Ts 101/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 lipca 2026 r. Pozycja 63 POSTANOWIENIE z dnia 14 stycznia 2026 r. Sygn. akt Ts 101/24 * Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki – przewodniczący Justyn Piskorski – sprawozdawca Jakub Stelina , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 5 grudnia 202 4 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M . J . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 23 maja 202 4 r. (data nadania) M . J . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że: 1) art. 61 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania prz ed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) jest niezgodny z art. 79 ust. 1; art. 79 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 4; art. 79 ust . 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2; art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Kon styt ucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK jest niezgodny z art. 79 ust. 1; art. 79 ust. 1 w związku z art. 2; art. 79 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1; art. 45 ust. 1 Konstytucji; 3) art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK jest niezgodny z art. 79 ust. 1, art. 79 ust. 1 w związku z art. 2; art. 79 ust. 1 w związku z art. 7; art. 79 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1; art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarżący za rzucił, że art. 61 ust. 1 i 4 u.o.t.p.TK narusza prawo do „właściwego [s ] ą - du, którego skład jednoznacznie określa [a]rt. 190 ust. 5 Konstytucji”. Podkreślił, że wska - * Postanowienie o odmowie nadania dalszego bie gu skardze konstytucyjnej zostało opublikowane w OTK ZU B/2025, poz. 139. OTK ZU B/2026 Ts 101/24 poz. 63 2 zany przepis ustawy zasadniczej odnosi się do „wszelkich” orzeczeń i nie wprowadza żad - nych wyjątków . Zakwestionowany w skardze art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, rozumiany przez Trybunał „jako ograniczając[y] prawo do skargi konstytucyjnej wyłącznie do powołania w skardze zarzutów niezgodności zaskarżonego przepis[u] tylko i wyłącznie do wzorców w ymienionych w Rozdziale II Konstytucji” , zdaniem skarżącego narusza istotę skargi konstytucyjnej. Nie przewiduje bowiem możliwości wskazania jako wzorce kontroli np. art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz norm prawa Unii Europejskiej. W ten sposób prawo do merytorycznego rozpoznania skargi staje się – jego zdaniem – prawem fasadowym, a procedura jej rozpoznania – nie - rzetelna. Zaskarżonemu art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK skarżący zarzucił natomiast naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a także prawa do skargi konstytucyjnej i rzetel - nego sądu przez to, że pojęcie dokumentu ogranicza wyłącznie do „konwencjonalne[j] formy dokumentu «na papierze» zawierającego podpis własnoręczny wystawcy dokumentu”. Postanowieniem z 5 grudnia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 18 gru - dnia 2024 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . W odniesieniu do zarzutów sformułowanych pod adresem art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK Trybunał zwrócił uwagę na to, że ograniczenie podstaw s kargi wyłącznie do postanowień Konstytucji, i to tylko tych, które są dla skarżącego źródłem przysługujących mu wolności lub praw, wynika wprost z ustawy zasadniczej. Zgodnie bowiem z jej art. 79 ust. 1 skargę konstytucyjną może wnieść każdy, czyje „konstytucyjne” wolności lub prawa zostały naruszone. Zakwestionowany w skardze art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK powtarza in extenso powyższe sformułowanie. Ograniczenie podstaw skargi do wszelkich wolności lub praw pod warunkiem, że mają one swoje źródło w Konsty tucji (wyjątki stanowią prawo azylu i status uchodźcy – art. 56 Konstytucji), wynika więc bezpośrednio z treści wskazanych aktów normatywnych, a nie jednolitej i trwałej wykładni zaskarżonego przepisu, dokonywanej przez Trybunał na etapie wstępnej kontroli skargi. W związku z tym Trybunał stwierdził, że skoro zakwestionowany art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK jest zbieżny z treścią Konstytucji, to zarzuty sformułowane w skardze są oczywiście bezzasadne. Za oczywiście bezzasadne Trybunał uznał także z arzuty nie konstytucyjności art. 61 ust. 1 i 4 u.o.t.p.TK, a po nadto wskazał, że przepis ten nie był podstawą orzekania przez Trybunał w składzie jednego sędziego. Trybunał zauważył, że powyższy przepis zobowiązuje Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do przekazania skargi wyznaczonemu sędziemu w celu jej wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Ustęp 4 określa natomiast sytuacje, w których Trybunał w składzie jednego sędziego wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu. Podstawą orzekania przez Trybunał w składzie, który – jak zarzucił skarżący – narusza postanowienia Konstytucji, w tym w szczególności jej art. 190 ust. 5, był art. 37 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK. W związku z tym , jak zauważył Trybunał, zakwestionowany w skardze art. 61 ust. 1 i 4 u.o.t.p.TK, będący wprawdzie podstawą procedowania skargi, nie jest źródłem naruszenia postanowień Konstytucji, w szczególności jej art. 190 ust. 5, stwier - dzającego, że orzeczenia Trybunału zapadają większością głosów. Sformułowany w skardze zarzut niezgodnoś ci zaskarżonego przepisu z art. 190 ust. 5 Konstytucji opiera się ponadto na niewłaściwym rozumieniu