Ts 191/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 lipca 2020 r. Pozycja 213 POSTANOWIENIE z dnia 20 lutego 2 020 r. Sygn. akt Ts 191/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skar gi konstytucyjnej W. R. w sprawie zgodności: art. 222 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ) z art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej; 2) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 grudnia 2019 r. (data nadania) W. R. (dalej: skarżąca) , reprezentowana przez radcę prawnego ustan o - wio nego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle nastę - pującego stanu faktycznego. W yrokiem z 11 września 2015 r. (sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy nakazał eksmisję skarżącej. Są d Okręgowy w G. podtrzymał stanowisko pierwszej instancji w wyroku z 17 mar ca 2016 r. (sygn. a kt […] ) oddalając apelację skarżącej. Wyrok został doręczony skarżącej 18 sierpnia 2016 r. Od wyroku wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, którą Sąd Najwyższy odrzucił. Skarżąca w skazuje, że umożliwienie eksmitowania lokatorów mieszkań komunalnych przez gminy narusza prawo do mieszkania i jest zaprzeczeniem konstytucyjnej zasady zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych społeczeństwa. Uprawnienie do pozbawienia komunalnego mieszkania prz ez eksmisję w ocenie skarżącej nie służy przeciwdziałaniu bezdomności. Treść zaskarżonego przepisu powinna zostać „przeredagowana, aby ch roniła własność osób prywatnych”. OTK ZU B/2020 Ts 191/19 poz. 213 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 li stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowani u już w początko wej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o kt órych mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o il e droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, o statecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału wyczerpanie drogi prawnej oznacza skorzystanie z przysługujących skarżącej zwyczajnych środków odwoławczych, wystąpienie zaś ze środkami o charakt erze nadzwyczajnym nie zawiesza biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Spełnienie wymogu wyczerpania przez skarżącą przysługującej jej drogi prawnej nastąpiło wraz z wyda niem wyroku Sądu Okręgowego w G. (dalej: Sąd Okręgowy) z 17 marca 2016 r. (syg n. a kt […] ). Podjęcie następnie przez skarżącą kroków zmierzających do pozbawienia tego orzeczenia waloru ostateczności, przez wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem tego rozstrzygnięcia, nie wpływało już na bieg trzymiesięcznego termi nu do wystąpieni a ze skargą konstytucyjną (zob. m.in postanowienia TK z : 16 maja 200 7 r. , sygn. Ts 144/06, OTK ZU nr 3/B/2007, poz. 130 i 17 października 2018 r. , sygn. Ts 143/17 , OTK ZU nr B/2019 , poz. 21 ). Wyrok Sądu Okręgowego z 17 marca 2016 r. (sygn . a kt […] ) został doręczony skarżącej 18 sierpnia 2016 r., natomiast skarga k onstytucyjna została wniesiona 2 7 grudnia 2019 r., co oznacza, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej został znacznie przekroczony. Okoliczność ta jest samodzielną podstawą odmowy nadania skardze dals zego biegu (art. 77 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK). Skarżąca, wnosząc skargę , miała świadomość, że doszło do naruszenia wyżej wskazanego terminu, czemu dała wyraz w z ło - żonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu, zgodnie z utrwaloną linią orzeczni - czą Trybunału termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest terminem materialnoprawnym, niepodlegającym przywr óceniu (zob. m.in. postanowienia TK z: 28 września 201 5 r., sygn. Ts 185/18, OTK ZU B/2019, poz. 256; 16 września 2015 r. , sygn. Ts 216/15, OTK ZU n r 6/B/2015, poz. 724; 4 kwietnia 2014 r. i 25 czerwca 2014 r., sygn. Ts 5/14, OTK ZU nr 3/B/2014, poz. 245 i 246 , w doktrynie np. M. Hauser, Odesłania w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym , Warszawa 2006, s. 179; M. Masternak - Kubiak, Procedura postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej , [w:] Skarga konstytucyjna , red. J. Trzciński, Warszawa 2000, s. 1 81 - 182). W razie jego upływu uprawnienie skarżące j do wniesienia skargi konstytucyjnej wygasa. Złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu nie może więc wywołać oczekiwanego skutku. Trybunał przypomina, że wprawdzie na podstawie art. 36 u.o.t.p. TK , w sprawach nie u regulowanych w tej ustawie , do postępowania przed Trybunałem stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. ‒ Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1460; dalej: k.p.c.), jednakże odpowiednie stosowani e przepisów oznacza, że niektóre z tych unormowań w ogóle nie mają zastosowania − bądź z uwagi na odmienną regulację danego zagadnienia w u.o.t.p. TK, bądź z powodu ich nieadekwatności (bezprzedmiotowości) w tym postępowaniu. Przewidziana w art. 167 k.p.c. instytucja OTK ZU B/2020 Ts 191/19 poz. 213 3 przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może mieć zastosowanie w postępowaniu przed Trybunałem tylko wtedy, gdy wniosek o przywrócenie terminu doty - czy terminu procesowego (zob. także pogląd A. Zielińskiego, Zakres stosowania prze pisów k.p.c. w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym , „Palestra” 1997, nr 7 - 8, s. 62) . Tymczasem trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest nieprzy wra - calnym terminem prawa materialnego, gdyż ogranicza czas, w jakim istnieje możli wość dokonania czynności proceduralnej niezbędnej (choć niewystarczającej) do wywo łania skutku materialnoprawnego w postaci stwierdzenia niezgodności zaskarżonego przepisu z Kon - sty tucją. Naruszenie tego terminu uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi konsty - tucyjnej . Z uwagi na materialnoprawny charakter terminu do złożenia skargi konstytucyjnej nie znajdują więc zastosowania przepisy k.p.c. o przywracaniu terminów (art. 168 - 172 k.p.c.). Z tego powodu Trybunał odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał stwierdza, że w związku z oświadcze niem skarżącej do tyczącym otrzymania ostatecznego orzeczenia 18 sierpnia 2016 r. (w skardze i na orzeczeniu pieczęć pełnomocnika z datownikiem) oraz datą wydania orze czenia , skarżąca nie została wezwana do u sunięcia braków formalnych skargi ze względu na nieusuwalny podstawowy brak forma lny, który stanowi samodzielną podstawę do odmowy nadania skardze biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p . TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.