II OZ 591/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 71/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. 2. odrzucić zażalenie D. K.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 71/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 71/24, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2024 r. odmawiające przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest niedopuszczalne. Zażaleniem K. P. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że w przedmiotowej sprawie K. P. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu, o czym słusznie zaskarżonym postanowieniem orzekł Sąd pierwszej instancji. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K.P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na postanowienie WSA w Warszawie z 8 listopada 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ D. K. nie była adresatem tego postanowienia. Była nią wyłącznie K. P. Podkreślić należy, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w pkt 1 sentencji oddalił zażalenie K.P., a w pkt 2 sentencji, w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., odrzucił zażalenie D.K.