Tw 8/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 grudnia 2018 r. Pozycja 188 POSTANOWIENIE z dnia 12 października 2018 r. Sygn. akt Tw 8/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Federacji Związków Zawo- dowych Służby Celnej o zbadanie zgodności: 1) art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1a, art. 12 ust. 2, art. 18h, art. 29 ust. 4 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontr- wywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich ro- dzin (Dz . U. z 2016 r. poz. 708, ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 – odpowiednio – pkt 3, 5, 8, 16, 20 i 21 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agen- cji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wyw iadu, Służby Kontrwywia- du Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antyko- rupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1321); z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 2 Konstytucji; 2) art. 21 , art. 22 i art. 25 ustawy z dnia 11 maja 2017 r., o której mowa w pkt . 1 z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1, art. 67 ust. 1 i art. 2 Konstytucji; p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. U ZASADNIENIE D o Trybunału Konstytucyjnego wp łynął dnia 10 lipca 2017 r . wniosek Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej (dalej: Federacja) o zbadanie zgodności : 1) art. 2 ust. 2, art. 29 ust. 4 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wy- wiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego OTK ZU B/2018 Tw 8/17 poz. 188 2 Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochr ony Rządu, Państwowej Straży Po- żarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm.; dalej: u stawa emerytalna ), w brzmieniu nadanym prze z art. 1 pkt 3, 20 i 21 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Stra ży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1321; dalej: ustawa zmieniająca ) z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 2 Konsty tucji ze względu na nieuzasadnione zróżnicowanie sy tuacji prawnej funkcjonariuszy Służby Celnej i funkcjo- nariuszy Służby Celno - Skarbowej względem funkcjonariuszy innych służb mundurowych w zakresie dostępu do świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 29 ust. 1 - 3 i art. 30 ustawy emerytal nej ; 2) art. 5 ust. 1a u stawy emerytalnej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 2 Konsty tucji ze względu na nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy Służby Celnej i funkcjon ariuszy Służby Cel- no - Skarbowej względem funkcjonariuszy innych służb mundurowych w zakresie sposobu wyliczania podstawy emerytury ; 3) art. 12 ust. 2 i art. 18 h ustawy emerytalnej , w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 i 16 ustawy zmieniającej z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 2 Konsty tucji ze względu na nie- uzasadnione zróżnicowanie warunków nabycia uprawnień emerytalnych przez funkcjonariu- szy Służby Celnej i funkcjonariuszy Służby Celno - Skarbowej względem funkcjonariuszy, którzy rozpoczęli służbę przed dniem 1 stycznia 2013 r. w stosunku do pozostałych upraw- nionych funkcjonariuszy służb mundurowych ; 4) art. 21 ustawy zmieniającej z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1, art. 67 ust. 1 i art. 2 Kon- stytucji ze względu na dyskryminujące funkcjonariuszy Służ by Celnej i funkcjonariuszy Służby Celno - Skarbowej, którzy złożyli wnioski w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, zasady rozstrzygania wniosków o ustalenie prawa do emerytury w sto- sunku do pozostałych uprawnionych funkcjonariuszy służb mundurowych ; 5) art. 22 ustawy zmieniającej z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1, art. 67 ust. 1 i art. 2 Kon- sty tucji ze względu na dyskryminujące funkcjonariuszy Służby Celnej i funkcjonariuszy Służby Celno - Skarbowej zasady określania okresu służby upr awniającego do świadczenia wynikające z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym ; 6) art. 25 ustawy zmieniającej z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1, art. 67 ust. 1 i art. 2 Kon- stytucji. Trybunał Konstytucyjny zarządzeniem z 6 czerwca 2018 r. wezwał wnioskodawcę do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, braków forma lnych wniosku przez : 1) wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy „Wykazem organizacji związkowych wchodzą- cych w skład Federacji Związ ków Zawodowych Służby Celnej” a rubryką 3 działu 1 Krajo- wego Rejestru Sądowego nr 0000164223; 2) doręczenie odpisu i pięciu kopii uchwał o wyborze delegatów organizacji człon- kowskich do Rady Federacji Związków Zawodo wych Służby Celnej; 3) doręczenie odpisu i pięciu kopii uchwał o wyborze członków Komitetu Wyk onaw- czego do Rady Federacji Związków Zawod owych Służby Celnej; 4) doręczenie odpisu i pięciu kopii uchw ał o wyborze Przewodniczącego i Wiceprze- wodniczącego Rady Federacji Związków Zawo dowych Służby Celnej; 5) wyjaśnienie, czy przedmiot kontroli stanowi ró wnież art. 21 ust. 3 i 5 oraz art. 25 ust. 2 i ust. 4 - 8 ustawy zmieniającej w związku z brakiem uzasadnienia niezgodności tych przepisów ze wzorcami kontroli . OTK ZU B/2018 Tw 8/17 poz. 188 3 W piśmie do Trybunału Konstytucyjnego, nadanym 19 czerwca 2018 r. , pełnomocnik wnioskodawcy odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał braków formalnych wniosku. Odmówił dostarczenia uchwał o wyborze członków do organów Federacji, powołując się na wynikające z art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986) domniemanie prawdziwości danych zawartych w KRS. Jednocze- śnie stwierdził, że art. 21 ust. 3 i 5 oraz art. 25 ust. 2 i ust. 4 - 8 ustawy zmieniającej nie są przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) wniosek przedstawiony przez ogólnokrajową władzę związku zawodowego podlega wstęp- nemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 47 i 48 u.o.t.p. TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t. p. TK), a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). 2. Wnioskodawca kwestionuje zgodność art. 2 ust. 2, art. 29 ust. 4 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bez- pieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm.; dalej: ustawa emerytalna), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 3, 20 i 21 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o zaopa- trzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Po licji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agen- cji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Central- nego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych in- nych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 13 21; dalej: ustawa zmieniająca) z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. Podnosi, że funkcjonariusze Służby Celnej i Służby Celno - Skarbowej zostali wprawdzie objęci zaopatrzeniowym systemem emerytalnym , ale w jego ramach zostali pozbawieni szeregu świadczeń należnych funkcjonariuszom innych służb mundurowych, w szczególności wsparcia przez państwo ich potrzeb mieszkaniowych. Uzasadniając zarzut niekonstytucyjności art. 5 ust. 1a ustawy emerytalnej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 2 Konsty- tucji wnioskodawca podnosi, że regulacja ta prowadzi do różnego traktowania podmiotów podobnych. Zdaniem wnioskodawcy, niekonstytucyjność art. 12 ust. 2 oraz art. 18h ustawy emery- talnej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 i 16 ustawy zmieniającej wynika z ustanowie- nia dodatkowego warunku nabycia uprawnień emerytalnych przez funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej w postaci ukończenia 55 lat oraz posiadania co najmniej 5- letniego stażu w służbie przy wykonywani u zadań w zakresie rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania i zwalczania określonych przestępstw i wykroczeń . Wnioskodawca kwestionuje ponadto zgodność art. 21 ust. 1, 2 i 4 ustawy zmieniającej z art. 32 w zw. z art. 67 ust. 1, art. 67 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, wskazując, że ogólny 60-dniowy termin wydania decyzji w sprawie uprawnień emerytalnych został – w odniesieniu do funkcjonariu szy Służby Celnej i Służby Celno -Skarbowej – wydłużony sześciokrotnie, do OTK ZU B/2018 Tw 8/17 poz. 188 4 12 miesięcy, a ponadto funkcjonariusze ci zostali pozbawieni prawa do odsetek przysługują- cych funkcjonariuszom innych służb mundurowych . Uzasadniając zarzut niezgodności art. 22 usta wy zmieniającej z tymi samymi wzor- cami kontroli , wnioskodawca zaznacza, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799) gwarantowała ciągłość uprawnień emerytalnych funkcjonariuszy , którą zrywa zaskarżony przepis, poniewa ż okres wcześniejszej służby nie jest już traktowany jako okres służby, ani okres równorzędny ze służbą w rozumieniu ustawy emerytalnej. Zdaniem wnioskodawcy, art. 25 ust. 1 ustawy zmieniającej narusza Konstytucję przez to , że ustanawia dla funkcjonariuszy celnych i celno- skarbowych świadczenie zastępcze – w wysokości 40% średniego uposażenia należnego przez okres kolejnych 10 lat kalenda- rzowych wybranych przez funkcjonariusza – nie gwarantując e zaspokojenia podstawowych potrzeb. 3. Trybunał przyjmuje argumentację wnioskodawcy, zgodnie z którą weryfikacja legi- tymacji poszczególnych osób do reprezentowania Federacji w postępowaniu przed Trybuna- łem Konstytucyjnym powinna odbywać się na podstawie danych zawartych w KRS. 4. W tym stanie rzeczy Trybunał stwierdza, że skoro złożony wniosek spełnia wyma- gania przewidziane w u.o.t.p. TK i nie zachodzą okoliczności określone w jej art. 61 ust. 4 pkt 3, to – na podstawie art. 61 ust. 2 tej ustawy – należało postanowić jak w sentencji. Z powyższych względów Trybunał postanowił jak w sentencji.