Sygnatura
II SA/Wa 316/25
Wyrok WSA w Warszawie z 7 sierpnia 2025 r., II SA/Wa 316/25 – żołnierze zawodowi
Wynik
Oddalono skargę w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 7 sierpnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi G. O. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związku poszczególnych chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa 1. oddala skargę w części dotyczącej określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G.O. (dalej: "Skarżąca") jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "CWKL", "Komisja II instancji") z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związku poszczególnych chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa. Z akt sprawy wynika, że [...] G. O. w dniu [...] września 2024 r. została skierowana przez Dowódcę Jednostki Wojskowej (JW [...]) w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...] września 2024 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej: "RWKL", "Komisja I instancji") działając na podstawie art. 190 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6 pkt 1 oraz ust. 7 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248), § 2 pkt 1, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 10 oraz § 1 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2024 r., poz. 466 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 25 marca 2024 r.", określiła, że G. O. jest trwale niezdolna do zawodowej służby wojskowej (kategoria N, zał. 1, grupa IV). Jako schorzenie powodujące niezdolność do służby RWKL rozpoznała u Skarżącej: 1) boczne przyparcie rzepki kolana prawego oraz lateralne usytuowanie guzowatości piszczeli lewej leczone operacyjnie z następowym zanikiem mięśnia czworogłowego uda oraz zespołem bólowym tego stawu u osoby z wcześniej przebytym (w wieku 14 lat) leczeniem operacyjnym stawu kolanowego prawego z tego samego powodu - § 77 pkt 6. Jako schorzenia współistniejące RWKL rozpoznała: 2) przebyte stłuczenie prawego stawu kolanowego - § 77 pkt 5; 3) krótkowzroczność obu oczu - § 13 pkt 2; 4) upośledzenie słuchu ucha prawego wyłącznie w zakresie tonów wysokich - § 21 pkt 1; 5) tatuaże kostki przyśrodkowej lewej oraz przedramienia prawego - § 2 pkt 8; 6) nieprawidłowa glikemia na czczo - § 54 pkt 3; 7) erytrocyturia do kontroli - § 48 pkt 8; przebyta borelioza w wywiadzie - bez § bez pkt. RWKL stwierdziła, że schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku ze służbą. Natomiast schorzenia wymienione w pkt 1, 3 - 8 nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie Komisja I instancji zaliczyła Skarżącą do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (data powstania inwalidztwa – [...] września 2024 r.) i nie zaliczyła Skarżącej do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu orzeczenia RWKL wskazała, że szczególne warunki i właściwości krótkotrwałej zawodowej służby wojskowej nie miały wpływu na powstanie schorzeń wymienionych w pkt 1, 3 - 8 rozpoznania, dlatego nie uznano ich związku ze służbą wojskową. Schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą w następstwie wypadku. W aktualnym stanie schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania powoduje niezdolność Skarżącej do dalszej zawodowej służby wojskowej, pojawiło się w trakcie jej pełnienia, ale nie pozostaje z nią w związku przyczynowym, nie ogranicza zdolności do pracy i kwalifikuje badaną do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą wojskową na okres 1 roku. Nadto RWKL stwierdziła, że inwalidztwo Skarżącej powstało w czasie pełnienia służby wojskowej i nie pozostaje w związku ze służbą. W odwołaniu od powyższego orzeczenia G. O. wniosła o: 1) jego zmianę poprzez uznanie, że uraz prawego stawu kolanowego, leczony operacyjnie, był w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową i spowodował niezdolność Skarżącej do służby wojskowej oraz zaliczenie jej do II drugiej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, a ponadto powstał wskutek wypadku, z tytułu którego przysługuje świadczenie odszkodowawcze, 2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: - zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2024 r. wydanego przez lekarza poradni urazowo-ortopedycznej [...] stwierdzającego, iż zwichnięcie rzepki kolana prawnego było następstwem urazu doznanego w styczniu 2023 r. podczas wypadku na poligonie - na okoliczność, iż niezdolność do służby wojskowej jest następstwem wypadku w związku ze służbą wojskową; - kart informacyjnych leczenia szpitalnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] oraz karty wypadku - na okoliczność, iż niezdolność do służby wojskowej jest następstwem wypadku w związku ze służbą wojskową, 3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji medycznej znajdującej się w komisji lekarskiej dokonującej kwalifikacji Skarżącej do pełnienia służby wojskowej - na okoliczność dopuszczenia do pełnienia służby wojskowej jako osoby zdolnej do jej pełnienia, braku jakichkolwiek zastrzeżeń wobec jej stanu zdrowia do pełnienia służby wojskowej oraz przebytych wcześniej urazów. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła w szczególności, że w dniu [...] listopada 2022r. przeszła badania lekarskie w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i została uznana za zdolną do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] stycznia 2023 r. doznała wypadku w związku ze służbą wojskową. Wypadek miał miejsce podczas ćwiczeń taktycznych. Podczas marszu z obciążeniem Skarżąca doznała urazu prawego kolana w związku z wykręceniem prawej nogi w wyniku poślizgnięcia się. Uraz ten był następstwem wypadku w związku ze służbą. Uraz ten ogranicza Skarżącej możliwość podjęcia pracy. CWKL orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia CWKL wskazała, że Skarżąca pełniła dobrowolną służbę wojskową od dnia [...] sierpnia 2022 r., a w dniu [...] grudnia 2022 r. została powołana do zawodowej służby wojskowej w [...] na stanowisku [...]. W dniu [...] września 2024 r. została skierowana przez Dowódcę JW [...] w [...] do RWKL w [...] w celu określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny - w związku z przebywaniem na długotrwałym zwolnieniu lekarskim powyżej 90 dni. Z dokumentacji z leczenia oraz protokołu powypadkowego nr [...] wynika, iż w dniu [...] stycznia 2023 r. Skarżąca brała udział w zajęciach z taktyki i podczas wykonywania marszu w terenie górzystym poślizgnęła się na mokrym kamieniu, w wyniku czego doznała urazu skrętnego stawu kolanowego prawego. W dniu wypadku została zaopatrzona w SOR w [...], gdzie rozpoznano stłuczenie kolana oraz upadek na tym samym poziomie wskutek poślizgnięcia. W aktach sprawy znajduje się karta informacyjna Oddziału Urazowo-Ortopedycznego SPZOZ w [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. z rozpoznaniem ([...]) inne choroby rzepki - boczne przyparcie rzepki kolana prawego, lateralne usytuowanie guzowatości piszczeli. Z tego powodu w dniu [...] kwietnia 2024 r. wykonano artroskopowe boczne uwolnienie rzepki kolana prawego z resekcją fałdu przyśrodkowego i abrazją uszkodzenia chrząstki szczytu rzepki, transpozycję guzowatości piszczeli prawej. Natomiast w karcie informacyjnej Oddziału Urazowo-Ortopedycznego SPZOZ w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. rozpoznano ([...]) konflikt rzepkowo-udowy - kolano prawe. W dniu [...] lipca 2024 r. wykonano zabieg artroskopowy - uwolnienie zrostów, resekcja blizny troczka bocznego rzepki. Na podstawie danych z wywiadu lekarz orzecznik RWKL w dniu [...] września 2024 r. ustalił: w dniu [...] stycznia 2023 r. - uraz kolana prawego - zabezpieczona w SOR, leczenie operacyjne stawu kolanowego prawego z powodu bocznego przyparcia rzepki kolana prawego oraz lateralnego usytuowania guzowatości piszczeli; w dniu [...] kwietnia 2023 r. - leczenie operacyjne z powodu konfliktu rzepkowo-udowego kończyny dolnej prawej; w dniu [...] lipca 2024 r. - artroskopia - uwolnienie zrostów, resekcja blizny troczka bocznego rzepki kolana prawego; zwolnienie lekarskie powyżej 30 dni - obecnie również; badana przedstawia zaświadczenie o kontynuacji leczenia - planowane operacyjne usuniecie implantów; miejscowo - ograniczenie ruchomości, blizny pooperacyjne, poszerzony obwód kolana, obrzęk. RWKL w ramach postępowania orzeczniczego zleciła stosowne badania i konsultacje w celu ustalenia faktycznego stanu zdrowia badanej. Rozpoznane w orzeczeniu schorzenia i stopień ich nasilenia zostały ustalone na podstawie dokumentacji z leczenia, przeprowadzonych badań laboratoryjnych krwi i moczu oraz konsultacji specjalistycznych internistycznej i ortopedycznej. W konsultacji internistycznej stwierdzono w wywiadzie boreliozę, operację kolana prawego, alergię wziewną, glukozę na czczo 103 mg/dl. W konsultacji ortopedycznej z dnia [...] września 2024 r. podano: przebyta transpozycja przyczepu więzadła rzepki z powodu bocznego umiejscowienia rzepki prawej. Artroskopowe usunięcie zrostów troczka bocznego rzepki prawej, zanik mięśni, (...) bole prawego stawu kolanowego. Konsultant zaproponował dalszą rehabilitację. W zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] września 2024 r. podano: pacjentka po powtórnym leczeniu operacyjnym, w trakcie rehabilitacji, obecnie niezdolna do powrotu do