Ts 110/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 kwietnia 2021 r. Pozycja 76 POSTANOWIENIE z dnia 13 października 2020 r. Sygn. akt Ts 110/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K. S. N. w sprawie zgodności: 1) art. 394 1 § 1 1 i § 2 us ta wy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w zakresie, w jakim „nie p rze - widuje możliwości złożenia zażalenia do Sądu Najwyższego na postano - wienie sądu drugiej instancji o zawieszeniu postępowania lu b o podjęciu zawieszonego postępowania ” , 2) art. 394 2 § 1 1 ustawy wymienionej w punkcie 1 w zakresie, w jakim „nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia do innego składu sądu drugiej instancji na postanowienie sądu drugiej instancji o zawieszeniu pos tę powania lub o podjęciu zawieszonego postępowania” , z art. 45 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polsk iej , p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej d o Trybunału Konstytucyjnego 31 lipca 2020 r. (data nadania) K. S. N. (dalej: skarżąc a ), reprezentowan a przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru, wystąpił a z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego. Z powództwa skarżącej, prz ed Sądem Apelacyjnym w W. (dalej: Sąd Apelacyjny) to- czyło się postępowanie drugoinstancyjne o zapłatę z tytułu nieważności umów kredytowych powiązanych z obcą walutą (sygn. akt […] ). Sąd Apelacyjny p ostanowieniem z 5 marca 2020 r. (sygn. akt jw.) – na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. ‒ Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.: dalej: k.p.c.) . – zawiesił postępowanie do czasu rozstrzy- gnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego Sądowi Najwyższemu przez ten sąd w spra- wie o s yg n. akt […] . Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o uzasadnienie powyższego orzeczenia, któr y Sąd Apelacyjny odrzucił p ostanowieniem z 23 kwietnia 2020 r. (sygn. akt jw.) . Orzeczenie to z o- stało wskazane jako ostateczne rozstrzygnięcie w je j sprawie. OTK ZU B/202 1 Ts 110/20 poz. 76 2 2 . F ak t , iż str ona postępowania – jak podnosi skarżąca ‒ nie ma możliwości zaskarże- nia postanowienia sądu drugiej instancji o zawieszeniu postępowania , narusza prawo do od- powiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności. S ka rżąca p odkreśla, że nieuzasadnione zawieszenie postępowania zamyka drogę prawną do dochodzenia roszczenia. Wskazuje ponadto, że brak możliwości zakwestiono wania przedmiotowego rozstrzygnięcia narusz a prawo do sądu „gdyż nie został wskazany s ąd lub choć by rozszerzony skład tej samej instancji, który byłby właściwy do kontroli kontrowersyj- nego rozstrzygnięcia ” . W ocenie skarżącej nie ma to żadnego racjonalnego uzasadnienia. W skazuje ona ż e jest to „pewnym przeoczeniem racjonalnego ustawodawcy, które jedn oc ze- śnie godzi w konstytucyjne prawo jednostki do sądu i jednocześnie uniemożliwia kontrolę merytoryczną wydanej decyzji, w sytuacji gdy ta może być podejmowana jedynie dla zwłoki czy przewlekania sprawy bez realnego związku z konkretnymi okolicznościami s pr awy. Ma to istotne znaczenie, w szczególności, ż e takiej decyzji sąd nie ma obowiązku uzasadniać”. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Tr yb unałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 239 3; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżen ia w niniejszej sprawie uc zyniono : – art. 394 1 § 1 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.) o treści: „§ 1 1 . Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pi erwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpo- znania. § 2 . W sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje takż e na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem po- stanowień, o których mowa w art. 398 1 , a także postanowień wydanych w wyniku rozpozna- nia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji ” . – art. 394 2 § 1 1 k.p.c. w brzmieniu: „ § 1 1 . Zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje także na postano- wienia tego sądu, których przedmiotem jest: 1) odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie, 2) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, 3) zwrot kosztów procesu, o ile nie wniesiono skargi kasacyjnej, 4) zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 5) skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzyw- nę, 6) zarządzenie przymusowego sprowadz enia i aresztowania świadka, 7) odmowa zwolnienia świa dka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia – z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postano- wienie sądu pierwszej instancji ” . 3 . Trybunał stwierdza, że zakwestionowane w skardze przepisy nie były podstawą w ydania wskazanego przez skarżąc ą ostatecznego rozstrzygnięcia. Sąd Apelacyjny w W. (dalej: Sąd Apelacyjny) postanowieniem z 23 kwietnia 2020 r. (sygn. akt […] ; dalej: postanowienie ), odrzucił wniosek s karżącej o uzasadnienie postanowie- OTK ZU B/202 1 Ts 110/20 poz. 76 3 nia tego sądu z 5 marca 2020 r. o zawieszeniu postępowania (sygn. akt jw.; dalej: postano- wienie o zawieszeniu) . Skarżąca kwestionuje tymczasem brak możliwości zaskarżenia posta- nowienia o zawieszeniu postępowania, a nie br ak możliwości jego uzasadnienia . Abstrahując zatem od utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału , zgodnie z którą , w powyższej sytuacji , nie- zbędne jest uzyskanie przez skarżącą ostatecznego orzeczenia, które będzie potwierdzało, że droga sądowa jest wyłączon a (zob. wyrok TK z 11 października 2016 r., sygn. SK 28/15, OTK ZU A/2016, poz. 79 oraz z 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35) , należy uznać, że zakwestionowane przepisy nie były podstawą wydania postano- wienia. G dyby nawet uznać – wbrew wskazaniu skarżącej – że ostatecznym rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie jest postanowienie o zawieszeniu, należałoby wtedy stwierdzić, że skar- ga została wniesiona po upływie 3 miesięcznego terminu. Trybunał ex officio ustalił, że po- stan owienie to zostało doręczone skarżącej 19 marca 2020 r., tymczasem skarga została wnie- siona 31 lipca 2020 r. Niezależnie od powyższego Trybunał zauważa , że art. 394 1 § 2 k.p.c. został uchylony z dniem 7 listopada 2019 r. ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postę- powania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469) i nie obowiązywał w momencie wydania postanowienia ( 23 kwietnia 2020 r. ). W związku z powyższym należy uznać, że skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych pr zewidzianych w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, co na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżące j przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.