Ts 164/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 listopada 2017 r. Pozycja 258 POSTANOWIENIE z dnia 25 października 2017 r. Sygn. akt Ts 164/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska - Jaśkiewicz – przewodniczący i sprawozdawca Piotr Tuleja Stanisław Rymar , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z dnia 14 grudnia 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 sierpnia 2016 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący) zarzucił niezgodność art. 6 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557, ze zm.; dalej: k.k.w.) w zakresie, w jakim przepis ten „dopuszcza pozostawienie wniosku, skargi lub prośby skazanego bez rozpoznania z uwagi na oparcie jej na tych samych podstawach faktycznych w przypadku, gdy poprzedni wniosek, skarga lub prośba skierowane zostały do innego organu wykonującego orzeczenie” z art. 32 i art. 63 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Postanowieniem z 14 grudnia 2016 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 19 grudnia 2016 r.) Trybunał odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalsz ego biegu, uzna- jąc, że zarzuty w niej sformułowane cechuje oczywista bezzasadność. Trybunał ustalił, że ich istota dotyczyła trzech kwestii: po pierwsze, odmienności w stosunku do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.; dalej: k.p.a.) uregulowania pra wa do skargi osób skazanych; po drugie, za- kresu uznaniowości pozostawionego organom rozpoznającym skargi (wnioski, prośby) osób skazanych; po trzecie, braku określenia terminu, do którego organ rozpoznający skargę ska- zanego może uznać, że jest ona oparta na tych samych podstawach faktycznych co skarga wcześniej rozpoznana przez inny organ, i w konsekwencji pozostawić późniejszą skargę bez rozpoznania. Trybunał przywołał wyrok TK z 12 lipca 2016 r. (sygn. akt K 28/15, OTK ZU nr 4/2016, poz. 56), w którym orzeczono , że art. 6 § 2 zdanie drugie i § 3 pkt 2 i 3 k .k.w. są zgodne z art. 63 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji. W powołanym orzec zeniu ocenie OTK ZU B/2017 Ts 164/16 poz. 258 2 podlegały zasady rozpoznania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach kar- nych i aresztach śledczych. Co szczególnie istotne, Trybunał w zaskarżonym postanowieniu z dnia 14 grudnia 2016 r. stwierdził, że choć powołany powyżej wyrok dotyczy kontroli konsty- tucyjno ści innych norm niż zakwestionowane w skardze, to dokonane w nim ustalenia nie pozostają irrelewantne dla oceny zarzutów sformułowanych w analizowanej skardze. Odno- sząc się do zarzutów skarżącego dotyczących odmienności ukształtowania prawa petycji ska- zanego w stosunku do innych podmiotów, kierujących swe wystąpienie do organu władzy publicznej oraz do zakresu uznaniowości pozostawionej organom rozpoznającym skargi (pe- tycje, wnioski) osób skazanych, Trybunał wskazał, że stanowisk o wyrażone w wyroku w sprawie K 28/15 przesądza o uznaniu ich za oczywiście bezzasadne. Po analizie twierdzenia skarżącego, zgodnie z którym prawo organu rozpoznającego skargi (wnioski, petycje) osoby skazanej do pozostawienia tego wystąpienia ze względ u na tożsamość żądań powinno być limitowane termin em , Trybunał uznał, że zarzut ten zmierza do pozostającej poza jego kognicją oceny sfery stosow ania zaskarżonego przepisu. Jak pod- niósł, zbadanie, czy doszło do zmiany podstaw faktycznych skargi (wniosku, petycji) osoby skazanej należy do organu ją rozpoznającego. Dostrzegł także, że dokonanie oceny zarzutu skarżącego co do braku określenia w art . 6 § 3 pkt 1 k.k.w. terminu, w którym organ może pozostawić wystąpienie skazanego bez rozpoznania, zmierzałoby de facto do poddania kon- troli prawidłowości działań organów rozpoznających skargi osób skazanych . Na postanowienie z 14 grudnia 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej skarżący złożył – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym podn iósł, że Trybunał nie dokonał wszechstronnej i wnikliwej oceny jego skargi. Zdaniem skarżącego za niedopuszczalne należy uznać odniesienie się – na etapie wstępnego rozpoznania skargi kon- stytucyjnej – do argumentacji sformułowanej w wyroku Trybunału Konsty tucyjnego, jako przemawiającej za oczywistą bezzasadnością skargi. W przekonaniu skarżącego powołany przez Trybu nał wyrok w sprawie K 28/15 nie obejmował kontroli konstytucyjności art. 6 § 3 pkt 1 k.k.w. Nadto pokreślił on , że skoro Trybunał Konstytucyjny uznał za konieczne zbada- n ie art. 6 § 2 zdanie drugie i § 3 pkt 2 i 3 k.k.w., to zarzuty podniesione w stosunku do art. 6 § 3 pkt 1 k.k.w. nie mogą być uznane za pozbawione podstaw w stopniu oczywistym. Skarżą- cy p owtórzył także twierdzenia zawarte w skardze konstytucyjnej dotyczące jego oceny za- kwestionowanej normy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try- bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo- pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjo- wane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określa- ją przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża- lenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj- nej dal szego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 5-8 ustawy o TK). Na etapie rozpo- znania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidło- wo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. OTK ZU B/2017 Ts 164/16 poz. 258 3 Przechodząc do oceny wniesionego środka zaskarżenia, Trybunał stwierdza, że najda- lej idący zarzut zażalenia zawiera się w twierdzeniu skarżącego, zgodnie z którym za niedo- pus zczalne należy uznać odniesienie się do argumentacji sformułowanej w wyr oku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 28/15. Trybunał w obecnym składzie podkreśla, że stałość linii orzeczniczej stanowi istotną wartość (zob. wyrok TK z 26 lipca 2006 r., sygn. akt SK 21/04, OTK ZU nr 7/A/2006, poz. 88). Tym samym w sytuacji, w której Trybunał wypowiedział się wiążąco co do określo- nego problemu konstytucyjnego, za błędne należałoby uznać – wbrew twierdzeniom skarżą- cego – pominięcie tak wyrażonego stanowiska. Inny mi słowy, nawet jeśli orzeczenie dotyczy innej normy niż zaskarżona w skardze, to argumentacja może być relewantna dla oceny za- rzutów podniesionych przez skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał podziela stanowisko wyrażone w zakwestio- nowanym postanowieniu i stwierdza, że poglądy wyrażone w sprawie K 28/15 mają znacze- nie do oceny podniesionych w skardze zarzutów. Wymaga przypomnienia , że w orzeczeniu tym Trybunał ustalił , iż różnicowanie prawa petycji osób skazanych w stosunku do o sób wy- stępujących ze skargą (wnioskiem, petycją) do organów władzy publicznej jest zgodne z ustawą zasadniczą. Podkreślił, że rola, jaką mają w stos unku do skazanego wypełniać orga- ny postępowania wykonawczego uzasadniają odmienne jego potraktowanie w tym zakresie. Pod obnie ocenił zakres uznaniowości pozostawionej organom rozpoznającym skargi osób pozbawionych wolności. Tym samym Trybunał, dokonując kontroli konstytucyjności art. 6 § 2 zdanie drugie i § 3 pkt 2 i 3 k.k.w. , odniósł się do kwestii, które stanowią meritum zarzu- tów postawionych w skardze. Skoro argumentacja skar żącego nie dostarczyła natomiast no- wych argumentów uprawdopodabniających stan niekonstytucyjności zakwestionowanych przepisów , to p rawidłowo uznano w zaskarżonym postanowieniu, że zarzuty sformułowan e w skardze są oczywiście bezzasadne, co skutkować musi nieuwzględnieniem rozpoznawane- go zażalenia. Trybunał nie podziela również zarzutu, że dokonanie merytorycznej oceny konstytu- cyjności art. 6 § 2 zdanie drugie i § 3 pkt 2 i 3 k.k.w. w sprawie K 28/15 uzasadnia taką ko- nieczność w odniesieniu do art. 6 § 3 pkt 1 k.k.w. Skarżący zdaje się pomijać okoliczność, że w sprawie K 28/15 wnioskodawcą był Rzecznik Praw Obywatelskich, czyli podmiot legity- mowany generalnie na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji. Rzecznik Praw Obywatel- skich może inicjować postępowania w sprawie konstytucyjności wszystkich norm, jakie na gruncie polskiego systemu prawnego podlegają kognicji Trybunału Konstytucyjnego. Sytua- cja podmiotu występującego ze skargą konstytucyjną jest odmienna, gdyż ustawodawca naka- zuje weryfikację kompletności skargi konstytucyjnej pod kątem wymagań określonych za- równo w art. 79 ust. 1 Kon stytucji, jak i w ustawie o TK przed wszczęciem etapu jej meryto- rycznej kontroli (zob. postanowienie TK z 16 lipca 2013 r., sygn. akt Ts 77/12, OTK ZU nr 4/B/2013, poz. 378). Tym samym również ten zarzut skarżącego nie podważa prawidłowo- ści zaskarżonego postanowienia. Ponadto argumentacja , w któr ej skarżący powtórzył twierdzenia zawarte w skardze konstytucyjnej jest irrelewantna prawnie dla oceny podstaw odmowy nadania skardze dalsze- go biegu. Zażalenie jako środek inicjujący kontrolę postanowienia Trybunału w sprawie skar- gi konstytucyjnej musi mieć na celu podważenie prawidłowości poczynionych w nim ustaleń . W z wiązku z powyższym tak zarzuty, jak i ich uzasadnienie powinny dotyczyć zaskarżonego postanowienia Trybunału, a nie jedynie ograniczać się do powtórzenia argumentacji zaprezen- towanej w skardze konstytucyjnej (zob. postanowienie TK z 15 lutego 2016 r., sygn. akt Ts 236/15, OTK ZU nr B/2016, poz. 112). Nieprzedstawien ie zarzutów podających w wąt- pliwość podstawy postanowienia z 14 grudnia 2016 r. uniemożliwia dokonanie jego kontroli. Niez ależnie od powyższego, Trybunał zauważa, że skarżący nie zakwestionował pod- stawy odmowy nadania jego skardze dalszego biegu, tzn. stwierdzenia, że zarzut zmierza do OTK ZU B/2017 Ts 164/16 poz. 258 4 poddania kontroli sfery stosowania zaskarżonych przepisów, co oznacza, że podstawa ta rów- nież nie została podważona . W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego zgodnie z art. 65 ust. 8 ustawy o TK postanawia jak w sentencji.