III OZ 377/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1632/24 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 24 czerwca 2024 r. nr 68/2024/OP w przedmiocie przyznania dodatku specjalnego z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1632/24, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi A. R. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z 24 czerwca 2024 r. nr 68/2024/OP w przedmiocie przyznania dodatku specjalnego z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w dniu 29 listopada 2024 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż uchybienie terminowi na wniesienie skargi wynikało z błędnie przekazanej przez skarżącego pełnomocnikowi daty odebrania decyzji oraz niedochowanie przez pełnomocnika należytej staranności w zakresie weryfikacji uzyskanej informacji. Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Skarżący spełnił wymogi formalne wniosku, jednakże w ocenie Sądu I instancji wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ nie uprawdopodobniono, że niedochowanie terminu było przez niego niezawinione. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do podjęcia czynności, w sytuacji gdy jak wykazano we wniosku o przywrócenie terminu strona bez swojej winy, ale z powodu niezależnych okoliczności, nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu na wniesienie skargi. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się, np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące. Zatem wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1568; powoływanej dalej jako: k.p.c.), potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism (por. wyrok NSA z 9 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2265/12). W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98). Jednocześnie, Sąd nie ma wątpliwości co do czytelności potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych, w szczególności z uwagi na pełną czytelność numeru nadawczego, który pozwala za pomocą operatora pocztowego jednoznacznie określić datę doręczenia decyzji (https://emonitoring.poczta-polska.pl/). Pełnomocnik skarżącego winien zatem dochowując swojej profesjonalnej staranności uwzględnić termin potwierdzony w dokumencie urzędowym. Ponadto, błędne przekonanie, co do upływu terminu dzień wcześniej nie narusza, jak wskazuje skarżący, prawa do sądu. Nieuzasadniona pomyłka pełnomocnika nie wpływała na możliwość złożenia skargi przez cały bieg terminu, nawet będąc w błędnym przekonaniu, co do jego upływu. Pominięcie przez profesjonalnego pełnomocnika daty doręczenia skarżącemu postanowienia, uzasadnione jego błędnym przekonaniem i brakiem wiedzy nie usprawiedliwia uchybienia terminu. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2011 r., I OSK 409/10 i orzecznictwo tam powołane). Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.