zakresu zastosowania zasady orzekania przez Trybunał większo - ścią głosów. Wskazany przepis ustawy zasadniczej dotyczy orzeczeń Trybunału Konsty - tucyjnego wydawanych już w toku merytorycznej kontroli konstytucyjności norm prawnych. Świadczy o tym choćby jego umiejscowienie w systematyce art. 190 Konstytucji, bezpo - średnio po unormowaniach dotyczących charakteru prawnego, ogłaszania i skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (art. 190 ust. 1 - 4 Konstytucji). Tym samym należy przyjąć, że poza zakresem zastosowania art. 190 ust. 5 Konstytucji pozostają rozstrzygnięcia podejmo - wane przez Trybunał na etapie wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej, przesądzającej OTK ZU B/2026 Ts 101/24 poz. 63 3 dopiero o dopuszczalności poddania kontroli merytorycznej unormowań zakwestionowanych przez skarżącego . W odniesieniu natom iast do zarzutów postawionych pod adresem art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK Trybunał zwrócił uwagę na to, że przepis ten zobowiązuje skarżącego do udo - kumentowania daty doręczenia mu ostatecznego orzeczenia, ale w żaden sposób nie definiuje pojęcia „dokumentu”. N ie definiuje go także dotychczasowe orzecznictwo Trybunału. Trybu - nał zauważył, że w sprawie, w związku z którą zostało zainicjowane niniejsze postępowanie, odmówił nadania dalszego biegu skardze nie dlatego, że przedłożony dokument nie miał konkretnej formy, ale dlatego, że nie uwiarygadniał daty doręczenia ostatecznego orzeczenia. W związku z tym Trybunał stwierdził, że w tym zakresie skarga nie spełnia warunku wyni - kającego z art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. W zażaleniu złożonym 27 grudnia 2024 r. (data nadania) skarżący zakwestionował postanowienie Trybunału w całości . W niósł o uwzględnienie środka odwoławczego i skiero - wanie skargi do merytorycznego rozpoznania. Z wrócił uwagę na to, że w sprawie , w związku z którą zainicjował postępowanie , Trybunał uznał dowód doręczenia orzeczenia (tj. wydruk z monitoringu Poczty Polskiej) za niewiarygodny tylko dlatego, że nie był on podpisany przez osobę, która go wydrukowała. Z tego względu zarzuty sformułowane pod adresem art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK są według skarżącego zasadne. Ponadto, zdaniem skarżącego, w brew temu co przyjął Trybunał, zasadne są także zarzuty odnoszące się do pozostałych zakwestionowanych w skardze przepisów. W zakresie , w jakim skarga dotyczy niezgodności z Konstytucją art. 61 ust. 1 i 4 u.o.t.p.TK , skarżący w zasadzie powtórzył wywody w niej sformułowane , kilkukrotnie błędnie powołując się na art. 190 ust. 4 , a nie art. 190 ust. 5 Konstytucji. Z kolei w zakresie, w jakim zarzuty skargi odnoszą się do art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK skarżący podniósł, że wymogiem skargi jest wskazanie, a nie wykazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone. Przedstawił także wywód mający dowieść, że intencją ustrojodawcy było stworzenie warunków zakwestionowania każdego przepisu prawa k rajowego, międzynarodowego lub unijnego , naruszającego „w jakikolwiek” sposób „dowolny” przepis Konstytucji , o ile skutkiem jego naruszenia jest „powstanie stanu w którym konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowi enie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze- de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że postanowienie z 5 grudnia 2024 r. jest prawidłowe, nato- miast zarzuty postawione w zażaleniu nie podważają wskazanych w nim podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Z arzuty sformułowane w złożonym środku odwoławczym odnoszą się de facto do po- stanowień Trybunału z 22 września 2023 r. i 25 kwietnia 2024 r. (sygn. Ts 123/20), tj. orze- czeń, które dla skarżącego stanowiły asumpt do wniesienia przez niego skargi do Trybunału. To bowiem w tych judykatach, a nie w postanowieniu z 5 grudnia 2024 r. Trybunał uznał, że skarżący nie wskazał naruszonych wolności lub praw i nie powołał argumentów mających świadczyć o niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazanymi przepisami ustawy za- OTK ZU B/2026 Ts 101/24 poz. 63 4 sadniczej oraz że nie usunął braku formalnego skargi , ponieważ nie udokumentował daty do- ręczenia mu ostatecznego orzeczenia. Postanowienie Trybunału z 5 grudnia 2024 r. stwierdza m.in. oczywistą bezzasadność zarzutów postawionych w skardze, której przedmiotem są przepisy stanowiące podstawę prawną orzeczeń wydanych w sprawie o sygn. Ts 123/20. 3. Trybunał stwierdza ponadto, że w złożo nym środku odwoławczym skarżący nie uwzględnił argumentów przedstawionych przez Trybunał w uzasadnieniu zaskarżonego po- stanowienia. Skarżący nie wziął pod uwagę tego, że w sprawie o sygn. Ts 123/20 podstawą odmo- wy nadania skardze dalszego biegu z powodu nieusunięcia jej braku formalnego (nieudoku- mentowania daty doręczenia ostatecznego orzeczenia) było to, że przedłożony przez niego dokument nie identyfikował sprawy, w związku z którą został sporządzony (nie wskazywał sygnatury), a nie to, że nie miał konkre tnej formy. Skarżący zignorował także podniesioną w zaskarżonym postanowieniu kwestię pod- stawy prawnej orzekania przez Trybunał na etapie wstępnego rozpoznania skargi w składzie jednego sędziego. W tym zakresie w żaden sposób nie odniósł się do argumentów Trybunału uzasadniających odmowę nadania skardze dalszego biegu z powodu oczywistej bezzasadności sformułowanych w niej zarzutów. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.