służby w wojsku. Z kolei w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] października 2024 r. podano: z uwagi na okoliczności urazu i jego następstwa leczone operacyjnie - duże prawdopodobieństwo zwichnięcia rzepki kolana prawego w styczniu 2023 r. na poligonie. W świetle powyższego, zdaniem CWKL, RWKL prawidłowo ustaliła rozpoznania, ich kwalifikację orzeczniczą oraz związki schorzeń ze służbą wojskową. Trafnie uznała Skarżącą za niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Niezdolność do zawodowej służby wojskowej wynika z rozpoznania schorzenia określonego w pkt 1 zaskarżonego orzeczenia zakwalifikowanego prawidłowo do § 77 pkt 6. W grupie schorzeń współistniejących, nie powodujących niezdolności do zawodowej służby wojskowej, w pkt 2 rozpoznania ustalono schorzenie powypadkowe pozostające w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku, tj. przebyte stłuczenie prawego stawu kolanowego, zakwalifikowane do § 77 pkt 5. Zdaniem CWKL, RWKL prawidłowo również uznała, że schorzenie rozpoznane w pkt 2 zaskarżonego orzeczenia pozostaje w związku ze służbą wojskową (pismo CWCR OZ w [...] nr [...]). Nadto RWKL ustaliła, że w wieku 14 lat Skarżąca była operowana z powodu przyparcia bocznego rzepki stawu kolanowego prawego, a więc tego samego stawu, którego dotyczy identyczne rozpoznanie z dnia [...] kwietnia 2023 r. wskazane w ww. karcie informacyjnej, a także karcie informacyjnej z dnia [...] sierpnia 2024 r. W karcie informacyjnej z dnia [...] stycznia 2023 r., tj. dnia wypadku, nie stwierdzono zwichnięcia lub podwichnięcia rzepki prawej - nie wskazuje na taki fakt ani rozpoznanie (stłuczenie, uraz skrętny kolana prawego), ani dane z badania przedmiotowego w brzmieniu: "Fizykalnie: zachowany obrys kończyny, minimalny obrzęk. Test szuflady przedniej i tylnej symetryczny. Test stabilności bocznej również symetryczne, badanie ograniczone dolegliwościami bólowymi. Objaw balotowania rzepki nieobecny. Po wdrożeniu diagnostyki obrazowej (RTG kolana) nie uwidoczniono obrażeń układu kostnego w obszarze objętym badaniem". Nie zachodzą zatem przesłanki do stwierdzenia, że leczone operacyjnie przyparcie rzepki kolana prawego z jego ubocznymi następstwami jest wynikiem urazu z dnia [...] stycznia 2023r. Dokumentacja wskazuje na wadę wrodzoną stawu kolanowego pod postacią lateralnego ustawienia guzowatości piszczeli z następowym przyparciem rzepki, którego początki leczenia - jak wynika z wywiadu - miały miejsce w 14 roku życia Skarżącej. Stąd też RWKL prawidłowo uznała, że schorzenie kolana prawego leczone operacyjnie pozostaje bez związku ze służbą wojskową. Schorzenie to ujawniało się bowiem w okresie wzrostowym. RWKL prawidłowo zaliczyła orzekaną do trzeciej grupy inwalidztwa, gdyż aktualnie jest niezdolna do służby wojskowej, ale zdolna do pracy poza wojskiem. W przypadku gdy schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej pozostaje bez związku ze służbą wojskową, to również inwalidztwo nim powodowane pozostaje bez związku ze służbą wojskową. Pismem z dnia [...] lutego 2025 r. G. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] grudnia 2024 r. zarzucając naruszenie: a) art. 7 k.p.a., a to przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu Skarżącej, a w rezultacie wydanie orzeczenia bez wykonania wszystkich niezbędnych badań specjalistycznych, w szczególności badań kolana prawego i dolegliwości będącymi następstwem wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową, b) art. 77 § 1 k.p.a., a to przez zaakceptowanie faktu, iż organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a konsekwencji nieprzeprowadzenie przez organ II instancji postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a w szczególności nieprzeprowadzenie ponownych badań specjalistycznych, w tym m.in. badań obejmujących ocenę dolegliwości kolana prawego, będącego następstwem wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową. c) art. 80 k.p.a., poprzez oparcie się tylko na części, a nie na całokształcie zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2024 r. wydanego przez lekarza poradni urazowo-ortopedycznej w [...] stwierdzającego, iż zwichnięcie rzepki kolana prawnego było następstwem urazu doznanego w styczniu 2023 r. podczas wypadku na poligonie, d) art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 8 i 11 k.p.a., a to przez nienależyte i niewyczerpujące uzasadnienie swojej decyzji, w szczególności niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, e) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania i uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskrżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia RWKL z dnia [...] września 2024 r. W motywach skargi podniesiono w szczególności, iż komisje lekarskie I i II instancji naruszyły ww. przepisy postępowania administracyjnego, albowiem uzasadnienia orzeczeń nie pozwalają na bezsporne stwierdzenie, że wykonano niezbędne badania, pozwalające stwierdzić u Skarżącej występowanie wady wrodzonej lub nabytej upośledzającej sprawność ustroju, tj. schorzenie powodujące niezdolność do służby, a jednocześnie wykluczyć występowanie schorzenia w związku z wypadkiem podczas służby wojskowej. Z dokumentacji przedłożonej przez Skarżącą wraz z odwołaniem wynika bowiem, iż problemy z prawym kolanem i następstwa operacyjne mają związek z wypadkiem na poligonie jakiemu uległa Skarżąca. Powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Komisje lekarskie powinny były podjąć wszelkie niezbędne czynności, w tym dodatkowe badania, w celu wyjaśnienia stopnia stwierdzonych schorzeń oraz związku tych schorzeń lub ich braku ze służbą wojskową - wypadkiem na poligonie. Nie zostało wyjaśnione dlaczego komisje lekarskie - nie wiążą problemów Skarżącej z kolanem prawnym z wypadkiem jakiemu uległa w służbie, choć dokumenty złożone przez nią wskazują na istnienie związku przyczynowo-skutkowego urazu i jego operacyjnego leczenia z tymże wypadkiem. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o: 1) odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku dokonanych rozpoznań ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa - z powodu braku kognicji sądu administracyjnego do orzekania w tym zakresie; 2) oddalenie skargi w pozostałym zakresie jako merytorycznie nieuzasadnionej. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2025 r. Skarżąca podtrzymała skargę podnosząc, że zaskarżona decyzja była przedwczesna ze względu na niezakończony proces leczenia. Do pisma załączyła dokumenty medyczne dotyczące zabiegów przeprowadzonych w związku z wypadkiem na ćwiczeniach wojskowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z petitum skargi, przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie CWKL z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie RWKL z dnia [...] września 2024 r. "w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej". Natomiast w z treści uzasadnienia skargi wynika, że Skarżąca kwestionuje również tę część orzeczenia komisji lekarskiej, która dotyczy związku poszczególnych chorób i ułomności ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa. Wskazać w związku z tym należy, że skarga w części dotyczącej określenia (braku określenia) związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego. Wskazać należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, publ. CBOSA). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego oraz inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią m.in. przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r . o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.), ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1100 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2024 r., poz. 242 ze zm.). Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku (braku związku) schorzenia ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167; postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, publ. ONSA 2001/2/47; wyroki NSA: z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04; z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11; CBOSA). Z tych przyczyn Sąd za niedopuszczalną uznał skargę na orzeczenie CWKL w części dotyczącej związku poszczególnych chorób i ułomności ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa (punkt 10 i 11 orzeczenia RWKL). Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na ww. orzeczenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując ww. kwestię wskazać należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14, publ. CBOSA aktualny również w obowiązującym stanie prawnym). W sprawie niniejszej wojskowe komisje lekarskie miały obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu MON z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 466) według stanu na datę wydania zaskarżonego orzeczenia, zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować zasady ogólne właściwe dla postępowania administracyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że kontrola sądowoadministracyjna orzeczeń wojskowych komisji lekarskich ma charakter ograniczony i sprowadza się do badania prawidłowości postępowania orzeczniczego pod względem formalnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. Sąd nie rozstrzyga bowiem kwestii medycznych. Sąd nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności funkcjonariusza do służby. Innymi słowy nie może badać prawidłowości samej diagnozy lekarskiej, ani oceniać metod stosowanych przez lekarzy w celu jej postawienia. W zakresie swoich uprawnień sąd administracyjny kontroluje natomiast, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej. Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia wojskowa komisja lekarska orzeka na podstawie skierowania wystawionego przez uprawniony organ kierujący (w sprawie niniejszej skierowanie zostało wystawione przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...]) w celu przeprowadzenia badań lekarskich określających zdolność Skarżącej do zawodowej służby wojskowej. W myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia i obejmuje: 1) wywiad lekarski, 2) badanie przedmiotowe, 3) konsultacje specjalistyczne oraz 4) badania diagnostyczne z możliwością modyfikacji zakresu badań na podstawie decyzji lekarza wojskowej komisji lekarskiej. Zgodnie z § 10 ust. 1 orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zawiera w szczególności: 1) nazwisko i imię; 2) numer PESEL; 3) stopień wojskowy; 4) przydział służbowy/nazwę stanowiska; 5) datę powołania do służby wojskowej; 6) nazwę wojskowego centrum rekrutacji powołującego do służby wojskowej; 7) skład komisji orzekającej; 8) rozpoznanie; 9) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej wraz z uzasadnieniem; 10) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową; 11) określenie inwalidztwa; 12) podpisy członków komisji, którzy wydali orzeczenie. Wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie trzech lekarzy, większością głosów składu orzekającego z wyłączeniem sytuacji, gdy działa jednoosobowo. Przewodniczącego składu orzekającego wyznacza przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej. Decydujący głos ma przewodniczący składu orzekającego (§ 11 ust. 1 rozporządzenia). Odwołanie od komisji lekarskiej I instancji rozpatruje wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia w składzie trzech lekarzy orzekając większością głosów składu orzekającego. Rozpatrując odwołanie, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 12 ust. 1 - 3 rozporządzenia). W niniejszej sprawie przedstawiony powyżej tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich został dochowany. Z treści zaskarżonego orzeczenia wynika, iż CWKL podzieliła stanowisko RWKL, zgodnie z którym Skarżąca została zaliczona do kategorii N - niezdolna do zawodowej służby wojskowej (Zał. 1, grupa IV obejmująca m.in. żołnierzy zawodowych). Schorzenie, które skutkowało określeniem ww. kategorii zdolności do służby, zostało rozpoznane jako "boczne przyparcie rzepki kolana prawego oraz lateralne usytuowanie guzowatości piszczeli lewej leczone operacyjnie z następowym zanikiem mięśnia czworogłowego uda oraz zespołem bólowym tego stawu u osoby z wcześniej przebytym (w wieku 14 lat) leczeniem operacyjnym stawu kolanowego prawego z tego samego powodu" - zgodnie z § 77 pkt 6 załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. "Wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy ocenie zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach". Z treści ww. załącznika nr 1 do rozporządzenia wynika, że do § 77 pkt 6 kwalifikuje się "Następstwa przebytych urazów stawów bez zniekształceń oraz przewlekłe zapalenie tkanki łącznej rozlane i okołostawowe upośledzające lub znacznie upośledzające sprawność ruchową", któremu to schorzeniu w przypadku grupy IV odpowiada kategoria Z/N. Zgodnie natomiast z objaśnieniami szczegółowymi, które mają charakter normatywny, do pkt 6 "należy kwalifikować następstwa przebytych uszkodzeń wewnątrzstawowych (więzadeł, łąkotek) powodujące niestabilność, ograniczenie ruchów i upośledzenie sprawności dynamicznej oraz chondromalację - potwierdzone w badaniach USG, MRI, CT lub RTG". Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż kwalifikacja schorzenia dokonana przez RWKL (kat. N), a następnie zaakceptowana przez CWKL, jest prawidłowa. Niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej znajduje potwierdzenie w dokumentacji medycznej (k. 24 - 35 akt admin.), w tym w stanowisku lekarza orzecznika (k. 26 akt admin.), który wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2023 r. Skarżąca doznała urazu kolana prawego - zabezpieczona w SOR; według wywiadu - w 14 roku życia została poddana operacyjnemu leczeniu stawu kolanowego prawego z powodu bocznego przyparcia rzepki kolana prawego oraz lateralnego usytuowania guzowatości piszczeli. W dniu [...] kwietnia 2023 r. przeprowadzono dalsze leczenie operacyjne z