Ts 211/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 stycznia 2023 r. Pozycja 2 POSTANOWIENIE z dnia 12 października 2022 r. Sygn. akt Ts 211/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina – przewodniczący Stanisław Piotrowicz – sprawozdawca Bartłomiej Sochański , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konsty - tucyjnego z 18 maja 2022 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażaleni a. Orzeczen ie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 26 lipca 2021 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru , zakwestionował zgodność: – art. 399 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm. ; dalej: k.p.c. ) w zakresie zwrotu „prawomocnym wyrokiem”, z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 2; art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1; art. 2 w zwi ązku z art. 45 ust. 1 Konstytucji; – art. 50 § 3 ust. 2 k.p.c. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 18 maja 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżące go 31 maja 2022 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze na pod- stawie art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę - powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). W uzasadnieniu wskaza ł , że skarga konstytucyjna nie spełnia określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK wymogu wskazania wolności lub praw skarżącego oraz sposobu w jaki jego zdaniem, zostały one naruszone. Nie spełnia także określonej w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK przesłanki uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z po- wołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie . OTK ZU B/2023 Ts 211/21 poz. 2 2 W odniesieniu do zarzutów skargi Trybunał wskazał, że zarzut niekonstytucyjności art. 399 § 1 k.p.c. nie spełnia wynikającego z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK wymogu wskazania związku pomiędzy naruszeniem prawa podmiotowego i ostatecznym orzeczeniem jako środkiem naruszenia oraz niekonstytucyjnością podstawy prawnej orzeczenia. O koliczność, zgodnie z którą wniesiona przez skarżącego w trybie art. 399 § 1 k.p.c. skarga o wznowienie postępowania została odrzucona nie oznacza bowiem , że środek taki nie przysługuje skarżącemu na innej podstawie prawnej . P rzyjęci e zaś , iż sąd odrzucił skargę o wzn owienie postępowania wbrew art. 399 § 1 k.p.c. powoduje, że przedmiotem zarzutu jego niekonstytucyjności byłoby wadliwe i naruszające zasady wykładni ostateczne orzecze - nie wydane w sprawie objętej wniesioną skargą konstytucyjną, podczas gdy korekta wskaza - nego orzeczenia w postępowaniu przed Trybunałem jest niedopuszczalna, gdyż w trybie skargi konstytucyjnej Trybunał – co do zasady – nie ma de lege fundamentali lata kompe - tencji do kontroli prawidłowości ustaleń sądów czy organów administracji publicznej roz - strzygających w indywidualnych sprawach . W obec tego, że w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy, podstawę odrzucenia skargi o wznowienie postępowania stanowiła jej niedopuszczalność (art. 410 § 1 k.p.c.), a skarga konstytucyjna nie zawiera żadne go argumentu wyjaśniającego, w jaki sposób art. 50 § 3 k.p.c., determinując treść ostatecznego orzeczenia , wpłynął na prawo skarżącego do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) , również zarzut niekonstytucyjności art. 50 § 3 k.p.c. nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 53 ust. 1 pkt 1 - 3 u.o.t.p.TK. Ostatnią podstawą odmowy było nieusunięcie przez skarżącego braków formalnych, wskazanych w części punktu pierwszego zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 grudnia 2021 r. S karżący nie doręczył bowiem Trybunałowi orzeczeń wydanych w następstwie postanowienia Sądu Apelacyjnego w K. z 21 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […] ), podczas gdy zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK do skargi konstytucyjnej dołącza się wyroki, decyzje lub inne r ozstrzygnięcia potwierdzające wyczerpanie drogi prawnej, treścią których Trybunał Konstytucyjny, oceniając wskazany w skardze sposób naruszenia (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) jest związany ( art. 67 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 2 pkt 1-2 u.o.t.p.TK). 