Ts 12/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 maja 2022 r. Pozycja 92 POSTANOWIENIE z dnia 26 kwietnia 2022 r. Sygn. akt Ts 12/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina – przewodniczący Piotr Pszczółkowski – sprawozdawca Wojciech Sych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 15 lipca 2021 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej A.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażaleni a. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunał u Konstytucyjnego 12 stycznia 2021 r. (data nadania) A.B. (dalej: skarżąc y), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu , wystąpił o zbadanie zgodności art. 297 § 1 w związku z art. 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2 020 r. poz. 30, ze zm.) „w zakresie prowadzenia postępowania przygotowawczego” z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 i 3, a także z art. 2 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 15 lipca 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżące go 3 sierpnia 2021 r.) Tr ybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z uwagi na wniesienie jej po upływie przepisanego terminu. Stwierdził ponadto, że skarżący nie sfor- mułował zarzutów niekonstytucyjności wobec kwestionowanych przepisów i skargę skiero- wał przeciwko sposobowi ich zastosowania. 3. W zażaleniu z 9 sierpnia 2021 r. (data nadania) skarżący zarzucił naruszenie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybuna- łem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) w związku z art. 165 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.) z uwagi na błędne przyjęcie, iż termin do złożenia skargi minął. Wniósł o uchy- lenie zaskarżonego postanowienia i nadanie skardze dalszego biegu. W uzasadnieniu wskazał , że w niniejszej sprawie termin do wystąpienia ze skargą uległ zawieszeniu 13 sierpnia OTK ZU B/2022 Ts 12/21 poz. 92 2 2020 r., tj. w dniu, w którym skarżący przekazał do nadania w administracji z akładu karnego wniosek o ustanowien ie pełnomocnika z urzędu do reprezentowania przed Trybunałem Kon- stytucyjnym . Podkreślił, że z godnie z art. 165 § 3 k.p.c. złożenie pisma procesowego w admi- nistracji zakładu karnego przez osobę pozbawioną wolności jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu , przy czym skarżący nie jest winien opóźnieniom w nadaniu korespondencji w urzędzie pocztowym przez zakład karny . Twierdzi , że ze względu na to, że pełnomocnik skarżącego otrzymał 12 października 2020 r. zawiadomienie o wyznaczeniu go w sprawie, termin do złożenia skargi zaczął biec ponownie 13 października 202 0 r. ( omyłkowo wpisano w zażaleniu: „ 2021 r. ” ) i upłynął 13 stycznia 2021 r. Pełnomocnik skarżącego podał, że 15 października 2020 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w Żywcu o zwolnienie go z ob owiąz- ku za stępowania skarżącego, zaś p ostanowienie o oddaleniu tego wniosku zostało mu dorę- czone 11 stycznia 2021 r., „co uniemożliwiło złożenie skargi konstytucyjnej we wcześniej- szym terminie” (s. 2 zażalenia). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konsty tu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze- de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że argumenty przytoczone w zażaleniu nie pod- ważają ustaleń przedstawionych w za skarżonym postanowieniu. 2.1. Skarżący podniósł w zażaleniu, że termin do złożenia skargi konstytucyjnej uległ zawieszeniu 13 sierpnia 2020 r., kiedy to złożył w administracji Zakładu Karnego w K. (dalej: Zakład Karny), w którym wówczas odbywał karę pozbawienia wolności, wniosek o ustano- wienie pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie. Twierdzi, że – biorąc pod uwagę, że do zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącego doszło 12 października 2020 r. – termin do wniesienia skargi upłynął 13 stycznia 2021 r. Przekonuje, że skargę z 12 stycznia 2021 r. wniósł z zachowaniem 90-dniowego terminu. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 5 lutego 2021 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez udokumentowanie po- wołanej przez niego daty (13 sierpnia 2020 r.) wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie peł- nomocnika z urzędu w niniejszej sprawie. Wykonując to zobowiąza nie pełnomocnik nie pod- jął próby uprawdopodobnienia, że złożenie przez skarżącego przedmiotowego wniosku w administracji z akładu karnego nastąpiło 13 sierpnia 2020 r. Do akt sprawy złożył natomiast u wierzytelnioną kopię koperty, w której wniosek miał zostać przesłany przez administrację z akładu karnego do Sądu Rejonowego w Ż . (dalej: Sąd Rejonowy) . Widnieje na niej piecząt- ka nada wcza z datą 17 sierpnia 2020 r. Mając to na uwadze Trybunał przyjął, że z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu skarżący wystąpił 17 sierpnia 2020 r. Zważywszy zatem , że orzeczenie wskazane przez skarżącego jako ostateczne w rozu- mieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji zostało mu doręczone 11 sierpnia 2020 r. i z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wnie sienia skargi konstytucyjnej skarżący wystąpił 17 sierpnia 2020 r., a 12 października 2020 r. zawiadomiono radcę prawne- go A.D. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem skarżącego, Trybunał stwierdza, że 90 -dniowy OTK ZU B/2022 Ts 12/21 poz. 92 3 termin do wniesienia skargi konstytucyjnej upłynął 4 stycznia 2021 r. Natomiast rozpatrywa- ną skargę nadano w urzędzie pocztowym 12 stycznia 2021 r. 2.2. Na marginesie Trybunał zauważa, że gdyby nawet przyjąć – jak chce skarżący – ż e wniosek o ustanowienie pełnomocnika złożył on w administracji z akładu karnego 13 sierpnia 2020 r., to skargę konstytucyjną, łączoną z faktem wydania orzeczenia doręczonego skarżą- cemu 11 sierpnia 2020 r., należałoby uznać za niedopuszczalną jako wniesioną po terminie. W tej wersji zdarzeń należałoby bowiem przyjąć, że termin do wniesienia skargi biegł od 12 sierpnia 2020 r. i uległ zawieszeniu na skutek złożenia 13 sierpnia 2020 r. wniosku o usta- nowienie pełnom ocnika z urzędu, a następnie zaczął biec ponownie 13 października 2020 r. ( pierwszego dnia po dacie zawiadomienia pełnomocnika z urzędu o wyznaczeniu go w spra- wie) i u płynął 8 stycznia 2021 r., a więc przed dniem, w którym wystąpiono z rozpatrywaną skargą. 2.3. Pełnomocnik skarżącego przekonuje w zażaleniu, że dostarczenie mu postanowie- nia Sądu R ejonowego z 18 listopada 2020 r. o oddaleniu jego wniosku o zwolnienie z obo- wiązku zastępowania skarżącego w niniejszej sprawie „dopiero w dniu 11 tycznia 2021 r., tj. w terminie podjęcia ostatecznych czynności w sprawie, (…) uniemożliwiło złożenie skargi konstytucyjnej we wcześniejszym terminie” (s. 2 zażalenia). W związku z powyższym Trybunał przypomina, że samo złożenie przez pełnomocnika z urzędu wniosku o zwolnienie od obowiązku zastępowania skarżącego pozostaje bez wpły- wu na bieg terminu do wystąpienia ze skargą konstytucyjną (zob. np. postanowienie TK z 26 października 2021 r., sygn. SK 84/20, OTK ZU A/2021, poz. 58). W szczególności nie umożliwia odstąpienia przez pełnomocnika od obo wiązku zastępowania skarżącego ( w tym terminowego składania w jego imieniu pism procesowych) do czasu rozpatrzenia wniosku. O zwolnieniu od obowiązku zastępowania skarżącego decyduje bowiem sąd. Mając na uwadze powyższe Trybunał stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu słusznie przyjęto, że skargę konstytucyjną z 12 stycznia 2021 r. wniesiono po upływie przepi- sanego terminu. 3. Niezależnie od powyższego Trybunał wskazuje , że skarżący n ie odniósł się w zaża- leniu do wymienionych w zaskarżonym postanowieniu dodatkowych podstaw odmowy nada- nia dalszego biegu skardze, odnoszących się do niesprostania przez niego wymogowi uzasad- nienia zarzutów niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów i uczynienia przedmiotem rozpatrywanej skargi konstytucyjnej sposobu ich zastosowania w sprawie. Okoliczność ta s kutkuje niemożnością uwzględnienia zażalenia. W tym sta nie rzeczy Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p.TK a contrario – postanawia jak w sentencji.