Ts 102/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 października 2020 r. Pozycja 300 POSTANOWIENIE z dnia 30 lipca 2020 r. Sygn. akt Ts 102/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrem bak , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Agencji Mienia W ojskowego z siedzibą w W. , w sprawie zgodności: art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w związku z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 sty cznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 , ze zm.) , w zakresie w jakim „umożliwia uznanie, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu albo budynku podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą , mimo że faktycznie nie wykorzystuje on posiadanego gruntu albo budynku do prowadzenia działalności gospodarczej”, z art. 64 ust. 1 - 3 w z wiązku art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 , art. 31 ust. 3, art. 84 w związku z art. 20, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypo- spolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: nada ć skardze konstytucyjnej dalsz y bieg . UZASADNIENI E W skard ze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 lipca 2019 r. (data nadania) , Agencja Mienia Wojskowego z siedzibą w W. (dalej: skarżąc a ), reprezento- wan a przez radców prawn ych z wyboru , wystąpił a z żądaniem przedstawionym na tle nastę- pującego stanu faktycznego: 1. W deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2013 i 2 014 skarżąca (tj. Oddział Terenowy Ag encji Mienia Wojskowego w K. ), wykazała do zapłaty sumę 3223 zł za grunty pozostałe i budynki oznaczone jako niemieszkalne i jako budynki pozostałe . W związku z powyższym, Wójt Gminy P. (dalej: Wójt) wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowi ązania podatkowego skarżącej w zakre - sie podatku od nieruchomości za te lata . Decyzjami z 12 maja 2014 r. ( nr spraw […] ) – stosując stawki związane z działalnością gospodarczą – określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2013 i 2014 w kwocie 8876 zł. OTK ZU B/2020 Ts 102/18 poz. 300 2 Skarżąca odwołała się od powyższ ych decyz ji do Samorządowego K olegium Odwoławczego w P. (dalej: SKO w P. ) podnosząc , że tylko podjęcie przez nią działalności o charakterze zarobkowym w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa, będących w jej zasobach , mogłoby skutk ować powstaniem obowiązku podatkowego na zasadach dotyczą - cych przedsiębiorców. SK O w P. , d ecyzjami z 18 czerwca 2014 r. (SKO […] ) uchyliło decyzje Wójta i przekazało mu sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji podni esiono , że konieczne jest ustalenie przez organ orzekający w pierwszej instancji , czy skarżąca prowadzi działalność gospodarczą na gruntach i obiektach, które są przedmiotem prowadzonego postępow ania podatkowego. P o ponownym roz patrzeniu sprawy , decyzjami z 25 lipca 2014 r. , Wójt określił ponownie wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości za 2013 r. i 2014 r. w tej samej kwocie , jak poprzednio, tj. w kwocie 8876 zł. S karżąca ponownie odwoła ła się od powyższych decyzji. SKO w P. decyzjami z 1 października 2014 r. (SKO […] ) po raz kolejny uchyl iło zaskarżone decyzje i przekaz ało sprawy do ponownego rozpoz nania organowi pierwszej instancji podn osząc przy tym , że załączone do sprawy wypisy z rejestrów gruntów (które stanowią podstawę wymiaru podatku od nie ruchomości) nie spełniają wymagań przewidzianych dla dokumentu urzędowego. Decyzjami z 12 listopada 2014 r. (sygn. j.w.) Wójt po raz trzeci rozpoznał sprawę i określił zobowiązani e podatkowe skarżącej nadal w tej samej wysokości i na tej samej podstawie . Wobec ponownego odwołani a skarżącej od powyższych decyzji, SKO w P. 16 sty cznia 2015 r. uchyliło decyzje Wójta podnosząc , że organ pierwszej instancji nie dokonał rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy . Nie ustalił w szczególności, czy przedmiotowe nieruchomości są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy, decyzjami z 1 kwietnia 2015 r. , rozpoznając kolej ny raz sprawę, Wójt wydał identyczne decyzje określ ające wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w tej samej kwocie. Powyższe rozstrzygnięcie Wójta Gminy P . zostało zakwe - stionowane przez skarżącą drogą odwołania, które nie zostało j ednak uwzględnione przez S KO w P. Organ odwoławczy stanął bowiem na stanowisku, że prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącą wynika wprost z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (ustawa obowiązywała do 30 wrz eśnia 2015 r.; Dz. U. z 2013 r. poz. 712 , ze zm.; dalej: u.A.M.W.). Korzystanie z mienia do celów działalności gospodarczej wynika natomiast z art. 24 u.A.M.W. SKO w P. w swej decyzji w yraziło przekonanie, że fakt objęcia we władanie wszystkich praw majątkowych do mienia przekazanego Agencji (zgodnie z art. 2 i 6 u.A.M.W.) i prowadzenie przez nią działalności gospodarczej jak przedsiębiorca (zgodn ie z art. 23 ust. 4 u.A.M.W.), przesądza o opodatkowaniu w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłat ach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 , ze zm.; dalej: u.p.o.l.) . Organ odwoławczy uznał, że bez z naczenia dla wymiaru podatku od nieruchomości jest okoliczność, czy przedsiębiorca wykorzystuje posiadane przez siebie grunty do dzia łal - ności gospodarczej . W związku z takimi rozstrzygnięciami SKO w P. , skarżąca wyst ąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R . P odniosła w niej , że należy od różnić nieru - chomości i obiekty służą ce prowadzeniu przez skarżącą działalności gospodarczej od tych, które związane są z prowadzeniem innej działalności. Wyrokiem z 13 października 2015 r. (sygn. akt […] ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił skargę . S karżąc a wystąpiła ze skargą kasacyjn ą do Naczelnego Sądu Administracyjnego . W yrokiem z 28 lutego 2018 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok NSA) skarga została oddalona . NSA orzekł , że z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit . b u.p.o.l. wynika, że należy uznać, i ż grunt ami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są wszelkie grunty i budynki, jeśli są w posiadaniu pr zedsiębiorcy OTK ZU B/2020 Ts 102/18 poz. 300 3 lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, nawet wtedy , gdy nie jest to jedyny rodzaj działalności. 2. W tym stanie rzeczy skarżąca wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego ze skar gą konstytucyjną. Podniosła w niej , że z zaskarżonych norm wynika, iż każdy posiadacz nierucho mości będący przedsiębiorcą lub innym podmiotem pro wadzącym działal ność gospodarczą – bez względu na sposób wykorzystywania tej nieruchomości lub możliwości jej wykorzystania – jest obciążony najwyższą stawką podatku od tej nieruchomości. Skarżąca wskazała także , że ta norma prawna została utrwalona i jest konsekwentnie stosowana we wska zany sposób. Zdaniem skarżącej narusza ona prawo ochrony w łasności wynikające z art. 22 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz wskazane w skardze zasady . S karżąca zwróciła się również o wystąpienie, na po dstawie art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyj nym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ) , do NSA o informację w sprawie normy prawnej dekodowanej z zaskarżonych przepisów, a w szczególno ści, o udzielenie odpowiedzi na pytanie , czy z samego faktu, że przedsiębiorca lub inny podmiot prowadzi działalność gospodarczą wynika, i ż znajdujące się w jego posiadaniu grunty, budynki i budowle uważane są za zwią - zane z prowad zeniem d ziałalności gospodarczej i należ ą do kategorii, dla której ustawodawca przewidział najwyższą możliwą s tawkę poda tku od nieruchomości. Skarżąca w niosła również o zasądzenie od Skarbu Państwa na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2019 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi. Zarządzenie doręczono 19 grudnia 2019 r., zaś skarżąca odniosła się do niego pismem procesowym nadanym 27 grudnia 2 019 r. Trybunał Kons tytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoz naniu na posiedzeniu niejawnym, którego celem jest wyeliminowanie spraw nie mogących podlegać rozstrzygnięciu me rytorycznemu . Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania p rzewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pk t 3 u.o.t.p. TK. 2. W ocenie Trybunału , skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania do mery- toryczne go rozpoznania . 2.1. Skarg a została sporząd z ona przez radc ów prawn ych upoważni onych przez skar- żąc ą na mocy przedłożonych Trybunałowi pełnomocnictw szczególnych . 2.2. Skarżąca wyczerpała przysługującą jej drogę prawną , ponieważ od wyroku Na- czelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2018 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok NSA) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. Skarżąca dołączyła jednocześnie do skargi rozstrzygnięcia potwierdzające wyczerpanie drogi prawnej. 2.3. Dochowany został trzymiesięczn y termin wniesienia skargi konstytucyjnej , wyni- kający z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, gdyż powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącej 9 kwietnia 2018 r., zaś skarga konstytucyjna wniesiona została do Try- OTK ZU B/2020 Ts 102/18 poz. 300 4 bunału Konstytucyjnego 4 lipca 2018 r. (data nadania). Udokumentowano jednocześnie datę doręczenia powyższego rozstrzygnięcia . W skaz ano też, że jest to rozstrzygnięcie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. 2.4. Skarżąca przedstawiła stan faktyczny i prawidłowo określiła przedmiot kontroli, bowiem zakwestionowane w skardze przepisy były podstawą prawną orzecze nia w sprawie , na tle które j wystąpiła ona ze skargą konstytucyjną . 2.5. Zakwestionowanym w skardze konstytucyjnej przepisom skarżąca zarzuc iła nie- zgodność ze wskazanymi wzorcami kontroli, przez co – w jej opinii – zostało naruszone gwa- rantowane w Konstytucji prawo do własności środków pieniężnych przez nieuzasadnione za - wy żenie zobowiązania podatkowego . Naruszono też – zdaniem skarżącej – przysługującą jej na podstawie Konstytucji wolność od nieproporcjonalnych i naruszających zasadę równości ograniczeń tego prawa , stosowanych w prawie podatkowym, a także prawo do sprawiedliwe- go i równego ponoszenia ciężarów publicznych oraz prawo do swobody działalności gospo- darczej. Skarżąca przedstawiła uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych w skar - dze przepisów ze wskazanymi wzorcami kontroli i powołała argumenty na jego poparcie. 2.6. Skarżąca sprecyzowała , w jaki sposób – jej zdaniem – zakwest ionowane w skar- dz e przepis y narusza ją powyższe prawa konstytucyjne . P odniosła w tym zakresie , że przysłu- gujące jej prawo własności zostało naruszone w ten sposób, iż jako posiadacz nieruchomości jest ona zobowiązana do ponoszenia ciężaru podatkowego w najwyższej stawce podatkowej , tj. w wysokości ustalonej jak dla nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności go- spodarczej, mimo że posiadana przez nią nieruchomość nigdy nie była, nie jest i nie będzie wykorzystywana do prowadzenia teg o rodzaju działalności. W opinii skarżącej, w zakresie wysokości obciążeń podatkowych dochodzi tym samym do dyskryminacji względem podmio- tów, które – cho ciaż są potencjalnie uprawnione do prowadzenia działalności gospodarczej – nie podejmują jej ( cho ciażby z powodu jej nieopłacalności) . 3. W związku z powyższym, a także zważywszy na to, że sformułowane przez skarżą- cą zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konsty tucyjnej dalszy bieg.