Ts 35/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 lipca 2023 r. Pozycja 220 POSTANOWIENIE z dnia 9 maja 2023 r. Sygn. akt Ts 35/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński – przewodniczący Wojciech Sych – sprawozdawca Rafał Wojciechowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowieni e Trybunału Konstytu- cyjnego z 29 września 2021 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej […] Sp. z o.o. z siedzibą w T. , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia . Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konsty tucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 4 lutego 2021 r. (data nadania) […] Sp. z o.o. z siedzibą w T . (dalej: skarżąc a ), reprezentowan a przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił a o zbadanie zgodności art. 373 § 1 ustawy z dnia 17 listo- pada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm. ; dalej: k.p.c. ) w brzmieniu ustalonym na mocy ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Ko- deks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1469) w zakr esie, w jakim „ przepis ten stanowi podstawę odrzucenia przez sąd drugiej instancji apelacji, która nie została przez stronę opłacona z uwagi na podjętą przez tę stronę próbę za- skarżenia wydanego po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji postanowienia o o dmowie zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji” , z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . 2. Postanowieniem z 2 9 września 2021 r. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art . 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej oraz pozostawił bez rozpoznania w niosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w K . z 20 grudnia 2019 r. (sygn. akt […] ) . OTK ZU B/2023 Ts 35/21 poz. 220 2 Trybunał Konstytucyjny uznał, że s karżąca nie dopełniła warunku określonego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK , to jest nie uzasadniła zarzutu niezgodności art. 373 § 1 k.p.c. z prawem do sądu wywodzonym z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Kon- stytucji. P rzedmiotem rozważań zawartych w skar dze w odniesieniu do wskazanych wzorców konstytucyjnych było bowiem de facto jednoinstancyjne postępowan ie prowadzone przed sądem drugiej instancji w ramach wstępnego, a jednocześnie ostatecznego rozpoznania złożo- nego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci opłaty od apelacji. A rgumentacja skargi skupia ła się na wykazaniu nieprawidłowości w obowią zującym stanie prawnym w po- staci braku możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia z opłaty od apelacji . W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że p owołane w uza- sadnieniu skargi konstytucyjnej argumenty, których zadaniem miało być uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu k.p.c. ze wskazanym prawem konstytucyjnym, zo- stały wywiedzione z negatywnej oceny postępowania o charakterze wpadkowym, na etapie którego wydano postanowieni e na podstawie innych przepisów. Wypowiedź krytyczna została zatem skierowana pod adresem postępowania, na poziomie którego nie doszło do zastosowa- nia art. 373 § 1 k.p.c. 3. W piśmie z 11 października 2021 r. (data nadania) skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Trybuna łu Konstytucyjnego z 29 września 2021 r. , zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła „ naruszenie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.t.k. w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 3 u.t.k. poprzez przyjęcie, że skarga konstytucyjna nie zawiera uzasadnienia zarzutu niezgodności art. 373 § 1 k.p.c. ze wskazanymi konstytucyjnymi prawami skarżącej, z powo- łaniem argumentów na jego poparcie, podczas gdy pkt 2 uzasadnienia skargi konstytucyjnej zawiera szerokie uzasadnienie ww. zarzutu, a skutkiem powyższego naruszenia by ło błędne zastosowanie przez Trybunał Konstytucyjny art. 61 ust. 4 pkt 1 u.t.k. w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 3 u.t.k. i odmówienie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu” (s. 2 zażalenia). „W przekonaniu skarżącej odmowa nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest wyni- kiem przeprowadzenia nieprawidłowej oceny twierdzeń zawartych w pkt 2 uzasadnienia skargi konstytucyjnej” (s. 3 zażalenia). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej d alszego biegu. Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że Trybunał analizuje przede wszystkim za rzuty zażale- nia, które mogą podważyć trafność ustaleń i ocen przyjętych za podstawę zaskarżonego roz- strzygnięcia. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie z 29 września 2021 r. o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieg u jest prawidłowe, a stano- wisko skarżące j wyrażone w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie. 3. Zasadniczą przesłanką wydania przez Trybunał Konstytucyjny postanowienia z 29 września 2021 r. było stwierdzenie , że skarżąc a nie dopełniła obowiązku uzasadn ienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub OTK ZU B/2023 Ts 35/21 poz. 220 3 dowodów na jego poparcie. Orzekający w obecnym składzie Trybunał Konstytucyjny st wier- dz a , że w uzasadnieniu postanowienia z 29 września 2021 r. trafnie wyjaśni ono , i ż skarżąca, stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK , była związana nakazem wykazania bezpośrednie- go związku pomiędzy treścią zaskarżonego art. 373 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.), w brzmieniu ustalonym na mocy ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1469) a naru- szeniem podanych praw konstytucyjnych , czyli uprawdopodobnienia, że naruszenie to było wynikiem określonego sformułowania kwestionowanego przepisu k.p.c., któremu zarzucono niezgodność z Konstytucją . Oznaczało to obowiązek skonfrontowa nia treści zaskarżonego w skardze konstytucyjnej art. 373 § 1 k.p.c., na podstawie którego odrzuc ono apelację skarżą- cej, ze wskazanym w petitum skargi prawem do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji . P o o dniesieniu argument ów przedstawion ych przez skarżącą w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej , podając ych w wątpliwość prawidło- wość postępowania zainicjowanego wnios kiem skarżącej o zwolnienie od obowiązku uisz- czenia opłaty sądowej od apelacji , w którym nie za stosowano zakwestionowanego w skardze przepisu k.p.c., do treści art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, Trybunał Konstytucyjny prawidłowo stwierdził, że rozpoznawana skarga konstytucyjna nie spełni ł a przesłanki określone j w tym przepisie . W związku z powyższym T rybunał Konstytucyjny zasadnie odmówił nadania skar- dze konstytucyjnej dalszego biegu. Jak wskazano powyżej, podniesione w zażaleniu zarzuty i argumenty powinny wska- zywać na nieprawidłowości, które – zdaniem skarżące j – występują w zaskarżonym orzecze- niu. Orzekający w obecnym składzie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że rozpatrywane zażalenie nie spełnia powyższego warunku . Podniesiony w zażaleniu zarzut o nieprawidło- wym stanowisku Trybunału Konstytucyjnego w zakresie wyodrębnienia dwóch oddzielnych postęp owań w sprawie jest niezasadny. Z akt sprawy wynika bowiem , że skarżąca wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K . z 20 grudnia 2019 r. (sygn. akt […] ) wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci opłaty od apelacji . P owstała w toku pos tępowania głównego kwestia incydentalna został a rozstrzygnięta w postępowani u wpadkow ym. W skardze konstytucyjnej p rzedmiotem zaskarżenia uczyniono art. 373 § 1 k.p.c. zastosowany na etapie postępowania apelacyjnego, tj. postępowania głównego. N aru- szeni e w skazanych w skardze praw konstytucyjnych został o zaś powiązan e z zarzutem brak u możliwości zaskarżenia postanowienia oddalającego złożony wniosek o zwolnienie od obo- wiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji. S karżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi j edynie argumenty kwestionujące postępowanie w przedmiocie zwolnienia strony wnoszącej apelację od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji w związku z nowelizacją przepi- sów ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Trybunał Konstytucyjny w oparciu o st an faktyczny sprawy oraz stanowisko skarżącej wyrażone w skardze konstytucyjnej uznał, że w niniejszej sprawie toczył y się dwa postępowani a : apelacyjne oraz wpadkowe. Stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zażalenia nie dostarcza argumentów pod- ważających przesłankę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazan ą w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca nie podała żadnych nowych merytorycznych argu- mentów , a w uzasadnieniu zażalenia jedynie powtórzyła argumentację zawartą w skardze konstytucyjne j. Treść r ozpoznawane go zażaleni a stanowi ponowne, rozszerzone uzasadnienie stanowiska przedstawionego w niniejszej sprawie . Oznacza to, że nie doszło do wymaganego, w świetle instytucji zażalenia, podważenia ustaleń przedstawionych w kwestionowanym orzecz eniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił, jak w sentencji.