Ts 180/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 lutego 2025 r. Pozycja 106 POSTANOWIENIE z dnia 4 grudnia 2024 r. Sygn. akt Ts 180/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K . M . oraz R . M . o zbadanie zgodności 1) art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z ty tułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 , ze zm. ) „w zakresie, w jakim umożliwia nieprzyznanie jedno ra - zowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy” , z art. 2 w zwią zku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych „w zakresie, w jakim umożliwia nieprzyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy” , z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji; 3) art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych „w za - kresie, w jakim różnicuje sytuację dzieci zmarłego będących w tym samym wieku” , z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji; 4) art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych „w za - kresie, w jakim różnicuje sytuację dzieci zmarłego będących w tym samym wieku” , z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjne go 6 lipca 2023 r. (data nadania) K . M . i R . M . (dalej: skarżąc y ), reprezentowan i przez pełnomocnika z wyboru, OTK ZU B/2025 Ts 180/23 poz. 106 2 wystąpi li z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następu- jącego stanu faktycznego. 1. Skarżący, na podstawie art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpiecze- niu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 19 9, poz. 1673 , ze zm. ), złożyli wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie jed- norazowego odszkodowania w związku ze śmiercią ojca , zmarłego 20 listopada 2020 r. w wyniku wypadku przy pracy. Po rozpatrzeniu wniosk u z 10 marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P . decyzj ą z 18 maja 2022 r. ( znak: […] ) odmówił prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci ojca skarżąc ych . Skarżący 18 lipca 2022 r. wnieśli do Sądu Rejonowego w O . odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P . , podnosząc naruszenie przepisów Konstytu- cji poprzez ustalenie, że nie przysługuje im jednorazowe odszkodowanie w związku ze śmier- cią ojca oraz twierdząc , że art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubez- pieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych nierówno traktuje dzieci zmarłego, które nie ukończyły 25 roku życia . Wskazali, że obowiązujące regulacje z rażącym pokrzywdzeniem traktują dzieci zmarłego ubezpieczonego, które nie kontynuowa- ły edukacji. 1.1. Wyrokiem z 3 listopada 2022 r. (sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy w O . IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie skarżących od decyzji Zakładu Ubezpie- czeń Społecznych Oddział w P . z 18 maja 2022 r. ( znak: […] ). Sąd Rejonowy w O . stwierdził, że skarżący „ nie spełnili przesłanek do przyznania jednorazowego odszkodowania, wskaza- nych w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, tj. w dniu śmierci ojca nie byli uprawnieni [do] r enty rodzinnej na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . (…) Ze względu na brak przesłanki niezbędnej do przyznania świadczenia, wyrażonej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, brak jest podstaw do przyznania [skarżącym] prawa do jednora- zowego odszkodowania z tytułu śmierci ojca” (s. 3 i 4 wyroku). Skarżący od powyższego wyroku wnieśli apelację. 1.2. Wyrokiem z 16 marca 2023 r . (sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w O . III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację skarżących od wyroku Sądu Rejonowego w O . z 3 listopada 2022 r. (sygn. akt […] ) . W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy w O . stwierdził , że „art. 13 ust. 2 pkt 2 u stawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu spo- łecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zakresie przyznania prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci ubezpieczonego odwołuje się do kryteriów z art. 68 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wskazuje, że dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia 16 lat albo do ukoń- czenia nauki w szkole , jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. (…) art. 13 ww. ustawy skonstruowany został w ten sposób, aby wyrównać po- zycje strony słabszej, tj. dzieci poszkodowanego, które kontynuują naukę, ponieważ z reguły nie osiągają one przychodów w tym okresie. Ponadto środki te powinny im zapewnić spokoj- ne, dalsze kontynuowanie kształcenia w okresie, w którym jest możliwość jego ukończenia (okres szkoły średniej i okres studiów) ” (s. 4 i 6 wyroku). OTK