P 2/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 25 marca 2024 r. Pozycja 31 POSTANOWIENIE z dnia 6 marca 202 4 r. S ygn. akt P 2/ 22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski Mariusz Muszyński Jarosław Wyrembak – sprawozdawca Andrzej Zielonacki , po rozpoznaniu , na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 202 4 r., pytania prawnego Sąd u Rejonow ego w Kolbuszowej : czy art. 38 pkt 3 ustawy z dnia 1 9 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowa- nia kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID - 19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w zwią - zku z wyst ąpie niem COVID - 19 (Dz. U. poz. 1086 ) jest zgodny z art. 7 i art. 112 w związku z art. 119 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie . Orzeczenie zapadło jedno gło śnie. UZASADNIENIE I 1. Postanowieniem z 20 grudnia 20 21 r. Sąd Rejonowy w Kolbuszowej , I I Wydział Karny (dalej: sąd pytający) zadał Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czy art. 38 pkt 3 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID - 19 oraz o uproszczonym postę- powaniu o zatwierdzenie układu w związku z wyst ą p ie niem COVID - 19 (Dz. U. poz. 1086 ; dalej: ustawa „Tarcza 4.0” ) jest zgodny z art. 7 i art. 112 w związku z art. 119 ust. 1 Konsty- tucji . Pytanie prawne zostało przedstawione na tle zawisłej przed sądem pytającym sprawy o wydanie wyroku łącznego. Sąd pytający wskazał, że art. 38 pkt 3 ustaw y „Tarcza 4.0” , zmieniający treść art. 85 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 20 19 r. poz. 1 950 ; dalej: k.k.) wprowadził istotne zmiany w zasadach orzekania o wyroku łącznym. OTK ZU A/2024 P 2/22 poz. 31 2 Są d pytający podniósł zastrzeżenia co do trybu uchwalenia tej nowelizacji kodeksowej. Wskazał, że zgodnie z r egulaminem Sejmu, pierwsze czytanie projektu zmiany kodeksu może odbyć się nie wcześniej niż 14 - go dnia od doręczenia posłom druku projektu. Tymczasem projekt ustawy „Tarcza 4.0” (druk sejmowy nr 382 / IX kadencja ) wysłano do Marszałka Sej- mu 22 maja 2020 r., pierwsze czytanie projektu (druk sejmowy nr 390 / IX kadencja) odbyło się 27 maja 2020 r., a uchwalenie ustawy miało miejsce 19 czerwca 2020 r. Zdaniem sądu pytającego, stanowiło to naruszenie art. 7 Konstytucji oraz rażące naruszenie r egulaminu Sejmu, przez co naruszono art. 112 Konstytucji. Sąd pytający wskazał, że art. 85 k.k. należy do tzw. przepisów represyjnych, więc procedura zmian tego przepisu musi być bezwzględnie przestrzegana, w przeciwnym razie podważona zostaje zasada zaufania obywateli do państwa. 2. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: Rzecznik) , w piśmie z 30 marca 20 22 r. zgło- sił udział w postępowaniu i przedstawił stanowisko, że art. 38 pkt 3 ustawy „Tarcza 4.0” jest nie zgodny z art. 7 i art. 112 Konstytucji . Zdaniem Rzecznika, analiza przebiegu prac legislacyjnych wskazuje, że procedując nad art. 38 pkt 3 ustawy „Tarcza 4.0” , Sejm nie działał zgodnie z art. 7 Konstytucji, a więc na podstawie i w granicach prawa, a poprzez rażące naruszenie r egulaminu Sejmu naruszył też art. 112 Konstytucji. Brak jest także , według Rzecznika, podstaw do przyjęcia, że zmiany w k.k. były uzasadnione sytuacją wywołaną rozprzestrzenianiem się wirusa SARS - CoV - 2. W ocenie Rzecznika , naruszenia, jakie miały miejsce w toku prac nad badaną regulacją, przy braku merytorycznego związku zmian w kodeksie z ustawami dotyczącymi problematyki dotyczącej rozprzestrzeniania się wirusa SARS - CoV - 2, mają kwalifikowany charakter i nie mogą być uznane za nieistotne. 3. Prokurator Generalny, w piśmie z 12 maja 2022 r., zajął stanowisko, że postępowa- nie podlega umorzeniu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – wobec niedopuszczalności wydania wyroku. W wyniku analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy przedstawionej przez są d py- tający Prokurator Generalny doszedł do przekonania, że sąd meriti nie może orzekać na pod- stawie art. 85 § 1 k.k. w nowym brzmieniu nadanym przez art. 38 pkt 3 ustawy „Tarcza 4.0”. Prokurator Generalny podkreślił jednocześnie, że przedmiotem pytania prawnego może być tylko ten przepis, którego ewentualne wyeliminowanie z porządku prawnego w wyniku orze- czenia Trybunału Konstytucyjnego wywrze bezpośredni wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, na kanwie której pytanie prawne zostało przedstawione. Skoro zaś sąd nie może za- stosować art. 85 § 1 k.k. w zakwestionowanym brzmieniu, to jego ewentualne wyeliminowa- nie przez Trybunał nie może mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem pytającym. Oznacza to, że nie została spełniona przesłanka funkcjonalna dopuszczal- ności pytania prawnego, a sąd pytający nie wykazał, w jakim zakresie odpowiedź na pytanie może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z którą pytanie zostało przedstawio- ne (art. 52 ust. 2 pkt 5 u.o.t.p.TK). 4. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej , w piśmie Marszałka Sejmu z 28 października 20 22 r., wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, ze wzglę du na niedopuszczalność wydania wyroku. Zdaniem Sejmu, sąd pytający nie zrealizował obowiązków związanych z wykazaniem spełnienia przesłanki funkcjonalnej dopuszczalności pytania prawnego. W ocenie Sejmu , również sposób uzasadnienia zarzutów przez sąd pytający nie czyni zadość wymogom wynikającym z art. 52 ust. 2 pkt 4 u.o.t . p.TK. W tym zakresie Sejm wska- OTK ZU A/2024 P 2/22 poz. 31 3 zał na niespójność argumentacji i brak logicznego związku między zarzutem sformułowanym w petitum pytania prawnego a jego uzasadnieniem. 5. Postanowieniem z 5 lutego 2024 r., zgodnie z art. 56 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK, sąd py- tający cofnął pytanie prawne. Sąd pytający wskazał, że wobec skazanego zapadały wyroki skazujące przy obowiązywaniu różnych systemów prawnych w zakresie orzekania kary łącz- nej, a zatem przy orzekaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego w sprawie zawisłej przed sądem pytającym możliwe jest zastosowanie art. 4 § 1 k.k. i tym samym procedowanie w oparciu o przepisy dotyczące kary łącznej, w tym m.in. art. 85 k.k. , w brzmieniu sprzed nowelizacji. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i try- bie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK ) , Trybunał n a posiedzeniu niejawnym wydaje postanowienie o umorzeniu postę- powania na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej . 2. Są d pytający, działając na podstawie art. 56 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK, postanowieniem z 5 lutego 2024 r. cofnął pytanie prawne . 3. Okoliczności wskazane w punktach poprzedzających zobowiązują Trybunał Kon- stytucyjny do umorzenia postępowania wobec zaktualizowania się przesłanki określonej w art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o .t.p.TK i czynią zbędnym odnoszenie się do innych warunków do- puszczalności merytorycznego rozstrzygania pytania prawnego . Mając na uwadze wszystkie wyżej przedstawione racje, Trybunał Konstytucyjny po- stanowił jak w sentencji.