresie dotychczaso wej prakty ki w nioskodawcy w zakr esie uk ształtowania pełnom ocnic- twa ” (p kt 1. 4 , II cz . uzasadnienia). Ana l iza ta doprowadziła Trybunał do konkluzji , że s kor o KRK w kilk u sprawach w tożsamy sposób , ja k w nin ie jszej spra wie, s formułował a umocowa- nie dla Pr ezesa KRK , któ ry n a jego podst a wie udz ie lał następn ie pełnomoc nic twa do sporzą- dzen ia i wniesie nia wniosku do Trybunał u, a Trybu nał w ydawał w tych s prawach wyro k i, to znaczy , że uznawał takie um ocowanie za wystarc zające i n ie ma po dstaw, że by obecnie, na gru ncie u.o.t.p.TK (powołan e w uzasadnieniu wyrok i z ost ały wydane pod rząd ami ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym , Dz. U. Nr 102, poz. 643) , zmieni ać do tychczasową praktyk ę. W u.o.t.p.TK ni e m a bow iem „ przepisu, który nakazywałby ode j- ście od dotychczasowego postr zegania kwestii umocowania wyrażonego w uchwale ” ( ibi- dem ). Nie mogę zg odzić się nie tylko z tak sformułowanym przez Trybunał w niosk iem jako sprzeczny m z oc eną treści um ocowania de facto dokonaną w ni niejszej sp rawie . Niedopusz- czalne jest p onadto , moim zdaniem, oceni anie formalnej poprawności u dzi elonego um oco wa- ni a i jego skutków prz ez pryzmat dotychczasowej pra ktyki wnios kodawcy, z p rzy woł aniem jedyn ego argum en t u , że w skaz an e sprawy zakończyły się w ydanie m przez T rybunał wyro- ków. Należy bowie m zw rócić uwagę, że w powołan ych w uz asadnieniu wyrokach Trybunał nie odn osił się w o góle do kwestii pełnomoc nict wa, dl atego tym bardziej niez rozumiał y jest brak wyr a źnej oceny te go problemu na grun cie ni niejszej sprawy. Poza tym w praktyce KRK można odn a le źć także uchwały , które upoważniały Prezesa KRK do udz ielenia pełno mocn ic- twa do sp orz ądzenia wniosku , je go wni es ien ia oraz rep rezento wania wnioskodawc y w p ostę- powan iu przed T rybunałe m (z ob. np. uchwała KRK z 12 grud n ia 2017 r. , nr 1802/V, kt óra zainicjowała sprawę o s ygn. K 14/18, pozostającą na etapie merytorycznego roz p ozn ania przez Trybun ał) . T ym bard ziej konieczna była ocena przez Trybunał tej kwestii, a jej wynik, moim zdaniem, powinie n dop rowadzić Trybunał d o wniosku o konieczności umorze n ia p o- stępowania w ni niejszej sprawie z p owodu braku umocowania radcy prawnego do sporządze- nia i wniesienia wniosku do Trybunału wskutek pr zekroczenia przez Prezesa KRK grani c upoważnieni a udzielonego mu prz ez KRK . Kwestia należytego umo cow ani a i je j kontrola przez Trybunał ma, w mo j ej ocenie, znaczeni e f undamentaln e, g dyż niespe łnien ie wymog ów f ormalnych w tym z akres ie , stanowiących brak nieusuwalny w świetle art . 61 ust. 3 u.o.t.p.TK , definitywnie nie pozwala na poddanie wni os ku mery torycznej kontroli . W tym świetle stwierdzenie przez Trybunał w niniejszej spraw ie brak ów formalnych w zakresie uza- sadn ienia wniosku ma charakter wtórny i nie jest przesł anką przesądzającą o koni eczności umorz en ia p ostępowania . 4. Z p owyż sz ych względów u z nał em za konie czne złożen ie zdania odrębnego w ni- niejszej sprawie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Rodzaj orzeczenia
- Postanowienie - umorzenie
- Publikacja
- OTK ZU A/2024, poz. 8
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Trybunał Konstytucyjny