III FSK 1391/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości K. S.A. w upadłości z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 256/25 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości K. S.A. w upadłości z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 lutego 2025 r., nr SKO.4100.197.24 w przedmiocie ulgi płatniczej oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 1 lipca 2025 r., I SA/Łd 256/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Syndyka Masy upadłości K. S.A. w upadłości z siedzibą w L. (dalej: ,,Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 28 lutego 2025 r., nr SKO.4100.197.24, w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2023 r. do sierpnia 2024 r. Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza L. z 27 listopada 2024 r., odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2023 r. do sierpnia 2024 r. Organ, dokonując analizy sytuacji ekonomicznej Spółki wskazał, że sytuacja finansowa przedsiębiorstwa nie uzasadnia zastosowania najdalej idącej ulgi, jaką jest umorzenie zaległości podatkowych. W konsekwencji Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 z poźn. zm.; dalej: "o.p."). Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego. Stwierdził, że sytuacji ekonomicznej i finansowej Spółki nie można uznać za nadzwyczaj trudną. Ogłoszono upadłość Spółki, jednakże analiza przepływów finansowych, wartości majątku ruchomego i nieruchomego, uzasadniają ocenę organów co do braku wystąpienia po stronie strony przesłanki "ważnego interesu". Ponadto, skoro postępowanie upadłościowe zmierza do zakończenia bytu prawnego podmiotu gospodarczego, to nie znajduje uzasadnienia argument strony, że przyznanie ulgi podatkowej, dałoby szansę na przetrwanie do następnego sezonu. Przyznanie takiej ulgi spowodowałoby nieuprawnione postawienie w pozycji korzystniejszej od gminy pozostałych wierzycieli strony. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Syndyka. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 122 w zw. z art. 187 § 1, w zw. z art. 191, w zw. z art. 210 § 4 o.p., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności zaniechania rzetelnego zbadania faktycznej sytuacji majątkowej Spółki oraz niezebranie materiału na temat interesu podatnika oraz interesu publicznego w udzieleniu umorzenia zaległości podatków; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych przez Skarżąca zarzutów w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, a w konsekwencji jedynie pobieżne i niekompletne wyjaśnienie podstaw rozstrzygnięcia, uniemożliwiające dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku; 2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p., poprzez błędną wykładnię przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", co doprowadziło do błędnego ustalenia, że brak było podstaw do umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiąc czerwiec 2023 r. do sierpień 2025 r. w kwocie 324.388,00 zł. W oparciu o powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi oraz zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzania rozprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Przede wszystkim niezasadny jest zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". "Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonego podmiotu. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tego podmiotu wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy, że taki właśnie jest jego interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne tego nie potwierdzają. Należy dodać, że uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika". Dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy ustalenie trudnej sytuacji materialnej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko z osiąganych dochodów, ale także z posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań. Prawidłowo również sąd pierwszej instancji odczytał przesłankę "interesu publicznego", jako dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Termin "publiczny" oznacza "dotyczący ogółu ludzi i służący ogółowi, dostępny dla wszystkich". Przy ocenie przesłanki "interesu publicznego" należy między innymi uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami pomocy udzielonej stronie postępowania w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Trafna jest także uwaga sądu pierwszej instancji, że z instytucji umorzenia zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego. Zasadą określoną w art. 84 Konstytucji jest bowiem obowiązek płacenia podatków nałożonych ustawami podatkowymi. Na tle takiego rozumienia art. 67a § 1 pkt 3 o.p. prawidłowa jest także ocena organów podatkowych, że okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy nie uzasadniały przyznania upadłej Spółce wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Jak ustaliły organy, Spółka była właścicielem zabudowanej nieruchomości gruntowej o łącznej powierzchni [...] m². Spółka posiadała również ruchomości stanowiące maszyny i urządzenia będące wyposażeniem hal produkcyjnych i magazynowych oraz biur, samochody osobowe i dostawcze, środki trwałe, urządzenia IT, zapasy magazynowe (materiały i wyroby gotowe). Za sprzedaży nieruchomości wraz z ruchomościami do masy upadłościowej wpłynęła kwota 5.205.000 zł. Nie negując twierdzeń autora skargi kasacyjnej, że kwota ta nie wystarczy na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że przyznanie stronie wnioskowanej ulgi spowodowałoby nieuprawnione postawienie w pozycji korzystniejszej od gminy pozostałych wierzycieli. Słusznie również sąd pierwszej instancji ocenił, że skoro postępowanie upadłościowe zmierza do zakończenia bytu prawnego Spółki, to nie znajduje uzasadnienia argument strony, że przyznanie ulgi podatkowej, dałoby szansę na przetrwanie do następnego sezonu zwiększonej produkcji. Z tego względu niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 210 § 4 o.p. Formułując te zarzuty autor skargi kasacyjnej nie wykazał w istocie jakie dowody nie zostały należycie rozpatrzone i jakie dodatkowe czynności dowodowe należałoby w tej sprawie podjąć. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten nakłada na sąd pierwszej instancji obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku zawierającego zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie te elementy, w tym wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się sąd pierwszej instancji. Sam fakt, że nie przekonują one strony skarżącej, nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. SNSA Wojciech Stachurski SNSA Stanisław Bogucki SNSA Paweł Borszowski