powodu konfliktu rzepkowo-udowego kończyny dolnej prawej. W dniu [...] lipca 2024 r. dokonano artroskopii, w wyniku której przeprowadzono uwolnienie zrostów, resekcji blizny troczka bocznego rzepki kolana prawego. Skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim powyżej 30 dni, przedstawiła zaświadczenie o kontynuacji leczenia, w tym planowanym operacyjnym usunięciu implantów. W dacie badania lekarz orzecznik stwierdził ograniczenie ruchomości kolana i poszerzony obwód, blizny pooperacyjne, obrzęk. W tym stanie rzeczy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zdolności do służby wojskowej (kat. N), kontrolowane przez Sąd na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania, nie narusza prawa. Wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji pozwalają stwierdzić prawidłowość kwalifikacji schorzenia do § 77 pkt 6 załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024r. oraz określenia kategorii do służby wojskowej. W związku z powyższym nie są trafne zarzuty skargi. W toku postępowania nie doszło bowiem do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Zaznaczyć przy tym należy, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych, służących załatwieniu sprawy. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie Komisje lekarskie obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne dotyczące zdolności Skarżącej do pełnienia zawodowej służby wojskowej, przeprowadziły dowody z dokumentów służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) oraz oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.). Podkreślić należy, że Skarżąca została poddana badaniom i konsultacjom specjalistycznym, których rzetelność nie budzi zastrzeżeń. Wyniki tych badań i konsultacji zostały poddane ocenie RWKL, a następnie CWKL we właściwym trybie, zaś podjęte rozstrzygnięcie odpowiada treści "Wykazu chorób i ułomności uwzględnianego przy ocenie zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa (...)" stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, że w istocie uzasadnienie orzeczenia RWKL jest dość ograniczone w swej treści. Uchybienie to zostało jednak sanowane na etapie postępowania odwoławczego. CWKL obszernie i wyczerpująco przedstawiła powody zakwalifikowania Skarżącej do kategorii N, a argumentacja ta znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez Komisję lekarską I instancji nie mogło mieć zatem istotnego wpływu na wynik sprawy. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że podniesione w skardze zarzuty koncentrują się zasadniczo wokół kwestii związku schorzenia, o którym mowa w pkt 1 rozpoznania (orzeczenie RWKL), ze służbą wojskową oraz określenia stopnia inwalidztwa. Jednakże orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części dotyczącej związku schorzenia ze służbą oraz inwalidztwa, o czym była już mowa powyżej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W konkluzji stwierdzić należy, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi w omawianej części. Rozstrzygnięcie podjęte w sprawie, stwierdzające niezdolność Skarżącej do zawodowej służby wojskowej według stanu faktycznego i prawnego istniejących w dacie jego wydania, jest prawidłowe. Rozpoznanie z punktu 8.1 orzeczenia RWKL skutkowało określeniem kategorii N - zgodnie z § 77 pkt 6 załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. Dokumenty medyczne załączone do pisma procesowego z dnia [...] lipca 2025r. dotyczyły okoliczności mających miejsce po dacie wydania zaskarżonego orzeczenia, a zatem nie mogły być przedmiotem oceny CWKL ani Sądu na obecnym etapie postępowania. Mając wszystko powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O odrzuceniu skargi w pozostałej części Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 lutego 2025
- Symbol z opisem
- 6191 Żołnierze zawodowi
- Hasła tematyczne
- Żołnierze zawodowi
- Skarżony organ
- Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
- Sędziowie
- Danuta Kania /sprawozdawca/ Dorota Kozub-Marciniak Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 151, art. 58 par. 1 pkt 1 · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 528/25 · 7 sierpnia 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 7 sierpnia 2025 r., II SA/Wa 528/25 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: II SA/Wa 1751/24 · 7 sierpnia 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 7 sierpnia 2025 r., II SA/Wa 1751/24 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: III OZ 386/25 · 5 sierpnia 2025
Postanowienie NSA z 5 sierpnia 2025 r., III OZ 386/25 – żołnierze zawodowi
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny