Ts 53/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 sierpnia 2020 r. Pozycja 226 POSTANOWIENIE z dnia 8 maja 20 20 r. Sygn. akt Ts 53/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu nieja wnym skargi konstytucyjnej A.B. w sprawie zgodności: art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 ; art. 84 i art. 217 w związku z art. 64 ust. 3 ; art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 - 2 w związku z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 marca 2018 r. (data nadania) A.B. (dalej: skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie, że art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( ówcześnie: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm. ; obecnie: Dz. U. z 201 9 r. poz. 1387 , ze zm. ; dalej: u.p.d.o.f. ) jest niezgodny z: a) art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji przez wprowadzenie warunków rozpoznania przychodu z działalności g ospodarczej niezgodnych z zasadami: p aństwa p raw- nego, poprawnej legislacji, pewności prawa oraz przez wprow adzenie obciążeń publicznych w sposób niejasny, nieprecyzyjny i ograniczający prawa podatników do nieopodatkowania przychodu z tytułu sprzedaży własnego majątku po upływie 5 lat od jego nabycia , b) art. 84 i art. 217 w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji przez wprowadzenie nie- zgodnych z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych warunków rozpoznania przychodu z działalności gospodarczej, c) art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 - 2 w związku z art. 84 Konstytucji , ze względu na wprowadzenie nadmiernie szerokiej definicji działalności gospodarczej rozszerzającej zakres opodatkowania przychodu z tego źródła na przychody z innych źródeł, w tym ze sprzedaży posiadanego na własność majątku . OTK ZU B/2020 Ts 53/18 poz. 226 2 Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Decyzją z 23 lutego 2015 r. (nr […] ) Dyrektor Izby Skarbowej w S. (dalej: decyzja Dyrektora Izby) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z 29 października 2 014 r. ( nr […] ) , określającą wysokość zobowiązania podatkowego skarżą- cej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008 . Organ y kontroli skarbowej uznały, że dokonane przez skarżącą czynności , tj. m.in. podział posiadanej nieruchomości na szereg mniejszych działek, stworzenie strony interneto- wej z informacją o ofercie sprzedaży nieruchomości, a następnie sprzedaż działek były, sto- sownie do art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. , podejmowane w ramach pozarolniczej działalności gospo- darczej, a co za tym idzie , że uzyskany z tytułu sprzedaży nieruchomości przychód należało zakwalifikować do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Sk arżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. (dalej: WSA) , który wyrokiem z 7 października 2015 r. (sygn. akt […] ) oddalił ją . W swoim uzasadnieniu WSA – odwołując się do definicji działalności gospodarczej oraz orzecznictwa , a także oceniając charakter prowadzonej w 2008 r. przez skarżącą działalności – uznał, że wypełniła ona przesłanki do uznania jej za osob ę prowadząc ą działalność gospodarczą. Orzeczenie t o został o utrzyman e w mocy w yrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2018 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok NSA ). 2. Skarżąca wskazała, że zgodnie z dokonaną przez NSA wykładnią zakwestionowa- nego przepisu, „sprzedając działki gruntu wcześniej zakupionego jako całość na kre dyt w celu uzyskania zarobku, w sposób powtarzalny, przy minimalnym poziomie zorganizowania (wła- sne ogłoszenia internetowe o sprzedaży), ( … ) prowadziła [ona] działalność gospodarczą, co uniemożliwia potraktowanie [jej] przychodu jako przychodu ze źródła od płatnego zbycia nie- ruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a), a tym samy[m] z wyłączenia z przychodu po upływie 5 lat od daty nabycia nieruchomości”. 3. Zdaniem skarżącej powyższa norma jest niezgodna z powołanymi wzorcami kon- stytucyjnymi, ponieważ nieznan y jest jej zakres, zaś sama definicja działalności gospodarczej jest niejasna. Sformułowanie przepisu zawierającego tę normę narusza zasadę prawidłowej legislacji, obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym. Uważa też, że art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. defin iuje „jednocześnie i w ten sam sposób działalność gospodarczą i pozarolniczą działalność gospodarczą”, co oznacza, że podatnik spełniający te kryteria nie jest w stanie rozstrzygnąć, czy dotyczyć go będą przepisy o działalności gospodarczej czy o działalno ści pozarolniczej. Co więcej, kryteria te mogą spełniać podmioty osiągające także przychody z innych źródeł niż działalność gospodarcza, gdyż przepis ten nie zawiera kryteriów pozwala- jących na odróżnienie przychodów z tego źródła i pozostałych przychodów w ymienionych w art. 10 u.p.d.o.f. W konsekwencji podatnik, na podstawie analizy tego przepisu, nie jest w stanie odpowiedzieć na pytanie, czy jego działania generują przychody ze źródła „działal- ność gospodarcza”, czy też z innych źródeł, np. sprzedaży składników majątku prywatnego, najmu czy działalności wykonywanej osobiście. Zdaniem skarżącej, wyrok NSA jest najlep- szym, ale nie jedynym przykładem negatywnych konsekwencji niedbałej redakcji zaskarżo- nego przepisu. 4. Zarzą dzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 2 8 sierpnia 2018 r. skarżąc a został a wezwan a do usunięcia braków for malnych wni esionej skargi, co uczyniła w piśmie z 7 września 2018 r. (data nadania). OTK ZU B/2020 Ts 53/18 poz. 226 3 5. Pełnomocnik skarżącej pismem z 10 czerwca 2019 r. poin formował o śmierci swo- jej mocodawczyni , która nastąpiła 28 października 2018 r. oraz o toczącym się w związku z tym postępowaniem spadkowym. 6. Postanowieniem z 11 grudnia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny zawiesił postępowa- nie. 7. Pełnomocnik A.A.K. – spadkobierc zyni po zmarłej skarżącej – pismem z 5 lutego 2020 r. (data nadania) poinformował o zakończeniu postępowania spadkowego i przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 18 grudn ia 2019 r. (sygn. akt […] ) o stwierdzeniu n abycia całego spadku pr zez A.A.K . Jednocześnie wniósł o podjęcie zawieszonego postępo- wania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycz nego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar- dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. 2 . W ocenie Trybunału sk arga konstytucyjna spełnia wymogi formalne wynikające z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z przepisów u.o.t.p. TK , gdyż: a) s kargę konstytucyjną złożył w imieniu skarżąc ej radca prawny , który przedstawił stosowne pełnomocnictwo , b) wyczerpa na została przysługują ca skarżącej droga prawna , ponieważ od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2018 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok NSA ) nie przysługują żadne zwyczajne środki zaskarżenia , c) d ochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi wynikający z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, ponieważ wyrok NSA został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 5 marca 2018 r., zaś skarga konstytucyjna została wniesiona 29 marca 2018 r. (data nadania) , d) s karżąca – adekwatnie zarówno do treści orzeczenia wydaneg o w jej sprawie, jak do zarzutów sformułowanych w skardze – określiła przedmiot zaskarżenia, czyli art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, ze zm.) , e) p rzedstawi one zostały także prz ez skarżącą argumenty uprawdopodobniające za - rzut naruszenia przysługujących jej praw, wynikających z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217, art. 84 i art. 217 w związku z art. 64 ust. 3, art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 - 2 w związku z art. 84 Konstytucji. Tym samym należy przyjąć, że skarżąc a wypełnił a obowiązki wynikające z art. 53 u.o.t.p. TK, co uzasadnia nadanie analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.