Ts 9/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 czerwca 2020 r. Pozycja 162 POSTANOWIENIE z dnia 20 kwietnia 2020 r. Sygn. akt Ts 9/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres − przewodniczący Krystyna Pawłowicz − sprawozdawca Stanisław Piotrowicz , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanow ieni e Trybunału Konstytu- cyjnego z 5 grudnia 201 9 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej MKS sp. z o.o. , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENI E 1 . W skardze konstytucyjnej wniesi one j do Trybun ału Konstytucyjnego 12 stycznia 2018 r. (data nadania) , MKS sp. z o.o. (dalej: skarżąca) zarzucił a art. 424 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) niezgodność z art. 77 ust. 1 i 2 Konstytu cji w zakresie, w jakim „utrwalona praktyka orzecz- nicza w procesie stosowania prawa wypracowała takie jego roz umienie, w którym wymóg przewidzianego przez ten przepis jedynie uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowo- dowanej przez wydanie wyro ku, został z astąpiony przez wymóg dokładnego wykazania szkody”. 2. Postanowieniem z 5 grudnia 201 9 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu , stwierdzając, po pierwsze, że została ona wniesiona po upływie 105 dni (86 dni powiększ one o 19 dni) od doręczenia skarżącej ostatecznego roz- strzygnięcia , a zatem z przekrocz eniem terminu określonego w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 23 93, ze zm. ; dalej: u.o.t.p. TK ) , a po drugie, że nie zawiera ona uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności przepisu, a jedynie niekon stytucyjnego stosowania prawa (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK) . OTK ZU B/2020 Ts 9/18 poz. 162 2 3. W zażaleniu z 27 grudnia 2019 r. (data nadania) na pow yższe postan owienie skarżąc a zarzucił a Trybunałowi błędną wykładni ę przepisów prawa procesowego. Zdaniem skarżącej , art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p. TK odczytywan y łącznie z art. 118 § 1 ustaw y z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dale j: k.p.c. ) , powinien być rozumiany w ten sposób, że o dalszym biegu terminu do wniesienia skargi decyduje dokonanie zawiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu przez s ąd , a nie przez okręgową radę adwokacką lub radę okręgowej i zby radców prawnych. Podkr eśla ona , że zgodnie z art. 117 3 § 2 k.p.c., organ wyznaczający pełnomocnika, zawiad amia o tym fakcie sąd, który dopiero następnie ustanawia go pełnomocnikiem. W związku z powyższym – w ocenie skarżącej – skoro jej pełn omocnikow i nie doręczono orzecze nia sądu , o którym mowa powyżej , to w konsekwencji nie mogło nastąpić wznowienie terminu zawieszonego 21 sierpnia 2019 r. Abstrahując od powyższego , skarżąc a – odnosząc się do niespełnieni a przez skargę wymog u formalnego pr zewidzia nego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK – wskazuje , że celem jej wniesienia nie jest „wskazanie wykładni przepisu , czy też tego , czy określona subsumpcja prawa narusza normy konstytucyjne” , lecz wyeliminowanie z porządku prawnego nor my prawnej w za kresie , w jakim narusza ona Konstytucj ę . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Try bunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p . TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon- stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu n iejawnym. Bada w s zczegól ności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdzono istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza , że postanowienie o odmowie nadania rozpatry- wanej skardze konstytucyjnej da lszego biegu jest prawidł owe, a zarzuty sformułowa ne w za- żaleniu nie zasługują na uwzględnienie. 3. Skarżąc a, uzasadniając zarzut wadliw ości zastosowanej przez Trybunał wykładni art. 44 u.o.t.p. TK wskazuje, że przepis ten powinien być rozumiany w ten sposób, że o dalszym biegu terminu do wnie sienia skarg i decyduje zawiadomieni e pełnomocnika o jego ustanowieniu przez sąd, a nie przez okręgową radę adwokacką lub radę okręgowej izby radców prawnych. Odnosząc się do powyższego zarzutu, Trybunał przypomina , że – zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 2 – wznowienie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej następuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego . Należy p r zy tym zauważyć, że o ile o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu decyduje sąd , to konkretnego adwokata lub radcę prawnego wskazuje (wyznacza) okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowa izby radców prawnych. Dopiero wyznaczenie przez właściwą radę kreuje mię d z y mocodawcą (skarżącym) a pełnomocnikiem stosunek pełnomocnictwa . Wyznaczony adwokat lub radca prawny obowiązany jest zastępować stronę – co do zasady – od chw ili doręczenia mu przez właściwą rad ę zawiadomienia o ustanowieniu go pełnomocnikiem . Jednocześ n i e, żaden przep is ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) nie zobowiązuje sądu do dokonania takiego zawiadomienia (zob. M. Łochowski, Ko - OTK ZU B/2020 Ts 9/18 poz. 162 3 men tarz do art. 118 k.p.c., [w:] Kodeks postępowania cy w i lnego. Komentarz , red. T. Szanciło, Legalis/el. 2019). O wyznaczeniu pełnomocnika , właściwa rada – jak słusznie zauważa skarżąca – powinna zawiadomić sąd. Zawiadomienie to ma tożsamy skutek względem sądu, co zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa (a rt. 94 § k.p.c.). Oznacza to, że w tym momencie sąd ma obowiązek traktowania strony jako działając ej za pośrednictwem pełnomocnika (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2012 r., sygn. akt I UZ 40/12 , L ex nr 1313683 ). Wbrew jednak temu co twierdz i skarżąca, sąd – po jego zawiadomieniu – nie dokonuje „ponownego ustanow i enia”. Samo wyznaczenie przez właściwą radę, poprzedzone wydaniem przez sąd postanowien ia o ustanowieniu pełnomocnika , kreuje stosunek pełnomocnictwa. Mając powyższe na uwadze, nal eży uznać, że wznowienie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej następuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwej rady , a nie sądu, o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego. Tym samym, Trybunał – w zak westionowanym postanowieniu – słusznie uznał, że skarga konstytucyjna została wniesiona po upływie terminu , o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. 4. Skarżąca zarzuciła również Trybunałowi, że błędnie uznał on , iż skarga n ie zawiera uzasadnienia zarz utu niekonstytucyjności przepisu, a jedynie niekonstytucyjnego stosowania prawa . W ocenie skarżącej skarga na stosowanie przepisu jest w pełni dopuszczalna, „a wnioski skargi mogą dotyczyć wydania tzw. zakresowego wyroku […]” . Odnosząc się do powyższyc h ar gumentów , Trybunał ponownie stwierdza, że w myśl utrwalonego poglądu, normatywna treść przepisów może być kształtowana przez organy stosujące prawo. Jeżeli organy te nadają przepisom utrwalone i jednolite rozumienie, to p owinno być ono uwzględniane prz ez T rybunał przy ocenie zarzutu niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją (zob. np. wyrok TK z 2 czerwca 2009 r., sygn. SK 31/08, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 83). T o jednak na skarżąc ym spoczywa ciężar wykazania istnienia utr walonej i jednolitej linii orze czni czej dotyczącej zaskarżonego przepisu. S karżąca tymczasem nie przywołała w skardze konstytucyjnej żadnego orzeczenia, które świadczył o by o istnieniu utrwalonej i jednolitej linii potwierdzającej jej sposób rozumienia za skarżonego przepisu. Również we wnie sionym zażaleniu nie przedstawiła żadnych argumentów , które świadczyłyby o prawdziwości stawianej przez nią tezy. W związku z powyższym Trybunał słusznie uznał, że skarga nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK. Mając pow yższ e na uwadze , Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.