II OZ 1126/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. i L.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2435/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.B. i L.B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 19 lipca 2024 r. nr DL.WIPO.412.2113.2018/MMa w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w sentencji i w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2435/24, w ten sposób, że w miejsce imienia i nazwiska skarżącego zamiast: "A.B." wpisać: "A.B".

Postanowieniem z 12 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2435/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi A.B. i L.B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 19 lipca 2024 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że skarżący nie wskazali konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji. Cudzoziemcy powołali się na możliwość deportacji do kraju pochodzenia i przez to niebezpieczeństwo dla ich życia oraz nieodwracalne skutki Zdaniem Sądu pierwszej instancji, niebezpieczeństwo dla życia cudzoziemców jest stwierdzeniem bardzo lakonicznym. Skarżący nie rozwinęli z jakich powodów istnieje zagrożenie dla ich dóbr osobistych w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednocześnie podniósł, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd nie bada jego zgodności z prawem, a jedynie ocenia czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazali, że Sąd pierwszej instancji nie wystarczająco pochylił się nad przedmiotową sprawą i nie przeanalizował dołączonych do skargi dokumentów. Powyższe można wnioskować z uwagi na fakt, że tożsama sprawa dotycząca I.O. – matki L.B. żony A.B. posiada identyczne uzasadnienie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo braku dołączenia do skargi wezwania do wojsk [...], co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji w ogóle się do tego nie odniósł. Dziwi identyczność uzasadnień postanowień, ponieważ L.B. ma powołanie do wojska [...], A.B. był już w wojsku, a I.O. jest kobietą. Sąd nie przeanalizował i nie rozpatrzył stanu faktycznego. Każdy ma prawo do zindywidualizowanego orzeczenia oraz uzasadnienia, bez stosowania metody kopiuj-wklej, co świadczy o braku pochylenia się nad stanem faktycznym sprawy. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie do skargi od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zostało załączone wezwanie (wraz z tłumaczeniem z języka [...] na język polski) Ministerstwa Obrony [...] powołujące L.B. do wojska [...]. Mając na względzie sytuację geopolityczną na świecie, bez wątpienia powrót do [...] w sposób oczywisty wskazują, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji w sposób bezpośredni zagraża życiu skarżącym. Powrót do [...] będzie dla nich wiązał się z koniecznością przystąpienia do wojsk [...] co jest realnym zagrożeniem ich życia. Osoby które złożyły wnioski o paszporty zagraniczne, są prześladowane (szczególnie dotyczy to osób, które były w Europie Zachodniej i zostaną z niej deportowane). Do zażalenia dołączona została kserokopia wezwania L.B. wystawionego przez [...] wraz z tłumaczeniem. Pismem z dnia 4 grudnia 2024 r. zatytułowanym "Uzupełnienie zażalenia na postanowienie z dnia 12 listopada 2024 r." skarżący przesłali kopię korespondencji mailowej z Helsińską Fundacja Praw Człowieka oraz kopie artykułów prasowych na temat mobilizacji wojskowej [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 2. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przyznanie przez sąd ochrony tymczasowej jest uzależnione od stwierdzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że skarżący nie wskazali konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji. Cudzoziemcy powołali się na możliwość deportacji do kraju pochodzenia i przez to niebezpieczeństwo dla życia odwołujących się oraz nieodwracalne skutki w stanie faktycznym, polegające na deportacji do kraju pochodzenia. Nie wykazano zatem, na czym konkretnie miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony o istnieniu tych niebezpieczeństw. Stawiane twierdzenia należy uzasadnić stosownymi okolicznościami. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno ono wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie cudzoziemcy dopiero w zażaleniu wskazali okoliczności uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowiącym odrębne pismo procesowe cudzoziemcy nie wskazali, że dokumentem, który uprawdopodabnia zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania jest kserokopia wezwania załączonego do skargi. Nie można w związku z tym postawić Sądowi pierwszej instancji zarzutu, że oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie odniósł się do dokumentu złożonego w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się do zarzutu cudzoziemców, że postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zawiera identyczne uzasadnienie jak postanowienie w sprawie I.O., wskazać należy, że wynika to z tego, iż cudzoziemka również nie wskazała na czym konkretnie miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Treść wniosku w obu sprawach jest identyczna. W żądnej ze spraw nie wskazano konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem ochrony tymczasowej. 3. Skarżący w zażaleniu jako okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji wskazali te same powody, które ocenie podawane były we wnioskach o udzielenie ochrony międzynarodowej. Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 451/25, wydanego w sprawie ze skargi A.B. i I.O. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców w przedmiocie uznania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny (siódmy wniosek) wynika, że kwestia przymusowej mobilizacji [...] była przedmiotem oceny organów w tym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że A.B. w dniu 14 września 2015 r. złożył pierwszy wniosek o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. Wnioskiem tym została objęta także żona i dwoje jego małoletnich dzieci (L.B. i R.B.). W dniu 4 lipca 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję orzekającą o odmowie udzielenia skarżącemu i jego rodzinie ochrony międzynarodowej. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia 31 stycznia 2018 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Cudzoziemiec zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1020/18, skargę oddalił. A.B. składając sześć kolejnych wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, nie przedstawił nowych dowodów ani okoliczności faktycznych lub prawnych znacząco zwiększających prawdopodobieństwo udzielenia mu ochrony międzynarodowej. Żaden ze złożonych wniosków nie został uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami: z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 3123/19, oddalił skargę na decyzję wydaną w wyniku rozpoznania drugiego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – orzeczenie prawomocne; z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 398/21, oddalił skargę na decyzję wydaną w wyniku rozpoznania trzeciego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – orzeczenie prawomocne; z dnia 9 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 447/22, oddalił skargę na decyzję wydaną w wyniku rozpoznania czwartego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – orzeczenie prawomocne; z dnia 8 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1190/23, oddalił skargę na decyzję wydaną w wyniku rozpoznania piątego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – orzeczenie prawomocne; postanowieniem z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 361/24, odrzucił skargę na decyzję wydaną w wyniku rozpoznania szóstego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – orzeczenie prawomocne; wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 451/25, oddalił skargę na decyzję wydaną w wyniku rozpoznania siódmego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – orzeczenie nieprawomocne. L.B. po uzyskaniu pełnoletności złożył odrębny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, który nie został uwzględniony (decyzja Rady do Spraw Uchodźców z 27 lutego 2024 r., nr RDU-288-1/S/28). Cudzoziemiec zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak skarga została odrzucona postanowieniem z 27 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 896/25, (orzeczenie nieprawomocne). Z powyższego wynika, że postępowania dotyczące udzielenia skarżącym ochrony międzynarodowej zakończyły się odmownymi decyzjami ostatecznymi. Obawy skarżących przed powrotem do kraju pochodzenia były już przedmiotem odrębnych postępowań. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego odnośnie do indywidualnej sytuacji cudzoziemców nie wykazały uzasadnionej obawy przed prześladowaniem. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że A.B. ze względu na wiek – ukończone [...] nie jest narażony na mobilizację do wojska. L.B. nie przechodził natomiast rejestracji wojskowej i nigdy nie stawał przed komisją wojskową. Odnosząc się do załączonej do zażalenia kserokopii wezwania wystawionego przez [...] wraz z tłumaczeniem zwrócić należy uwagę na rozbieżności co do godziny i daty widoczne wyraźnie w obydwu dokumentach. W dokumencie załączonym do zażalenia w wierszu siódmym wpisano godz. 10:00, dzień 15, a rok 2024, co zostało następnie przetłumaczone jako godz. 09:00, dzień 11, a rok – 2023. Wątpliwości budzi również fakt, że skarżący mając świadomość toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania go do powrotu do [...] nie włączył tego dokumentu do materiału dowodowego postępowania, a zrobił to dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Reasumując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnili, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność udzielenia im ochrony tymczasowej. 4. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 156 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji (art. 156 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W sentencji i w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2435/24, błędnie wskazano imię i nazwisko jednego ze skarżących jako "A.B.". Z akt sprawy wynika, że prawidłowe imię i nazwisko strony skarżącej to "A.B.". Błędne wskazanie imienia i nazwiska strony skarżącej było skutkiem oczywistej omyłki pisarskiej, stąd też konieczne było jej sprostowanie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 156 § 1 i 2 w zw. z art.166 i w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.