SK 65/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 13 lipca 2022 r. Pozycja 48 POSTANOWIENIE z dnia 30 czerwca 2022 r. Sygn. akt SK 65/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący Justyn Piskorski – sprawozdawca Bartłomiej Sochański Jakub Stelina Wojciech Sych , po rozpoz naniu , na posiedzeni u niejawnym w dniu 30 czerwca 2022 r. , skargi konstytucyjnej A . Z . o zbadanie zgodności: art. 69 § 1 i 2 oraz art. 70 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444) „w zakresie, w jakim stanowią, że okr es próby bie- gnie od uprawomocnienia się wyroku”, z art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol- skiej , p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASA DNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 1 0 maja 2021 r. (data nadania) A . Z . (dalej: skarżąc a ), reprezentowan a przez pełnomocnika z wyb oru, wniosła o stwierdzenie niezgodności art. 69 § 1 i 2 oraz art. 70 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444, ze zm. ; dalej: k.k. ) „w zakresie, w jakim stanowią, że okres próby biegnie od uprawomocnienia się wyroku”, z a rt. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art . 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczy pospolite j Polskiej . OTK ZU A/2022 SK 65/21 poz. 48 2 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona na gruncie następującego stanu faktycz- nego: Wyrokiem sądu rejonowego skarżąca została uz nana za winną przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. i skazana na karę 1 roku pozbawienia wolności, warunkow o zawie szonej na okres 3 lat na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 k.k. , karę grzywny oraz zakaz prowadze- nia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat na podstawie art. 42 § 2 k.k. Skarżąca wywiodła apelację od powyższ ego wyroku . W nastę pstwie je j rozpoznania sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że jako podstawę orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznyc h pr zyjął art. 42 § 1 k.k., w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżony wyrok. 1.2. W ocenie ska rżącej, obowiązująca norma art. 70 § 1 k.k. nie w pełni realizuje konstytucyjne i prawnomiędzynarodowe zobowiązania do uwzględnienia humanitaryzmu i adekw a tno ści represji karnej do popełnionego czynu oraz ogranicza prawo do sądu – prawo d o dwuinstancyjnośc i postępowania . Dochodzi bowiem do faktycznego przedłużenia okresu próby o czas pomiędzy wydaniem orzeczenia a jego uprawomocnieniem się , co stanowi do- dat k ową do legliwość dla oskarżonego . Oskarżony staje przed wyborem, w którym skorzysta z prawa do wniesie nia apelacji, co będzie się wiąza ło z faktycznym przedłużeniem okresu zawieszenia o czas postępowania międzyinstancyjnego i odwoławczego, lub zrezygnuje z e śr odk a odwoławczego, aby nie przedłużać okresu probacji . Decydując się na wniesien ie ape- lacji, wchod zi w ok res wstępnej próby, rozpoczynającej się w momencie wydania orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, a kończy w momencie uprawomocnienia się wyro ku. Ponadto skarżąca podnio sła również, że zgodnie z art. 75 § 3 k.k., jeżel i skazany po wydan iu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się , rażąco naruszył porządek prawny, sąd może zarządzić wykonanie kary , a zatem pomimo iż bieg okresu próby j eszc ze się nie rozpoczął, skazany już ponosi konsekwencje ewentualnego ponownego nar uszenia porządku p rawnego . Okres ten wpływa również na dostęp do wykonywania pracy, pełnienia funkcji zawodowych i społecznych, pociągają c za sobą utratę możliwości ubiegan ia s ię o zaszczyt pełnienia funkcji publicznych czy wykonywania części zawodów. 