Ts 159/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 lipca 2019 r. Pozycja 138 POSTANOWIENIE z dnia 29 kwietnia 201 9 r. Sygn. akt Ts 159/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Grzegorz Jędrejek , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej spółki Now y Szpital w Świebodzinie Sp. z o.o. o zbadanie z godności: art. 17 ust. 1c pkt 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, ze zm. ; w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia do 31 grudnia 20 09 r. ) , w zakresie, w jakim „spółkę z ograniczoną odpow iedzialnością, której celem statutowym jest działalność ochrony zdrowia, pozbawia możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych uzyskanego przez nią dochodu, w części przeznaczonej i wydatkowanej na cele ochrony zdrowia”, z a rt. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej . UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstyt ucyjnego 1 7 paździer - nika 2018 r. (data nadania ), Nowy Szpital w Świebodzinie Sp. z o.o. (dalej: skarżąc a ) wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następując ym stanem f aktycznym . Wnioskiem z 30 grudnia 2016 r. skarżąca zwróciła się do Naczelnika Lubuskiego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze (dalej: Naczelnik US ) o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 20 09 r. wraz z oprocentowaniem. W mot ywach wniosku skarżąca w yjaśniła , że utworzyła jednostkę organizacyjną – zakład opieki zdro - wotnej (dalej: Zakład lub NZOZ) – której celem jest udz ielanie świadczeń zdrowotnych i prowadzenie działalności medycznej. Nowoutworzonemu Z akładowi nadany został st atut , w którym skarżącą określ o no mianem „ organu założycielskiego ” . Organem zarządzającym Zakładem jest jego k ierownik. Wykonuje on swoje obowiązki i zadania przy pomocy: z astępcy do spraw l ecznictwa, g łównego k sięgowego, n aczelnej p ielęgniarki i kierownik ów OTK ZU B/2019 Ts 159/18 poz. 138 2 komórek organizacyjnych. Zakład taki – utworzony przez osobę prawną, posiadający zdolność prawną, odrębną strukturę organizacyjną, odrębny przedmiot działania oraz majątek – jest zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodow ym od osób prawnych (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1036, ze zm.; dalej: u.p.d.o.p.), jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. D ecyzją z 10 maja 2016 r. (nr 0871.PP.4210.2.5.2016.AŻ ) Nacze lnik US wydał skarżącej decyzję odmowną w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku wyjaśni ając , że aby uznać NZOZ za podatnika, konieczn e jest, by była to jednostka wyodrębniona ze struktur założyciela i zorganizowana w takim stopniu, aby możliw e był o jej samodzielne występowanie w obrocie. Tymczasem do wyodrębnienia takiego nie doszło. Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze (dalej: Dyrektor Izby) decyzją z 12 sier - pnia 201 6 r. (nr 0801 - PD1.4210.7.2016 , UNP 0801 - 16 - 033492 ) , utrzymał w mocy decyzję Na czelnika US . W jego ocenie materiał dowodowy nie potwierdził, że Spółka utworzyła zakład opieki zdrowotnej wyodrębniony ze struktur założyciela i samodzielnie funkcjonujący w obrocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim , wyrokiem z 30 l isto - pada 2016 r. (sygn. akt I SA/Go 347 /1 6 ) oddalił skargę na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby, wskazując , że niepubliczny zakład opieki zdrowotnej utworzony przez osobę prawną, posiadający zdolność prawną, odrębną strukturę organizacyjną, odrębny przedmiot działania oraz majątek jest , jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. W arunkiem jest jednak to , by był jednostk ą wyodrębnion ą ze struktur założyciela i zorganizowan ą w stopniu umożliwiając ym samo - dzielne występowanie w obrocie. Sama spółka kapita łowa, a taką jest skarżąca, nie spełniała ustawowych przesłanek skorzystania z ulgi określonej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., tj. nie spełniła warunków podmiotowych, od których uzależnione było z wolnienie, zgodnie z art. 17 ust. 1c pkt 1 u.p.d.o.p. Naczelny Sąd Administracyjny , wyrokiem z 3 lipca 2018 r. (sygn. akt II FSK 418 /17) , oddalił skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia . 3 . Zdaniem skarżąc ej , zaskarżony przepis w kwestionowanym zakresie narusza właściwą proporcję (art. 2 Konstytucji) pomiędzy obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznoprawnych (art. 84 Konstytucji) a prawem jednostki do własności i jej równej ochrony (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji), a także zasady równego nakładania obowi ązków podatkowych (art. 32 ust. 1 Konstytucji). 4 . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 21 stycznia 2019 r. , skarżąca została wezwana do u sunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez nadesłanie odpisu i 4 kopii: decyzji Dyrektora Iz by Skarbowej w Zielonej Górze z 12 sierpnia 2016 r. (nr 0801 - PD1.4210.7.2016 UNP: 0801 - 16 - 033492 ) oraz decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze z 10 maja 2016 r. (nr 0871.PP.4210.2. 5.2016.AŻ) . S karżąca uzupełniła braki w przepisanym terminie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm. ; dalej: u . o . t . p . TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. OTK ZU B/2019 Ts 159/18 poz. 138 3 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono art. 17 ust. 1c pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o pod atku dochodowym od osób prawnych ( obecnie: Dz. U. z 20 18 r. poz. 1036 , ze zm.; dalej: u.p.d.o.p. ; w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia do 31 grudnia 20 09 r. ) , zgodnie z którym art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy nie miał za stos owania do przedsiębiorstw państwowych, spółdziel ni i spół ek . W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., wolne od podatku są dochody podatników ( z zastrzeżeniem ust. 1c ) , których statutowym celem jest działalność naukowa, naukowo - techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kszt a łceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecz nej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele. Natomiast , zgodnie z art. 17 ust. 1e u.p.d.o.p., zwolnienie dotyczące podatników prze - znaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określ one w art. 17 ust. 1 u.p.d.o.p. , ma zastosowanie, jeżeli dochód jest na nie przeznaczony i – bez względu na termin – wydatkowany, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów. Jako wzorce kontroli skarżąca powołała art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. 3. Trybunał stwierdza, że analizowana s karga konstytu cyjna spełnia przesłanki warunkujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego , gdyż: 1) została sporządz ona w imieniu skarżąc ej przez radców prawnych (art. 44 ust. 1 u.o.t.p. TK); 2) s karżąc a : a) wyczerpa ł a przysługującą jej drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK) , poniewa ż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2018 r. (sygn. akt II FSK 41 8/17) jest prawomocn y i nie przysługują od niego żadne zwy kłe środki zaskarżenia , b) dochowa ła przepisanego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK) , ponieważ odpis tego orzeczenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 24 sierpnia 2018 r., a skarga została wniesiona 17 października 2018 r., c) prawidłowo określi ła przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u . o . t . p . TK), wskaza ła , które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – jej zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u . o . t . p . T K) a także przedstawi ła w tym zakresie stosowne uzasadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u . o . t . p . TK). 4. W ocenie Trybunału skar ga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK, zaś sformułowan e w niej zarzut y nie są oczywiście bezzasadn e w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. I stot a problemu poruszonego przez skarżącą sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wykluczenie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością z kręgu podatników, którzy mogliby skorzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. jest zgodne z Konstytucją. Ustawodawca – moc ą art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. – ustanowił zwolnienie podatkowe , którego zakresem objął podatników, których celem statutowym jest określona działalność „społecznie użyteczna” i którzy dochód wypracowany z tej działalności przeznaczają o raz wydatkują na cele „społecznie użyteczne” i „zasługujące na aprobatę”. Jednocześnie – jak podkreśla skarżąca – istnieje grupa podatn ików , których cel statutowy oraz „przeznaczenie” i „wydatkowanie” dochodu wypełnia wymienione wyżej przesłanki, jednak ni e przysługuje im zwolnienie podatkowe . Z zaskarżonego przepis u jednoznacznie wynika, że OTK ZU B/2019 Ts 159/18 poz. 138 4 spółka kapitałowa – a taki status posiada skarżąca – nie spełnia zatem ustawowych , podmiotowych , przesłanek skorzystania z ulgi . Wziąwszy powyższe pod uwagę, dyskwalifi kacja formalna analizowanej skargi konstytucyjnej na etapie wstępnej kontroli w istocie wykraczałaby poza ramy art. 61 ust. 1 i 4 u.o.t.p. TK. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u . o . t . p . TK – postanowio no jak w sentencji .