ZU B/2025 Ts 180/23 poz. 106 3 2. W skardze konst ytucyjnej skarżący wskazali prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O . III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 16 marca 2023 r. (sygn. a kt […] ) jako ostateczne orzeczenie, w związku z którym wniesiono skargę konstytucyjną, informując , że nie składali od n iego nadzwyczajnych środków zaskarżenia. W ocenie skarżących kwestio- nowany art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych , umożliwiając nieprzyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, narusza art. 2 Konstytucji, który wyraża trzy zasady konstytucyjne: zasadę państwa demokratycznego, zasadę państwa prawnego i zasadę sprawiedliwości społecznej . Zdaniem skarżących ograniczenie podmiotowe w zakresie osób, które mogą uzyskać jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy skutkującego śmiercią ubezpieczonego narusza zasadę równości wobec prawa wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji , zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi, mają prawo do równego trak- towania przez władze publiczne. O graniczenie kręgu osób, którym może zostać przyznane jednorazowe odszkodowanie wskutek śmierci ubezpieczonego w wyniku wypadku przy pracy prowadzi zatem do naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji . Skarżący podnieśli również , że art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych narusza art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konsty- tucji poprzez różnicowanie sytuacji dzieci zmarłego będących w tym samym wieku. 3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2023 r. (doręczo- nym pełnomocnikowi skarżących 10 listopada 2023 r.) skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie odpisów lub kopii poświad- czonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uza- sadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej , (wraz z czterema kopiami) w szczególności wyrok ów Sądu Rejonowego w O . z 3 listopada 2022 r. (sygn. akt […] ) i Są- du Okręgowego w O . z 16 marca 2023 r. (sygn. akt […] ); 2) udokumentowanie daty doręcze- nia skarżącym orzeczenia wskazanego w skardze jako ostateczne (poprzez doręczenie po- świadczonej za zgodność z oryginałem kopii elektronicznego potwierdzenia odbioru, ponie- waż w aktach znajduje się jedynie jego niepoświadczona kopia) wraz z czterema kopiami. Skarżący odnieśli się do zarządzenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w piśmie z 17 listopada 2023 r. (data nadania), przesyłając w załączeniu wymagane dokumenty. 4. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2024 r. (do- ręczonym pełnomocnikowi skarżących 29 października 2024 r.) skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skar- żących przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą zło- żona została skarga konstytucyjna; 2) dokładne określenie przedmiotu skargi konstytucyjnej poprzez przytoczenie treści zaskarżonych w petitum skargi konstytucyjnej art. 13 i art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wy- padków przy pracy i chorób zawodowych wraz z podaniem Dziennika Ustaw, w którym przepisy te zostały ogłoszone; 3) precyzyjne wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa wynikające z art. 2, art. 32 ust. 1 Konstytucji i w jaki sposób zostały naruszone przez zaskarżony art. 13 i art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz uzasadnienie sformu- łowanego zarzutu niezgodności z powołaniem dowodów lub argumentów na jego poparcie ( stosownie do stanowiska wyrażonego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym art. 2 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji można wskazać jako wzorzec kon- troli w postępowaniu skargowym tylko wówczas, gdy przepisy te zostaną przywołane związ- kowo z innym przepisem Konstytucji wyrażającym wolność lub prawo o charakterze podmio- OTK ZU B/2025 Ts 180/23 poz. 106 4 towym, tj. gdy odniesie się art. 2 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji do treści innych przepisów konstytucyjnych chroniących poszczególne wolności i prawa naruszone przez przepis kwestionowany w skardze konstytucyjnej. Artykuł 2 Konstytucji wyraża zasady ustrojowe, które nie stanowią podstawy konstytucyjnej wolności lub prawa podmiotowego, nie jest zatem samoistnym źródłem praw podmiotowych jednostki. Wynikająca z art. 32 ust. 1 Konstytucji zasada równości wyraża zasadę ogólną znajdującą zastosowanie tylko w związku z konkretnymi prawami lub wolnościami wyrażonymi w Konstytucji, ponieważ zasada ta nie tworzy prawa ani wolności „samoistnie”). W piśmie z 5 listopada 2024 r. (data nadania) skarżący odnieśli się do zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego , przytaczając treść kwestionowan ych art. 13 i art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wy- padków przy pracy i chorób zawodowych , wskazując, że precyzują przedmiot skargi konsty- tucyjnej wnosząc o stwierdzenie, że art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpie- czeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych „w zakresie, w ja- kim umożliwia nieprzyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy” jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji; „w zakresie, w jakim umożliwia nieprzyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy” jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji; art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubez- pieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych „w zakresie, w jakim różnicuje sytuację dzieci zmarłego będących w tym samym wieku” jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji; art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych „w zakresie, w jakim różnicuje sytuację dzieci zmarłego będą- cych w tym samym wieku” jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 w związ- ku z art. 64 ust. 2 Konstytucji . W uzasadnieniu pisma skarżący wskazali, że zgodnie z art. 64 Konstytucji „każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedzi- czenia. Nadto własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. W ocenie Skarżących aktualne brzmienie art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wyklucza przyjęcie, że każdy ma prawo do innych praw majątkowych. Ustawodawca z niezrozumiałych przyczyn ograniczył krąg osób uprawnionych do uzyskania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w przypadku śmierci ubezpie- czonego. Sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego jest wprowadzenie jakich- kolwiek ograniczeń w tym zakresie. Jednorazowe odszkodowanie powinno zawsze przyznane i wypłacone. Ustawodawca nie powinien ograniczać kręgu uprawnionych do wybranych członków rodziny zmarłego. (…) Aktualna redakcja art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych de facto urzeczywistnia niesprawiedliwość społeczną W przypadku braku osób wskazanych w przepisie odszkodowanie otrzymuje Państwo. Zgodnie z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP wła- sność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. W ocenie skarżących przepis art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych nie daje owej ochrony wszystkim, a jedynie osobom wybiórczo wskazanym przez ustawodawcę. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP Wszyscy są wobec prawa równi, a także wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Przepis art. 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych jest modelowym przykładem nierównego traktowania. Zgodnie z art. 64 Konstytucji RP każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Własność, inne prawa mają - OTK ZU B/2025 Ts 180/23 poz. 106 5 tkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Nie ulega wątpliwości, że jednorazowe odszkodowanie jest prawem majątkowym. Skoro aktualnie istnienie możliwość nieprzyznania jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy, wskutek którego Ubezpieczony zmarł, to w sposób oczywisty zostaje naruszone prawo do posiadania prawa majątkowego oraz nie istnieje ochrona tegoż prawa” (s. 6 i 7 pisma). Skarżący, stwierdzając niekonstytucyjność art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 paź - dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, który narusza art. 2, art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji, podnieśli, że „nie wiadomo z jakich przyczyn ustawodawca ograniczył możliwość uzyskania jednorazowego odszkodowania wyłącznie do dzieci zmarłego, które spełniają warunki do uzyskania renty rodzinnej. (…) Skarżący twierdzą, że przedmiotowy przepis art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych narusza prawo do prawa majątkowego dzieci zmarłego, które zaprzestały nauki. Nie ulega też wątpliwości, że ww. przepis narusza zasadę równej ochrony prawnej. Różnicuje sytuację prawną dzieci zmarłego będących w tym samym wieku, zaś jedynym niesprawiedliwym kryterium jest prawo do renty rodzinnej. Niesprawiedliwym dlatego, że owa renta sama w sobie wyrównuje sytuację dzieci zmarłego. Brak jest podstaw do dzielenia dzieci zmarłego, będących w tym samym wieku na upraw - nionych bądź nieuprawnionych do jednorazowego odszkodowania. (…) skarżone przepisy ograniczają prawa majątkowe oraz nie gwarantują ochrony praw majątkowych. W konse - kwencji prowadzą do nierównego traktowania i niesprawiedliwości społecznej” (s. 8 i 9 pisma). Skarżący przedłożyli również dwa pełnomocnictwa szczególne. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał Konstytucyjny dokonuje oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytu- cji oraz z przepisów u.o.t.p.TK, określających warunki formalne skargi konstytucyjnej. Try- bunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdz ił , że skarga konstytucyjna kwalifikuje się do rozpoznania merytorycznego . 2.1. Skarga konstytucyjna została sporządzona w imieniu skarżąc ych przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru , który stosownie do zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego złożył wymagane pełnomocnictw a szczególne . Z ostał spełniony warunek, o którym mowa w art. 44 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK . 2.2. Skarżący wyczerpa li przysługującą im drogę prawną, o której stanowi art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK. 2.3 Odpis wyroku Sądu Okręgowego w O . III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 16 marca 2023 r. (sygn. akt […] ) , który wskazano jako ostateczne orzeczenie w sprawie, doręczono pełnomocnikowi skarżących 18 kwietnia 2023 r. , skarga konstytucyjna została zaś wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 6 lipca 2023 r. (data nadania). OTK ZU B/2025 Ts 180/23 poz. 106 6 Docho wany więc został trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. 2.4. W skazano, które konstytucyjne prawa przysługujące skarżącym i w jaki sposób – ich zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), jak również uzasadniono sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Skarżący w piśmie procesowym z 5 listopada 2024 r., przesłanym w odpowiedzi na zarządzeni e sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2024 r. , wskazując art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji jako wzorce kontroli kwestionowan ych art. 13 i art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 , ze zm. ) oraz powołując wzorce kontroli mające związek ze sformułowanymi zarzutami , spełnili warunki określone w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego , w który m Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że art. 2 oraz art. 32 Konstytucji w postępowaniu skargowym mo że stanowić wzorzec kontroli tylko wtedy, gdy jest powołany związkowo z innym przepisem Konstytucji wyrażającym prawo o chara - kterze podmiotowym. Artykuł 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w skazany przez skarżących jako wzorzec kontroli , umieszczony jest w rozdziale II Konstytucji, zatytułowanym „ Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela ” . Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konsty - tucyjnego wyrażonym w wyroku z 25 lutego 1999 r., sygn. K 23/98 (OTK ZU 2/1999 , poz. 25) „ j uż z samej redakcji wynika więc, iż własność i inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia zamieszczone w art. 64 to pojęcia traktowane przez ustrojodawc ę od strony podmiotowej. Wskazuje na to wyraźnie wykładnia gramatyczna tego przepisu – « każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia » . Prawo do własno - ści oraz prawo (w domyśle « do » ) dziedziczenia w myśl Konstytucji RP przyporządkowane jest osobie. Jest to więc ujęcie podmiotowe i dotyczy konkretnego prawa, będącego w dy - spozycji konkretnej osoby” . Zgodnie z powyższym, s karżący wskazali naruszenie konstytu - cyjnego prawa podmiotowego oraz powiązali zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji z konstytucyjnym prawem podmiotowym jednostki . 2.5. Przedstawiony został stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). 2. 6 . Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona, jeżeli na podstawie zakwestionowanego w skardze przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konsty- tucji. Z a w ystarczającą dla spełnienia tej przesłanki należy uznać sytuację, w której zakwe- stionowany przepis nie został powołany w petitum rozstrzygnięcia, tylko w uzasadnieniu wy- roku sądowego (zob. postanowienie TK z 16 lutego 2022 r., sygn. Ts 150/20, OTK ZU B/2022, poz. 68). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w O . III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, którego wyrok z 16 marca 2023 r. (sygn. akt […] ) ma walor prawomocności, powołał w uzasadnieniu wyroku zaskarżon e w skardze konstytucyjnej art. 13 i art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W związku z tym p rawidłowo określony został przedmiot zaskarżenia, co spełnia waru- nek, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Biorąc powyższe pod uwagę , Trybunał Konstytucyjny , na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK , postanowił jak w sentencji.