I SA/Wr 342/24

Ewa Orłowska – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, M.M. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2024 r., nr SKO 4810.66.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 240 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 55,20 zł, czyli ogółem 295,20 zł.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 października 2024 r. sygn. akt I SPP/Wr 161/24 stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym m. in. ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu pismem z dnia 3 grudnia 2024r. wyznaczyła w niniejszej sprawie pełnomocnika z urzędu adw. M.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 marca 2025r. oddalił skargę w całości. Pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 9 maja 2025r. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 4 marca 2025r. sygn. akt I SA/Wr 342/24. W opinii tej pełnomocnik wniósł także o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości ani w części Pismem Sądu z dnia 10 czerwca 2025 r. k-68 odpis wspomnianej opinii został przesłany stronie skarżącej zgodnie z art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z pouczeniem, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia odpisu tej opinii stronie. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zawarty w treści opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie wyłącznie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 5 czerwca 2024r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 763), które znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Powyższego przepisu § 4 zdanie trzecie, czyli przepisu dotyczącego biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika (§ 5 art. 177). W myśl § 2 powyższego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-5, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 600 % opłat określonych w rozdziałach 2-5 następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2)wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). W myśl zaś § 23 ust. 1 pkt 2 lit "b" opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Natomiast opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do której nawiązuje powołany wyżej przepis § 23 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi w niniejszej zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 lit "c" tego rozporządzenia 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, w której pełnomocnik z urzędu brał udział w postępowaniu sądowym w I instancji, skoro został ustanowiony przed wydaniem wyroku Sądu, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 50% opłaty określonej w pkt 1 lit "c", wynoszącej 240 zł (480 x 50%=240) podwyższone o 23 % stawki podatku VAT wynoszącej 55,20 zł, czyli łącznie 295,20 zł (wynagrodzenie: 240 zł + podatek VAT: 55,20 zł = 295,20 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 23 ust. 1 pkt 2 lit "b", § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.