Sygnatura
I GSK 588/24
Wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., I GSK 588/24
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 5 sierpnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 473/23 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 11 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 24 listopada 2023 roku sygn. akt III SA/Łd 473/23 w pkt 1 oddalił skargę M.W. na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 11 maja 2023 roku w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W pkt 2 przyznał pełnomocnikowi z urzędu 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 15 czerwca 2022 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu wpłynął wniosek M.W (skarżącego) o wznowienie postępowań za lata 2004-2011 w sprawach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wnioskodawca podał, że nową okolicznością w sprawie jest nieprzesłuchanie przez organy w charakterze świadka R.W. z powodu braku miejsca zamieszkania, miejsca pobytu stałego i braku możliwości jego ustalenia, podczas gdy w trakcie postępowania, tj. w lutym 2016 r. R.W. zamieszkiwał wspólnie z matką W.W. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu postanowieniem z dnia 21 marca 2023 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego wskazując, że strona nie zachowała miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Orzekając na skutek zażalenia skarżącego Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi postanowieniem z 11 maja 2023 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił że z informacji znanych organowi z urzędu wynika, że postępowanie w sprawie, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia 26 lutego 2009 r., o przyznaniu płatności ONW na rok 2008, która została doręczona stronie w dniu 2 marca 2009 r. Strona nie złożyła odwołania od ww. decyzji i po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzja stała się ostateczna. Postępowanie zakończone ww. ostateczną decyzją zostało wznowione z urzędu w dniu 23 października 2015 r. W wyniku wznowienia postępowania, decyzją z dnia 11 stycznia 2017 r., stwierdzono, że dotychczasowa decyzja z dnia 26 lutego 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja została doręczona stronie w dniu 30 stycznia 2017 r. Strona nie złożyła odwołania od powyższej decyzji i po upływie 14 dni od dnia doręczenia stała się ostateczna. Organ II instancji podniósł, że przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności zostały już wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 16 stycznia 2020 r., w którym w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania z dnia 27 listopada 2019 r. sam skarżący wskazał, że syn R.W cały czas mieszka razem z W.W., a zatem strona o tej okoliczności powzięła wiedzę już w tej dacie, nie zaś jak wskazuje w dniu 16 maja 2022 r. podczas rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu. Organ odwoławczy podkreślił, że postanowieniem z dnia 13 lutego 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 11 stycznia 2017 r. stwierdzającą wydanie dotychczasowej decyzji z dnia 26 lutego 2009 r. z naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2020 r. organ odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka –R.W., ponieważ podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 13 marca 2018 r. świadek odmówił składania zeznań. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, a Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi decyzją z dnia 29 października 2020 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy wskazując w uzasadnieniu m.in. że "okoliczność noszenia przez R.W. paliwa była znana organowi już na etapie wznowionego postępowania z urzędu postępowania. Fakt ten potwierdzili świadkowie wskazani przez stronę, przesłuchani w 2016 r., a organ dokonał oceny tej okoliczności, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r. We wniosku o wznowienie postępowania, który wpłynął do organu w dniu 15 czerwca 2022 r. M.W. po raz kolejny powołuje się na okoliczność nieprzesłuchania przez organ R.W., która nie stanowi nowej okoliczności w sprawie, ponieważ w dniu 21 kwietnia 2020 r., tj. doręczenia postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu o odmowie przeprowadzenia dodatkowych dowodów, a także w dniu 28 kwietnia 2020 r., tj. doręczenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego w Wieluniu z dnia 20 kwietnia 2020 r. i dniu 3 listopada 2020 r., tj. doręczenia decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi z dnia 29 października 2020 r. został pisemnie poinformowany, że wzywanie R.W. w charakterze świadka jest bezzasadne i nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, a co za tym idzie, strona od tamtej pory dysponuje wiedzą, że wskazane przez nią okoliczności i dowody zaprezentowane we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 27 listopada 2019 r. oraz w pisemnych wyjaśnieniach sporządzonych w dniu 16 stycznia 2020 r. nie są nowe i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowych. W ocenie organu II instancji adres wykorzystany przez organ I instancji do wezwania R.W. na rozprawę w dniu 9 lutego 2016 r. został ustalony na podstawie zeznań świadka – S.S. Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej na okoliczność prowadzenia działalności rolniczej na gruntach stanowiących działki ewidencyjne o nr 200, 954, 955, 1027/2, 1028 w związku ze wznowionym z urzędu postępowaniem w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności przyznawanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2004-2012, skarżący był obecny. Organ wezwał również R.W. oraz W.W. na przesłuchanie w charakterze świadka. R.W. nie stawił się, a koperta zwierająca wezwanie została zwrócona z adnotacją nie podjęto w terminie. W.W. stawiła się jednak korzystając z przysługującego jej prawa odmowy składania zeznań. Organ II instancji podniósł, że strona wskazuje, że datą, od której powinien być liczony termin wskazany w art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) jest 16 maja 2022 r., czyli dzień rozprawy przeprowadzonej w Sądzie Rejonowym w W., podczas której żona – W.W. zeznała, że jej najstarszy syn R.W. mieszka razem z nią. Strona posiadała wiedzę o powyższej okoliczności w dniu 27 listopada 2019 r. tj. od dnia sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Za początek terminu uznaje datę faktycznego dowiedzenia się o okoliczności, a nie fakt jej ujawnienia, tj. w dniu przeprowadzenia rozprawy przed Sądem Rejonowym w Wieluniu. Wobec powyższego strona wnosząc podanie o wznowienie postępowania w dniu 15 czerwca 2022 r. uchybiła terminowi z art. 148 § 1 k.p.a. Uzasadniając oddalenie skargi strony na powyższe postanowienie WSA w Łodzi podniósł, że wniosek z dnia 14 czerwca 2022 r. o wznowienie postępowania złożony został przez skarżącego po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Miesięczny termin, o którym mowa w ww. przepisie, nie może być liczony, jak tego domaga się skarżący, od dnia rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich, czyli od dnia 16 maja 2022 r., kiedy to jakoby dowiedział się nowej okoliczności w sprawie, nieznanej organowi w dniu 11 stycznia 2017 r., a mianowicie o tym, że R.W. mieszka z W.W., więc powinien zostać w przesłuchany w charakterze świadka przed wydaniem decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r., do czego nie doszło. W ocenie WSA przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania organ jest zobowiązany do zbadania terminowości wniesienia podania. Tylko bowiem prawidłowo wniesione podanie może być przedmiotem rozpoznania przez organ. Jednym z warunków prawidłowego wniesienia podania jest jego terminowe złożenie. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania terminem tym jest miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Istotne zatem było ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej, w jego przekonaniu, podstawę do wznowienia postępowania, tj. adresie zamieszkania R.W. i możliwości jego przesłuchania w celu dokonania dodatkowych ustaleń odnośnie do prac polowych prowadzonych na gruntach skarżącego (a ściślej – kto te prace prowadził), a nie uzyskanie tej wiedzy z protokołu z rozprawy przed sądem powszechnym z dnia 16 maja 2022 r. Prawidłowo w tym kontekście przyjęły organy obydwu instancji, że okoliczności zawarte w protokole z rozprawy przed sądem powszechnym z dnia 16 maja 2022 r. były już skarżącemu znane znacznie wcześniej i podnoszone w trakcie innych postępowań wszczynanych już na żądania skarżącego odnośnie do prób wzruszenia decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r. Organ przedstawił kiedy i w jakich okolicznościach skarżący powoływał się na konieczność (jego zdaniem) przesłuchania R.W., a także odnośnie do miejsca zamieszkania R.W. i inne kwestie łączące się z tą okolicznością. Sąd I instancji wskazał, że przedstawione okoliczności zostały już wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 16 stycznia 2020 r., w którym w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania z dnia 27 listopada 2019 r., sam skarżący wskazał, że syn R.W. cały czas mieszka razem z W.W., a zatem strona o tej okoliczności powzięła wiedzę już w tej dacie, nie zaś jak wskazuje w dniu 16 maja 2022 r. podczas rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu. WSA zauważył, że z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 13 lutego 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 11 stycznia 2017 r. stwierdzającą wydanie dotychczasowej decyzji z dnia 26 lutego 2009 r. z naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2020 r. organ odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka R.W., ponieważ podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 13 marca 2018 r. świadek skorzystał z prawa wynikającego z art. 83 k.p.a. i odmówił składania zeznań. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, a Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi, decyzją z dnia 29 października 2020 r., utrzymał powyższą decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu m.in., że okoliczność noszenia przez R.W. paliwa była znana organowi już na etapie wznowionego postępowania z urzędu postępowania. Fakt ten potwierdzili świadkowie wskazani przez stronę, przesłuchani w 2016 r., a organ dokonał oceny tej okoliczności, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r. We wniosku o wznowienie postępowania, który wpłynął do organu w dniu 15 czerwca 2022 r., skarżący po raz kolejny powołuje się na okoliczność nieprzesłuchania przez organ R.W., która nie stanowi nowej okoliczności w sprawie, ponieważ w dniu 21 kwietnia 2020 r., tj. w dniu doręczenia postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu o odmowie przeprowadzenia dodatkowych dowodów, a także w dniu 28 kwietnia 2020 r., tj. w dniu doręczenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu z dnia 20 kwietnia 2020 r. i 3 listopada 2020 r., tj. w dniu doręczenia decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi z dnia 29 października 2020 r., został pisemnie poinformowany, że wzywanie R.W. w charakterze świadka jest bezzasadne i nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, a co za tym idzie - strona od tamtej pory dysponuje wiedzą, że wskazane przez nią okoliczności i dowody zaprezentowane we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 27 listopada 2019 r. oraz w pisemnych wyjaśnieniach sporządzonych w dniu 16 stycznia 2020 r. nie są nowe i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowych. Sąd I instancji podkreślił, że załączone do wniosku z dnia 14 czerwca 2022 r. o wznowienie postępowania dokumenty również nie wskazują na ujawnienie żadnych nowych okoliczności, nieznanych w chwili wydania decyzji, mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Treść protokołu z rozprawy przed Sądem Rejonowym w Wieluniu z dnia 16 maja 2022 r., którą skarżący dołączył do wniosku o wznowienie postępowania z dnia 14 czerwca 2022 r., pokrywa się z wcześniejszymi ustaleniami, dokonanymi w postępowaniach wszczynanych na wnioski skarżącego w celu wzruszenia decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r. Sprowadzały się one do kolejnych prób udowodnienia tezy, że w latach 2004-2011 to skarżący użytkował sporne grunty rolniczo. Sąd podał, że to strona ma wykazać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Z art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, że strona zamierzająca doprowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego powinna takie podanie wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponieważ organ bada spełnienie tej przesłanki z urzędu, stwierdzenie, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, ponieważ musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Skoro za początek terminu uznaje zatem datę faktycznego dowiedzenia się o danej okoliczności, a nie fakt jej opisania na piśmie, a skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 14 czerwca 2022 r., choć o okolicznościach stanowiących, w jego ocenie podstawę wznowienia wiedział znacznie wcześniej (przedstawione okoliczności zostały już choćby wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 16 stycznia 2020 r., w którym w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania z dnia 27 listopada 2019 r. sam skarżący wskazał, że syn R.W. cały czas mieszka razem z W.W.), to termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz nie wniesiono o przeprowadzenie rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na niedokonaniu czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności braku ustalenia adresów zamieszkania zgłaszanych przez Skarżącego świadków, podczas, gdy wskazani świadkowie posiadali istotne informacje mające znaczenie dla sprawy, tj. uzasadniające wznowienie postępowania; b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez arbitralne i bezpodstawne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do oddalenia skargi, w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy oraz okoliczności podniesione na gruncie dotychczasowych środków zaskarżenia ukazują stan odmienny, w szczególności organ błędnie przyznał walor wiarygodności oświadczeniu W.W., iż nie zna miejsca zamieszkania R.W.; c) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji mylne ustalenie, iż skarga M.W. nie podlegała uwzględnieniu, podczas, gdy z materiału dowodowego akt sprawy jednoznacznie wynika, że zostały spełnione wszystkie przesłanki stawiane przez ustawodawcę w zakresie wznowienia postępowania; d) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas, gdy w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy nie zezwalał na wydanie przedmiotowego orzeczenia w takim zakresie. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Jednocześnie nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj. Dz.U. z 2024 poz. 935 – dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem strony skarżącej, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania strony w formułowaniu, czy precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pogląd ten jest jednolicie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z 29 października 2004 r., sygn. akt FSK 1193/04; z 14 lutego 2012 r. , sygn. akt II FSK 1540/10; z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 151/12; z 13 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 4692/16; publik. CBOSA). Zarzuty muszą być skonstruowane na tyle precyzyjnie, aby Naczelny Sąd Administracyjny nie musiał się domyślać jaki w istocie przepis prawa skarżący powołał w skardze kasacyjnej. Zatem to na skarżącym kasacyjnie spoczywa obowiązek wskazania zarzuconego przepisu prawa, zaś Naczelny Sąd Administracyjny tym wskazaniem jest związany. Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie nie w pełni odpowiada ww. standardom, jednakże dostrzeżone błędy konstrukcyjne zarzutów kasacyjnych nie uzasadniały odrzucenia skargi kasacyjnej jako niespełniającej ustawowych wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. Dostrzeżone mankamenty jednak znacznie ograniczyły zakres możliwej do przeprowadzenia w tej sprawie przez NSA kontroli, gdyż sąd kasacyjny nie może samodzielnie uzupełniać czy konkretyzować zarzutów kasacyjnych, domniemywać kierunków i zakresu weryfikacji wyroku sądu pierwszej instancji, jeżeli wprost nie wynika to z treści skargi kasacyjnej. Przechodząc do kolejnych zarzutów procesowych, wskazanych w pkt a-c skargi kasacyjnej wskazać przede wszystkim należy, że skarżący kasacyjnie formułując zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 nie powiązał ich z odpowiednimi przepisami p.p.s.a., nie sprecyzowano zatem wyraźnie na czym – zdaniem skarżącego – polegało naruszenie prawa przez sąd pierwszej instancji. Wzorcami kontroli wyroku sądu pierwszej instancji, które powinny być wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej, są normy odniesienia (wyprowadzane z przepisów nakazujących, zakazujących lub dozwalających, wyznaczających zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sądu administracyjne – np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, bądź art. 151 p.p.s.a.) oraz normy dopełnienia (normy wynikające z przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej; por. uzasadnienie uchwały NSA I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, cz. III.2, s. 21-23; cz. III.4, s. 38-39). Normy te należy powołać łącznie. Normy odniesienia zostały w tej sprawie przez skarżącego kasacyjnie zupełnie pominięte. Powyższe mankamenty podniesionych zarzutów nie uniemożliwiały jednak NSA ustosunkowaniu się do nich (zob. szerzej uchwała Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, CBOSA). Zarzuty te nie są uzasadnione, bo podnosząc błąd zastosowania skarżący nie zakwestionował jednocześnie żadnego z poczynionych przez organy, a zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń. Nie mogło temu celowi służyć przywołanie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. i ogólnikowe twierdzenie o wadach gromadzenia i oceny dowodów. Skarżący nie wskazał bowiem, jakich dowodów w tej sprawie zabrakło, bądź który fragment materiału dowodowego został nieprawidłowo oceniony przez organ, co miałoby zostać wadliwie zweryfikowane przez Sąd pierwszej instancji. Nie powiązała też podnoszonego naruszenia z wpływem na wynik sprawy, do czego obliguje podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Za niezasadny a częściowo za nieskuteczny należało uznać zarzut wskazany w pkt d petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 151 p.p.s.a. Należy przede wszystkim wskazać, że zarówno art. 151 p.p.s.a. jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. są przepisami wynikowymi, pierwszy stanowi o tym, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Natomiast drugi oznacza, że jego naruszenie jest zawsze następstwem złamania przez sąd pierwszej instancji innych przepisów regulujących postępowanie, co ma tę konsekwencję, że nie mogą one stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA: z 19 stycznia 2012 r., II OSK 2077/10 i z 4 marca 2014 r., II OSK 2387/12, CBOSA). Strona skarżąca, chcąc powołać się na zarzut naruszenia tej regulacji powinna powiązać go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym uchybił sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Skarżący w ogóle nie uzasadnił powyższego zarzutu, nie wskazał naruszenia jakich konkretnie norm prawnych nie dostrzegł sąd pierwszej instancji ani jakich środków nie podjął celem usunięcia ewentualnego naruszenia prawa. Tym samym zarzut oparty na naruszeniu art. 151 p.p.s.a. polegający na jego zastosowaniu należało uznać za nieusprawiedliwiony. Nie ulega wątpliwości, że wniesiona skarga kasacyjna pozbawiona jest podstaw, które pozwoliłyby na jej uwzględnienie. Kluczową kwestię stanowi bowiem to, czy w świetle art. 148 § 2 k.p.a. został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skoro za początek terminu uznaje się datę powzięcia informacji o zdarzeniu, a nie fakt jej opisania na piśmie, a skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 15 czerwca 2022 r., choć o okolicznościach stanowiących, w jego ocenie podstawę wznowienia wiedział znacznie wcześniej (przedstawione okoliczności zostały już choćby wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 16 stycznia 2020 r., w którym w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania z dnia 27 listopada 2019 r. sam skarżący wskazał, że syn cały czas mieszka razem z matką), to termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany. Tym samym organ prawidłowo, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W konsekwencji należało przyjąć, że wszystkie zarzuty kasacyjne są pozbawione podstaw prawnych, zwłaszcza wobec jednoznacznej treści art. 148 k.p.a. Mając na uwadze treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 kwietnia 2024
- Symbol z opisem
- 6550
- Skarżony organ
- Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/ Michał Kowalski Piotr Pietrasz
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny