Ts 44/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 maja 2021 r. Pozycja 90 POSTANOWIENIE z dnia 13 kwietnia 2021 r. Sygn. akt Ts 44/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J . C . w sprawie zgodności: art. 7 § 1 w związku z art. 7 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy ( Dz. U. z 2020 r. poz. 523 , ze zm. ) w zakresie , w jakim „przewidując możliwość zaskarża nia do sądu decyzji organów, o których m owa w art. 2 pkt 3 - 6 i 10 k.k.w. określa bardzo szeroko zakres przedmiotowy rozpoznania jako «niezgodność z prawem» , ograniczając przy tym [ postępo - wanie ] do postępowania jednoinstancyjnego” z art. 2, art. 3 0, art. 45 ust. 1, art. 78 zdanie pierwsze oraz art. 176 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE Skarga konstytucyjna w imieniu J . C . (dalej: skarżący) została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 6 marca 2020 r. (data nadania) przez adwokata legitymującego się pełnomocnictwem substytucyjnym udzielonym przez radcę prawnego ustanowionego dla skarżącego pełno mocnikiem z urzędu w związku z następującym stanem faktycznym . Skarżący, odbywający karę pozbawienia wolności, wystąpił do Sądu Okręgowego w G . ze skargą na decyzję Komisji Penitencjarnej Aresztu Śledczego w S . z 16 kwietnia 2019 r. Przedmiotem decyzji było dokonanie okresowej oceny postępów skazanego w reso - cja lizacji. Wskazano w niej, że skarżący, jako sklasyfikowany zgodnie z rozporządzeniem M inistra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231; rozdział 8, § 54), powinien odbywać karę pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym (P - 1/t) z uwa gi na zaburzenia preferencji seksualnych i parafilii pod postacią sadyzmu seksualnego. Sąd Okręgowy w G . Wydział VI Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych postanowieniem z 22 maja 2019 r. (sygn. akt […] ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzj ę z 16 kwietnia 2019 r. OTK ZU B/202 1 Ts 44/20 poz. 90 2 Zarządzeniem sędziego Sądu Okręgowego z 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt jw. ) skarżącemu odmówiono przyjęcia środka odwoławczego jako niedopuszczaln y z mocy ustawy , z pouczeniem o prawie do wniesienia zażalenia na to zarządzenie. Zażal enie nie zostało wniesione. Na wniosek skarżącego z 7 czerwca 2019 r. , postanowieniem referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w S . I Wydziale Cywilnym (dalej: referendarz sądowy) z 17 lipca 2019 r. (sygn. akt […] ) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego jako pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej. Pełnomocnik z urzędu został wyznaczony pismem Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w G . (dalej: Dziekan ORIP) z 21 października 20 19 r. Jednak 30 października 2019 r. wniósł on do Sądu Rejonowego pismo o zwolnienie go z tego obowiązku. Postanowieniem referendarza sądo - wego z 5 listopada 2019 r. (sygn. akt jw.) pełnomocnik ten został z tego obowiązku zwolniony. Dziekan OIRP, p ismem z 20 listopada 2019 r., wyznaczył kolejnego radcę prawnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, który 27 listopada 2019 r. także wniósł do sądu o zwolnienie go z tego obowiązku. Został on zwolniony z tego obowiązku postanowieniem referendarza sądowego z 29 listopada 2019 r. (sygn. akt jw.). Do spo - rządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej pismem Dziekana OIRP z 17 grudnia 2019 r. (doręczone 23 grudnia 2019 r.) został wyznaczony kolejny radca prawny, który udzielił 11 lutego 2020 r. pełnomocn ictwa substytucyjnego o treści: „do zastępowania mnie przed Sądem Rejonowym w S . w sprawie o sygn. akt […] z prawem udzielania substytucji” adwokatowi, który z kolei sporządził i wniósł do Trybunału skargę konstytucyjną w imieniu skarżącego. Sprawa o sygn. akt […] dotyczyła zwolnienia od kosztów sądowych i usta - nowienia pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentacji w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Kwestionowanym przepisom ustawy z dnia 6 czer wca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy ( Dz. U. z 2019 r. poz. 676; obecnie: Dz. U. z 2020 r. – treść kwestionowanych przepisów nie uległa zmianie ; dalej: k.k . w. ) skarżący zarzucił, że stanowiąc podstawę wydania postanowienia Sądu Okręgowego, doprowadziły do naruszenia jego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i rozpoznania sprawy sądowej w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowym (art. 78 Konstytucji) w związku z naruszeniem zasad dwuinstancyjności postępowani a sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji), demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka (art. 30 Konsty - tucji). Zdaniem skarżącego art. 7 § 1 w zw. z art. 7 § 5 k.k.w. , „ przewidując możliwość zask arża nia do sądu decyzji organów, o których mowa w art. 2 pkt 3 - 6 i 10 k.k.w. określa bardzo szeroko zakres przedmiotowy rozpoznania jako «niezgodność z prawem» , ograni - czając przy tym [ postępowanie ] sądowe do postępowania jednoinstancyjnego.” Zgodnie z kwestionowanymi przepisami , s kazany może zaskarżyć do sądu decyzję organu wymie - nionego w art. 2 pkt 3 - 6 i 10 k.k.w. z powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 7 § 1 k.k.w.), a p o rozpoznaniu skargi sąd orzeka o utrzymaniu w mocy, uchyleniu albo zmianie zaskarżonej decyzji; na postanowienie sądu zażalenie nie przysługuje (art. 7 § 5 k.k.w.). Na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), z arządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 2020 r., skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi m.in. przez udokumentowanie umo - cowania wskazanego adwokat a do sporządzenia i wnie sienia skargi konstytucyjnej oraz zaża - lenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, a tak że reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (art. 44 ust. 1 u. o.t.p. TK). Wezwano go również do poinformowania, czy od zarządzenia sędzi ego Sądu Okręgowego w G . Wydział VI Penitencjarny z 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt […] ) OTK ZU B/202 1 Ts 44/20 poz. 90 3 wniesiono zwyczajny lub nadzwyczajny środ ek zaskarżenia, a jeśli tak, to doręczenia odpisu i cz terech kopii wszystkich orzeczeń wydanych w ramach tych postępowań . Skarżący został także wezwany do wskazani a ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie objętej wniesioną skargą ko nstytucyjną oraz udokumentowania daty jego doręczenia . Pismem z 29 maja 202 0 r. podpisany pod skargą konstytucyjną adwokat ustosunkował się w imieniu skarżącego do otrzymanego wezwania. Poinformował, że od zarządzenia sędziego Sądu Okręgowego skar - żący nie wniósł zwyczajnego, ani nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Wskazał, że ostate - cznym orzeczeniem wydanym w sprawie objętej wniesioną skargą jest postanowie nie Sądu Okręgowego. D okumentując natomiast swoje umocowanie wskazał pełnomocnictw o substy - tucyjne z 11 lutego 2020 r., w którym radca prawny , ustanowiony i wyzn a czony jako pełno - mocnik z urzędu, upoważnił go do zastępowania przed Sądem Re jonowym w S . w sprawie o sygn. akt […] . Sprawa o sygn. akt […] dotyczyła zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skar gi konstytucyjnej oraz reprezentacji w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 64 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjn ej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe albo gdy braki te nie zostały usunięte w terminie, albo wówczas, gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. Mając na względzie art. 67 ust. 1 - 2 u .o.t.p.TK Trybunał – co do zasady – związany jest zakresem zaskarżenia wskazanym w skardze konstytucyjnej. 2. W zakresie sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieg u, a także reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem , istnieje obowiązek zastępstwa skarżącego przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że skarżącym jest sędzia, prokurator, adwokat, radca prawny, notariusz, profesor lub doktor habilitowan y nauk prawnych (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK). Źródłem umocowania radcy prawnego lub adwokata wnoszącego w imieniu skarżącego skargę konstytucyjną może być: albo pełnomoc nictwo szczególne (art. 53 ust. 2 pkt 3), albo ustanowienie i wyznaczenie dla skarżąc ego pełnomocnika z urzędu (art. 4 4 ust. 3 pkt 3 u.o.t.p.TK). W sprawie objętej wniesioną skargą źródło tego umocowania stanowi ustanowienie i wyznaczenie dla skarżącego pełnomocnika z urzę du. Ten z kolei , na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75 , ze zm. ) , udzielił dalszego pełnomocnictwa (substytucji) adwokatowi . Z doręczone go Trybunałowi dokumentu wynika, że pełnomocnik z urzędu został wyznaczony w sprawie o sygn. akt […] dotyczącej sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentacji w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. 3. Kwestionowanym w skardze przepisom skarżą cy zarzucił naruszenie swoich ko nstytucyjnych wolności i praw, gdyż postępowanie sądowe w sprawie kontroli zgodności z prawem decyzji wyszczególnionych organów ma charakter jednoinstancyjny. Nie ulega wątpliwości, że przepisy te stanowiły podstawę postanowienia Sądu Okręgowego w G . z 22 maja 2019 r. (sygn. akt […] ), wskazanego jako ostateczne orzeczenie w sprawie objętej wniesioną skargą i zarządzenia z 19 czerwca 2019 r. sygn. akt […] Sędziego Sądu Okręgo - OTK ZU B/202 1 Ts 44/20 poz. 90 4 wego odmawiającego przyjęcia środka odwoławczego złożonego 5 czerwca 2019 r. przez skarżącego, które też potwierdziło, iż dalsza droga prawna była niedopuszczalna. 4. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.