Ts 99/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 września 2022 r. Pozycja 151 POSTANOWIENIE z dnia 14 czerwca 2022 r. Sygn. akt Ts 99/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański – przewodniczący Krystyna Pawłowicz – sprawozdawca Stanisław Piotrowicz , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konsty - tucyjnego z 2 marca 2022 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej A.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażaleni a. Orzeczen ie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 31 marca 2021 r. (data nadania) A.B. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu , zakwestionował zgodność art. 36 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30, ze zm.: obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.; dalej: k.p.k. ) „w zakresie, w jakim daje sądowi niższego rzędu swobodną i nieograniczoną dodatkowymi wytycznymi możliwość zwrócenia się do sądu wyższego rzędu o rozważenie możliwości przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powodując jednocześnie wydłużenie postępowania”, z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Jako ostateczne orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz . 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżący wskazał postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 28 sierpnia 2020 r. (sygn. akt […] ; dalej: postanowienie Sądu Rej onowego w K.) . Postanowienie to stanowiło wniosek skierowany w trybie art. 36 k.p.k. do Sądu Okręgowego w Ś. o rozważenie możliwości przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejo nowemu w W. z uwagi na to, że większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Ś. z 1 4 września 2020 r. (sygn. akt […] ) wniosek ten nie został jednak uwzględniony. OTK ZU B/2022 Ts 99/21 poz. 151 2 2. Postanowieniem Trybunału Konstytucyj nego z 2 marca 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżące go 10 marca 2022 r.) odmówiono nadania skardze dalszego biegu z uwagi na ocenę, ż e skarga konstytucyjna nie spełnia, określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, wymogu wskazania w jaki sposób , wynikająca z art. 45 ust. 1 Konstytucji wolność lub prawo skarżącego został a, zdaniem skarżącego , naruszona przez wydanie postanowienia Sądu Rejonowego w K. na podstawie kwestionowanego art. 36 k.p.k. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżący nie wskazał, w jaki sposób oraz z jakich względów upływ dwóch tygodni, zachodzący między wydaniem postanowienia Sądu Rejonowego w K. , a wydaniem postanow ienia Sądu Okręgowego w Ś. , doprowadził do naruszenia jego prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, stanowiącego element konstytucyjnego prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji . W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w skazano również, że skar ga nie zawiera argumentów, jakoby prawo to naruszone zostało już przez samo wydanie postanowienia Sądu Rejonowego w K . 3. Pismem z 16 marca 2022 r. (data nadania) skarżąc y wniósł zażalenie na postanowienie Trybunału , zaskarżając je w całości i domagając się nadania skardze dalszego biegu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 79 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji przez ich błędną wykładnię , polegającą na przyjęciu, że upływ czasu pomiędzy wydaniem postanowienia o zwróceniu się do sądu wyższego rzędu o rozważenie możliwości przekazania sprawy innemu sądowi w sytuacji, gdy nie było ku temu żadnych przesłanek, nie doprowadził do naruszenia prawa skarżącego do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, podczas gdy „w rzeczywistości doszło do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania” . W konsekwencji skarżący sformułował również zarzut naruszenia art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK przez przyjęcie, że skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych , co uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu, podczas gdy – jego zdaniem – skarga spełnia wymogi określone w ustawie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz . 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał w s kładzie trzech sędziów rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). P odniesiony w zażaleniu argument odnosił się do tego, że wbrew ocenie Trybunału wyrażonej w zakwestionowanym postan owieniu, zwrócenie się do sądu wyższego rzędu o rozważenie możliwości przekazania sprawy innemu sądowi , nastąpiło mimo braku stosownych przesłanek i doprowadziło w postępowaniu objętym wniesioną skargą, do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania. Argument ten nie odnosi ł się jednak do podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał nie oceniał bowiem czy w sprawie objętej wniesioną skargą , sąd zwrócił się o przekazanie sprawy mimo braku stosownych przesłanek. Nie oceniał także wpływ u tej okoliczności na czas trwania postępowania karnego . Trybunał stwierdził jedynie, że wniesiona skarga nie wskazywała sposobu, w jaki wynikająca z art. 45 ust. 1 Konstytucji wolność lub prawo skarżącego , została jego zdaniem naruszona , gdyż skarżący nie wyjaśnił wpływu zastosowania kwestionowanego przepisu na jego prawo do rozpatrzenia sprawy karnej bez nieuzasadnionej zwłoki. Trybunał Konstytucyjny , j ako sąd prawa , zasadniczo nie ma bowiem de lege fundamentali lata kompetencji do weryfikacji w trybie skargi konstytucyjnej oceny stanu faktycznego i wniosków, jakie w toku jego subsumpcji z danymi OTK ZU B/2022 Ts 99/21 poz. 151 3 przepisami wywiodły orzekające w sprawie sądy lub organy administracji publicznej (zob. wyrok TK z 30 czerwca 2021 r., sygn. SK 37/19, OTK ZU A/2021, poz. 54, a także postanowienia TK z: 28 lutego 2018 r., sygn. SK 45/15, OTK ZU A/2018, poz. 12; 16 października 2018 r., sygn. SK 2/18, OTK ZU A/2018, poz. 57; 9 kwietnia 2019 r., sygn. SK 7/19, OTK ZU A/2019, poz. 15; 17 grudnia 2019 r., sygn. SK 22/19, OTK ZU A/2020, poz. 3; 15 grudnia 2020 r. sygn. SK 80/19, OTK ZU A/2020, poz. 72; 16 grudnia 2020 r., sygn. SK 14/20, OTK ZU A/2021, poz. 3; 26 października 2021 r., sygn. SK 84/20, OTK ZU A/2021, poz. 58). Skarga konstytucyjna nie wskaz ywała w jaki sposób upływ dwóch tygodni , zachodzący między wydaniem postanowienia stanowiącego wniosek o zwróceni e s ię o przekazanie sprawy, a wydaniem postanowienia o nieuwzględnieniu tego wniosku, doprowadził do naruszenia prawa skarżącego do ro zpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki . Nie zawiera również argument ów jakoby prawo to naruszone zostało już przez samo wydanie postanowienia o zwróceniu się o przekazanie sprawy. Nie wyjaśniało tego również pismo skarżącego z 19 listopada 2021 r. w przedmiocie wykonania zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego w sprawie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi przez : 1) wskazanie , w jaki sposób – określone w skardze konstytucyjnej – prawo skarżącego zostało naruszone przez kwestionowaną w skardze normę prawną oraz 2) uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie . Okoliczności powyższe nie zostały także wyjaśnione w z łożonym zażaleniu. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał bowiem , że oceniając przedstawiony w skardze sposób naruszenia, związany jest zarówno zakresem zaskarżenia (art. 67 ust. 1 u.o.t.p.TK) , jak i treścią załączonych do skarg i konstytucyjnej orzeczeń (art. 53 ust. 2 pkt 1 - 2 u.o.t.p.TK) , a z mocy art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK ciężar uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie, spoczywa na skarżącym. Wniesione zażalenie nie podważyło powyższych ustaleń, a tym samym nie wpłynęło na zasadność odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.