3. Pismem z 6 czerwca 2022 r. (data nadania) skarżąc y wniósł zażalenie na posta- nowienie Trybunału o odmowie nadania skardze dalszego biegu, w którym podniósł następujące argumenty. Po pierwsze, „strona w sposób niezwykle obfity uzasadniła zarzuty skargi konstytucyjnej na 8 stronach pisma procesowego” (s. 2 zażalenia). Po drugie, żaden przepis ustawy „nie wskazuje na obowiązek uprawdopodobnienia czy wykazania pr zez skarżącego niekonstytucyjności przepisów albo na obowiązek sporządzenia autorskiego wywodu zawierającego wyłącznie własne spostrzeżenia i uwagi strony lub jej pełnomocnika” (s. 2 zażalenia). Po trzecie, „o ile określenie kwestionowanego przepisu, wskaz anie naruszonych wolności i praw oraz uzasadnienie zarzutu – pozostają w możliwościach przeciętnego zawodowego pełnomocnika to już właściwa dogłębna i nie budząca wątpliwości analiza skutków działania zaskarżonej normy prawnej może przekraczać możliwości pojedynczej osoby – nawet jeśli jest ona zawodowym pełnomocnikiem” (s. 3 zażalenia). Dlatego skarżący powinien jedynie „wskazać zaskarżony przepis, opisać dokładnie stan faktyczny i uzasadnić (nawet pobieżnie) swój pogląd dlaczego zaskarżony przepis w odczu ciu strony narusza jej prawa i wolności konstytucyjne oraz w jaki sposób miało to miejsce” (s. 3 zażalenia). Po czwarte, skarga konstytucyjna nie jest oczywiście bezzasadna (s. 5 zażalenia) OTK ZU B/2023 Ts 211/21 poz. 2 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz . 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odm owie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał w składzie trzech sędziów rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Wniesione zażalenie nie podważyło podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Odnosząc się do pierwszego argumentu zażalenia wskazać należy, że nie liczba stron skargi konstytucyjnej ani pisma procesowego w sprawie usunięcia jej braków formalnych lecz to , czy zawarto w niej uzasadnieni e zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie, stanowi podstawę do oceny, czy spe łniony został wymóg forma lny określony w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK . Wymogu tego nie spełniają natomiast , zawarte w uzasadnieniu skargi obszerne cytaty z orze - cznictwa Trybunału oraz ogólne, oceny czy twierdzenia skarżącego. W brew zarzutom zaża - lenia, odmowa nadania skardze dalszego biegu nie opierała się również na przekonaniu, że skarga konstytucyjna powinna zawierać „ wyłącznie własne spostrzeżenia i uwagi strony lub jej pełnomocnika ” . Należy wskazać, że zgodnie z art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK, w zakresie sporzą dzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, a także reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem istnieje obowiązek zastępstwa skarżącego przez adwokata lu b radcę prawnego, chyba że skarżącym jest sędzia, prokurator, adwokat, radca prawny, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych. Skarga konstytucyjna stanowi bowiem sformalizowany środek ochrony konstytucyjnych praw lub wolności i jej wniesi enie wymaga uprzedniego spełnienia szeregu przesłanek stanowiących conditio sine qua non merytorycznego rozpoznania skargi ( wyrok TK z 22 listopada 2005 r., sygn. SK 8/05, OTK ZU nr 10/A/2005, poz. 117 oraz postanowienie pełnego składu TK z 6 lipca 2005 r., sygn. SK 27/04, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 84, a także postanowienia TK z : 22 marca 2016 r., sygn. SK 6/15, OTK ZU A/2016, poz. 4; 14 grudnia 2021 r., sygn. SK 63/21, OTK ZU A/2022, poz. 4 ; zob. również postanowienie TK z 10 września 2020 r., sygn. SK 44/19, OTK ZU A/2020, poz. 47 ). Dlatego w zaskarżonym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny trafnie podkreślił, iż c iężar uzasadnienia niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną kon - stytucyjną wolnością lub prawem spoczywa na skarżącym (zob. postanow ienie pełnego skła - du TK z 22 lipca 2015 r., sygn. SK 20/14, OTK ZU nr 7/A/2015, poz. 115). Z godnie z art. 67 ust. 1 u.o.t.p.TK Trybunał przy orzekaniu jest bowiem związany zakresem zaskarżenia wskazanym we wniosku, pytaniu prawnym albo skardze konstytucyjnej Z ażaleni e nie odnosi się również do pozostałych argumentów uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Trybunału o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Nie przedstawia wskazanych w skardze konstytucyjnej wolności lub praw skarżącego ani sposobu w jaki, jego zdaniem, zostały one naruszone w sprawie, w związku z którą skarga została złożona (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). Nie wskazuje także przedstawionych w skardze argumentów uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżące go , z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Nie zmieniają t ych ustale ń zaprezentowane w zażaleniu definicje „oczywistej bezzasadności roszczenia”, ponieważ w tym zakresie podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu nie stanowiła okoliczność zaklasyfikowania badanej skargi jako oczywiście OTK ZU B/2023 Ts 211/21 poz. 2 4 bezzasadnej w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK, lecz ocena, że nie spełnia ona wymagań określonych w ustawie (art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK). Zażalenie nie odnosi się również do oceny, iż braki formalne określone w części punktu pier wszego zarządzenia wzywającego skarżącego do doręczenia orzeczeń wydanych w następstwie wskazanego tam postanowienia , nie zostały usunięte (art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.