1.3. Zdaniem skarżące j, kwestionowane przepisy naruszają wynikającą z art. 78 Kon- stytucji zasadę dwuinstancyjności postępowania, a także zwią zane z nią zasady prawa do są- du, r ówno ści wobec prawa i demokratyczn ego państwa prawnego. Skarżąca podniosła, że „ konie czność zapewnieni a możliwości zask arżenia orzeczenia wydanego w I instancji wynika z ogólnego wymogu ukształtowania procedury sądowej, zg odnie z zasadą sprawiedliwości pro cedu ralnej, stanowiącej jeden z komponentów prawa do sądu, wyrażonego w treści art. 4 5 ust. 1 Konstytu cji ”. Co więcej, skarżon e regulacj e „ wydłuża ją okres faktycznego poddania jej próbie, co prowadzi do swoistego dodatkowego « ukarania » osób, które skorzyst ały z przysługującego im prawa do sądu (rozumianego także jako prawo do sądu drugiej instancji) i musi być tym samym uznane za s przeczne z elementar nym poczuciem sprawiedliwości, a zatem za godzące – w tym aspekcie – w art. 2 Konstytucji RP ”. Ponadto prowa dzą równ ież do nieuzasadnione- go nierównego traktowania osób o tożsamym statusie proce sowym, co narusza zasadę równo- ści wyrażoną w art. 32 ust. 1 Kon stytucji . Osoba wnosząca apelację może czekać na rozpo- częcie biegu okresu próby od kilku miesięcy do nawet k ilku lat. W ocenie skarżącej, zaskarżone przepisy w sposób nieuprawniony różnicują kl asę podmiotó w – o skarżonych, którzy wywiedli apelację od wyroku sądu pierwszej instancji orzekającego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania – w za- l eżno ści od czasu do uprawomocnienia się orzeczenia (w szczególności czasu trwania pos tę- powania odwoław czego) . OTK ZU A/2022 SK 65/21 poz. 48 3 2. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 9 grudnia 2021 r. poinformował, że nie zgłasza udziału w sprawie. 3. Do dnia wydania niniejszego post anow ienia Sejm nie przedstawił stanowiska w sprawie. 4. Do dnia wydania niniejszego postanowienia Pr okurator Generalny nie przedstawił stanowiska w sprawie . II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do treści art. 79 ust. 1 Konstytu cji, prawo do wniesienia skargi konstytu- cyjnej ma charakter powszechny. Jednakże, moż liwość skuteczneg o wniesienia tego środka obwarowano szeregiem wymogów wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów ustawy z dnia 30 listo pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Try bunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 201 9 r. poz. 2393; d alej: u.o.t.p.TK) . W tym kontek- ście należy przypomnieć , że w każdym stadium postępowania Trybunał Konstytucyjny jest obowiązany badać, czy nie za chodzą pr zesł anki obligatoryjnego umorzenia postępowania . We ryfikacja dopuszczalności skargi k onstytucyjnej nie kończy się w fazie jej wstępnego roz- poznania, lecz jest aktualna przez cały czas jej rozpatrywania (por. postanowieni e TK z 25 sierpnia 2020 r., sygn. SK 65/ 19, OTK ZU A/2020, poz. 41 i przywołane tam orzecznic- two ). Skarga konstytucyjna m usi spełniać wymo gi formalne, o kt órych mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 - 6 u.o.t.p.TK. Zgodnie z tym przepisem, skarga powinna zawierać określenie kwe- stionowanego prze pisu usta wy l ub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji pub licznej orzekł os tatecznie o wolno ściach lub prawach albo obowiąz- kach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzeni a niezgod nośc i z Konstytucją; wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – zd aniem skarżącego – zostały naruszone; uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ze wskazaną konstytu cyjn ą wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego po parcie; przedstaw ienie stanu faktycznego; udokumentowanie daty doręczenia wy- roku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK o raz in- for macj ę, czy od wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 us t. 1 u.o.t.p.TK , został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. 2. W rozpoznawanej skardze konstytucyjnej skarżąca domagała się kontroli zgodności z Konstytucją art. 6 9 § 1 i 2 oraz art. 70 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2 020 r. poz. 1444 ; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ; dalej: k.k. ) „w zakre- sie, w jakim stanowią, że okres pr óby biegnie od uprawomocnienia się wyroku” . Powyższą normę sk onfr ontowała z wzor cami kontroli w postaci art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związ ku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Kons tytucji . 2.1. W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał wskazywał wie lokrotnie , że popraw- ne uzasadnienie zarzutów wymaga nie tylk o ws kazania przepisu Konstytucji mającego sta- nowić wzorzec kontroli, ale także powołan ia przekonującyc h argumentów wsk azujących na niezgodność treści przepisu kwestionowanego z treścią normy wyraż onej w przepisie konsty- tucyjnym. Uzasadnienie wymaga zatem w ykaz ania istnienia relacji łączącej treść tych przepi- OTK ZU A/2022 SK 65/21 poz. 48 4 sów. „ Merytoryczne rozpoznanie sp rawy uzależnione jest nie tylko od precyzyjnego oznacze- nia […] wzorców konstytucyjnych, ale i zgodnej z orzecz nictwem konstytucyjnym ich inter- pretacji oraz odpowiedniego (ade kwatnego) przyporządkowania do przedmiotu kontroli” (tak na przykład: postanowieni e z 14 grudnia 2 021 r., sygn. SK 22/20, OTK ZU A/2022, poz. 3; wyrok z 28 listopada 2013 r., sygn. K 17/12, OT K ZU nr 8/A/2013, poz. 125; postanowienie z 1 kwietnia 2014 r., sygn. K 42/12, OTK ZU nr 4 / A/2014, poz. 43). Wskazywał ponadto, że „ p rzesłanka odp owiedniego uz asa dnienia zarzutów nie po- winna być traktowana powierzchownie i instrumentalnie. Przytaczane w pi śmie procesowym argumenty mogą być mniej lub bardziej przeko nują ce ( w wypadku wniosków podmiotów o legitymacji szczególn ej oraz skarg konstytucyjn ych oczywista be zzasadność może być po- wodem odmowy nadania im biegu w procedurze wstępnej kontroli [ … ] , a w wypadku pozo- stałych spraw jest to oceniane na etapie merytoryc znej kontroli), lecz zawsze muszą być argumentami «nadającymi się» do rozpoznania prze z Trybunał Konst ytucyjny” (wyrok z 19 paź dziernika 2010 r., sygn. P 10/10, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 78 ; zob. też postanowie- nie z 22 września 2021 r., sygn. SK 49/20, OTK ZU A /2021, poz. 53 ). 2. 2 . Zgodnie z art. 69 § 1 k.k. , „ S ąd może warunkowo zawiesić wyk onanie kary po- z bawienia wolnoś ci orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w cza- sie pope łnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia woln ości i j est to wystar- czające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia po wrotowi do prze stępstwa ” . Jednocześnie § 2 tego przepisu stanowi, że „ Z awieszając wykonanie k ary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, j ego właściwości i warunki osobi- ste, dotychczasowy sposób życi a oraz zachowanie się po p opełnieniu prze stępstwa ” . Art. 70 § 1 k.k. stanowi z kolei, że „ Z awieszenie wykonania kary następuje na okr es próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomoc nien ia się wyroku ” . Prawomocność wyroku skazującego ma bardzo istotne znaczenie z punk tu widzenia gwar ancji procesowych oskarżonego. Zgodnie bowiem z tr eścią art. 5 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego ( Dz. U. z 2021 r. poz. 53 4 , z e zm. ; dalej: k.p.k.) , „o skarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodn iona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem ” . Przepis ten stanowi zresztą powtórzenie n ormy ran- gi konstytucyjnej. Stosownie do art. 42 ust. 3 Konstytucji, „ K a żdeg o uw aża się za niewinne- go, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym w yrokiem sądu ” . Z asada domniemania niewinności została również uznana przez społeczność międzynarodo wą za istotną gwarancję rzetelnego procesu i wyrażona w art. 6 ust. 2 K onwe ncji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności , sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 195 0 r., zmie- nion ej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnion ej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. N r 61 poz. 284 , ze zm. ) , zgodnie z którym „ K ażdego oska rżo nego o popełnienie czynu zagro- żonego karą uważa się za niewinnego do czasu udow odnienia mu winy zgodnie z ustawą ” . Została również wyrażona w art. 14 ust. 2 Między narodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwart ego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r . (Dz. U. z 1977 r. N r 38 poz. 167) , który stanowi, że „ K ażda os oba osk arżona o popełnien ie przestępstwa ma prawo być uważana za niewinną aż do udow odnienia jej winy zgodnie z ustawą ” . Zasada ta obejmuje całość postępowania karnego, od chwili jego wszczęci a, aż do prawomocnego zakończenia. Niektórzy z komentatorów słusznie określają domniemanie ni ewinności jako domniemanie prawnie wzruszalne, bowiem p odlega weryfikacji w toku pro- cesu kar nego (zob. np. C. Kulesza , komentarz do art. 5 [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz , wyd. II, red. K. Dudka, Warszawa 2020 ) . Jak wskazują komentatorzy, ustawa jednoznacznie wskazuje, że domniemanie niewin- ności ustaje dopiero z chwilą wydania prawomo cnego wyroku, w którym uznano za winnego określony podmiot. Do tej chwili wszystkie organy postępowania zo bowiązane są uwzględ- OTK ZU A/2022 SK 65/21 poz. 48 5 niać ją w toku prowadzonych czynn ości, a w wypadku nieudowodnienia winy oskarżonego sąd zobowiązany jest do wydania wyroku uniewin niającego. Jednocześnie, w aspekcie poza- procesowym, „ zasada ta wiąże nie tylko inne organy państwowe, posz czególne osoby fizycz- ne (działające we własnym imieni u, jako przedstawiciele organizacji czy środków masowego przekazu), lecz także każdego z uczestni ków postępowania w zakresie, w jakim wyraża on publicznie swoje opinie co do winy oskarżonego ” ( M. Kurowsk i , komentarz do art. 5 [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany , D. Świecki, LEX/el. 2022 ; zob. również J. Kosonoga , komentarz do art. 5 [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1 - 166 , red. R. A. Stefański, S. Zabł ocki, Warszawa 2017 ) . Domniemanie n iewinności ma również aspekt negatywny, na który składa się szereg zakazów, takich jak zakaz domniemywania winy osk arżonego, przesądzania winy oskarżonego przed prawomoc- nym zakończeniem procesu karnego , traktowania oskarż onego od wszczęcia postępowania kar nego jak sprawcę zarzucanego mu czynu czy konstruowania faktycznych domniemań winy ( zob. C. Kulesza , komentarz do a rt. 5 [w:] Kodeks… ). Trzeba mieć również na uwadze, że zasada domniemania niewinności w ujęciu kon- stytucyj nym obejmuje nie tylko postępowanie karne w ścisłym rozumieniu. Art. 42 ust. 3 Konstytucji traktuje domniemanie niewinności w sposób szeroki , nie tyle jako obiektywną zasa dę postępowania w sprawach karnych, ale jako gwarancję praw podmiotowych, przysłu- gują cych „każdej” osobie obwinionej o popełnienie czynu zagrożonego sankcją o charakterze represyjnym. W ujęciu konstytucyjnym nie dotyczy zatem wyłącznie osób posiadających pro- cesowy status oskarżonego , co oznacza, że ustrojodawca nie zawęził jej wyłącznie do postę- powania w sprawach o przestępstwa (tak np. J. Kosonoga , komentarz do art. 5 [w:] Ko- deks … ) . Należy wskazać , że od działania zasady domniemania ni ewinności należy odróżnić konsekwencje postawienia w stan oskarżenia, które – jeżeli został y przewidziane w ustawie – mo gą oddziaływać na prawa osób ( jak to ma miejsce na przykład w przedmiocie możliwości wydania lub cofnięcia pozwolenia na posiadanie bron i palnej , zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1614/10, LEX nr 1151953) . Część komentator ów zalicza do takich konsekwencji również przewidzianą w art. 52 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 , ze zm. ) możliwoś ć rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie popełnienia przez pracownika w czasie trwa- nia umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliw ia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyro- kiem . Trzeba jednak zaznaczyć , że przepis ten wymaga ocz ywistości popełnienia przestęp- stwa przez pracownika – niedopuszczalne jest zatem rozwiązanie umowy o pracę w sytua- cjach niejednoznacznych . Konieczne j est ponadto stwierdzenie, że popełnienie przestępstwa uniemożliwia dalsze zatrudnianie pracownika na zajmo wanym stanowisku (zob. J. Kosonoga , komentarz do art. 5 [w:] Kodeks… ) . 2. 3 . W uzasadnieniu skarżąca podała, że „ nie ma żadnych racjonalnych podstaw d o rozpoczęcia biegu okresu próby od uprawomocnienia się wyroku, a nie od daty wydania wy- roku przez sąd I i n stancji ”. Nie odniosła się jednakże w żadnym punkcie do opisanych powy- żej okoliczności związanych z domniemaniem niewinności, powiązanym w sposób nie roze- rwalny z przymiotem prawomocności wyroku. Okres próby stanowi element wymiaru kary, której wykonanie m o że być następstwem uznania oskarżonego za winnego na mocy prawomocnego wyroku sądu. Do tego momentu oskarżony uważany jest za niewinnego, nawet jeżel i w pierwszej instancji zapadł względem niego wyrok skazujący – o ile wywiedzie od niego apelację albo nie upłynął jeszcze okres potr zebny do uprawomocnienia się orzeczenia. OTK ZU A/2022 SK 65/21 poz. 48 6 Skarżąca w żadnym punkcie skargi nie odniosła się do powyższych okoliczności, co w ocenie Trybunału , ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia przedstawionego przez nią problemu. Co więcej, r ównież w zakresie przedsta wionych przez nią wzorców kontroli skarga nie zawierała należytego uzasadnienia. W głównej mierze stanowiła jedynie powtórz enie wy- stąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich skierowanego do Ministra Sprawiedliwości – Pro- kuratora Gener a lnego , o numerze II.510.83 7.2016 , i do cytatu z tego pisma ograniczyła się argumentacja dotycząca wzorca w postaci art. 78 Konstytucji . Powiązany z p owyższym wzo- rzec w postaci art. 45 ust. 1 Konstytucji został wskazany przez skarżącą tylko dla przywołania gwarancji uprawnienia „ do zaskarżenia orzeczenia pierwszoinstancyjnego wyrażone [ go ] w art. 78 Konstytucji oraz praw [a] do rozpoznania sp rawy w postęp owaniu drugoinstancyj- nym wyrażone [ go ] w art. 176 ust. 1 Konstytucji ”, co nie zostało jednakże poparte szer s zą argumentacją . Szczątkowe argumenty, jakie zostały zaprezentowane, w połączeniu z brakiem jakiegokolwiek odniesienia się do podstawowe j w procesie karnym i mającej również konsty- tucyjną rangę zasady domniemania niewinności, nie mogą zostać uznane za wys t arczające nie tylko dla obalenia przysługującego skarżonej normie domniemania konstytucyjności, ale również z punktu widzenia wymogów fo rmalnych skar gi konstytucyjnej, o których mowa w art. 53 u.o.t.p.TK . Należy przy tym wskazać również, że powiązany z pr a wem do sądu za- rzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego , wyrażonej w art. 2 Konstytucji , nie został uzasadniony w ogóle, a twierdzenia skarżącej w tym zakresie ograniczyły się do uznania „oczywistości” wystąpienia naruszenia. Z kolei w zakre s ie dotyczący m naruszenia zasady równości, skarżąca wskazała, że nieuprawnione zróżnicowanie podmiotów wynika z czasu uprawomocnienia się orzeczenia, w szczególności czasu trwania postępowania odwoławczego . Trybunał w powyższym zakre- sie uznał jednakże , że s karżąca w sposób nieprawidłowy zinterpretowała problem konstytu- cyjny , a co za tym idzie, również niewłaściwie określiła przedmiot kontroli . Wskazywan a przez nią sytuacja związana jest z dolegliwościami istniejącymi dla sprawcy pomiędzy wyda- niem orzeczenia sądu pierwszej instancji orzekającego karę pozbawienia wolności z warun- kowym zawieszeniem jej wykonania a jego uprawomocnieniem się w razie wniesieni a apela- cji . Przyczyny tej sytuacji nie można jednak upatrywać w przepisach stanowiących, że wyko- nywanie ka r y rozpoczyna się po uprawomocnieniu się wyroku – sytuacja odmienna prowa- dziłaby bowiem do absurdu, w którym karana byłaby osoba, względem której nie doszło jeszcze do obalenia domniemania niewinności. Nie można zatem uznać, by treść zaskarżo- nych przepisów stanowiła źródło naruszenia konstytucyjnych praw skarżącej w zakresie zasa- dy równości . Ocenę konstytucyjności normy w opisanym przez skarżącą kształc ie można byłoby ewentualnie przeprowadzić na gruncie art. 75 § 3 k.k. , który został zresztą przywołany prz e z nią w treści skargi konstytucyjnej. Przepis ten jedna k n ie miał zastosowania w stosunku do skarżącej , wobec której nie zarządzono wykonania kary po zbawienia wolności . Nie można zatem mówić, by sam fakt istnienia możliwoś ci zarządzenia wykonania zawieszo n ej kary pozbawienia wolności w związku z zachowaniem sprawcy w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a jego uprawomocnieniem się naruszył przysługujące sk arżącej prawa. W zaprezen- towanym przez nią stanie faktycznym przedłużenie o kresu próby o okres pomiędzy wy d a- niem wyroku a jego uprawomocnieniem się nie znalazł o negatywnego przełożenia na jej sy- tuację. Trudno bowiem uznać za taką dolegliwość obowiązek prze strzegania obowiązującego porządku prawnego; dotyczy on bowiem również osób przebywających na terytorium R z e- cz y pospolitej Polskiej niezależnie od toczących się wobec nich postępowań. J ednakże z uwa- gi na konstrukcję skargi konstytucyjnej w polskim systemie prawnym skarżąca nie mogłaby skutecznie jej wystosować , nie posiadając orze czenia wydanego w oparciu o ten przepis. Nie było zatem również możliwości, aby Trybunał , stosując zasadę falsa demonstratio non nocet , OTK ZU A/2022 SK 65/21 poz. 48 7 dokonał korekty przedmiotu zaskarżenia w ten sposób, by odpowiadał zaprezentowanej ar- gumentacji. Należy przypomnieć bowiem, że nie może być przedmiotem orzekania norma prawna w zakresie, w jakim nie znalazła zastosowania w sytuacji skarżące j . W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał niejednokrotnie po dkreślał , że prawidłowe uzasadnienie zarzutów w celu wykaza nia powyższego związku wymaga nie tylko wskazan i a przepisu Konstytucji mającego stanowić wzorzec kontroli, ale także powołania przekonujących argumentów wska- zujących na niezgodność treści przepisu kwestionowanego z treścią normy wyrażonej w przepisie konst ytucyjnym. Zakłada to istnienie relacji łączące j treść tych przepisów. Skarga konstytucyjna wymaga nie tylko precyzyjnego oznaczenia przez wnioskodawców wzorców konstytucyjnych, ale również zgodnej z orzecznictwem konstytucyjnym ich interpretacji oraz odpo wiedniego (adekwatnego) przyporządkowania do pr z edmiotu kontroli . Skarżąc a musi również w odpowiedni sposób powiązać zaistniałe naruszenie z właściwą normą konstytucyj- ną, która w danym wypadku jest adekwatnym wzorcem kontroli kwestionowanych przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego. Formułując zar z ut, skarżąc a musi zatem wy kazać nie tylko, że jest podmiotem konkretnej konstytucyjnej wolności lub prawa. Ciąży na ni ej obo- wiązek uprawdopodobnienia , że ta wolność lub to prawo zostały faktycznie naruszone, a na- ruszenie to wynika z treści kwestionowanych przepisów, na podstawie kt órych sąd lub organ administracji publicznej ostatecznie ukształtował je j sytuację prawną. Dopiero kumulatywne spełnienie t ak rozumianych przesłanek warunkuje możliwość skutecznego wniesienia, a na- stępnie merytorycznego rozpatrze n ia skargi konstytucyjnej p rzez Trybunał. Niedochowanie wskazanych wymogów prowadziłoby do sytuacji, w której skarga konstytucyjna, zamiast być środki em ochrony konstytucyjnych wolności i praw skarżące j , stałaby się swoistą formą actio popularis , zbliżoną w swej istocie do wniosku w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm (posta- nowieni e TK z 3 grudnia 2019 r., sygn. SK 19/18 , OTK ZU A/2019, poz. 69; zob. ró wnież postanowienia TK z: 15 października 2019 r., sygn. SK 10/19, OTK ZU A / 201 9 , poz. 54; 5 listopada 201 3 r., sygn. SK 15/12 , OTK Z U nr 8/A/2013, poz. 127 ; 13 października 2004 r., sygn. Ts 55/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 299 oraz wyrok TK z 24 październ ika 2007 r., sygn. SK 7/06 , OTK ZU nr 9/A/2007, poz. 108 ). Trybunał wskazywał również w dotychcza- sowym orz e cznictwie, że naruszenie wolności lub praw musi być dokonane w sposób kwali- fikowany, „ mianowicie przez ostateczne orzeczenie sądu lub organu administ racji publicznej, które to orzeczenie rozstrzyga o konstyt ucyjnych wolnościach, prawach lub obowiązkach sk a rżącego ” (postanowienie z 24 października 2001 r. , sygn. SK 1 0/0 1 , OTK ZU nr 7/2001, poz. 225 ). Z powyższych względów należało uznać, że wydanie wyro ku w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne, co stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK stanowi pods t awę obligato- ryjnego umorzenia postępowania. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.