SK 104/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 29 lipca 2021 r. Pozycja 37 POSTANOWIENIE z dnia 11 maja 2021 r. Sygn. akt SK 104/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański – przewodniczący Stanisław Piotrowicz Justyn Piskorski Julia Przyłębska Michał Warciński – sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r., skargi konstytucyjnej A.W.V. o zbadanie zgodności: art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70; art. 54 ust. 1 i 2 według tekstu jednolitego: Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) w zakresie, w jakim „stanowi podstawę do wywłaszczenia właścicieli nieruchomości budynkowych, które na mocy art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. 1945 Nr 50 poz. 279) stanowiły w dniu wejścia w życie w/w ustawy samodzielne nieruchomości”, z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 29 listopada 2018 r. A.W.V. (dalej: skarżąc a) wni osła o stwierdzenie niezgodności art. 51 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wy właszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70; art. 54 ust. 1 i 2 według tekstu jednolitego: Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji, ewentualnie – art. 51 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wy właszczania nieruchomości (ar t. 54 ust. 1 i 2 według tekst u jednolitego: Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) w zakresie, w jakim „stanowi podstawę do wywłaszczenia właścicieli nieruchomości budynkowych, które na mocy art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu g runtów na obszarze OTK ZU A/2021 SK 104/20 poz. 37 2 m.st. Wars zawy z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. 1945 Nr 50 poz. 279 ; dalej: dekret warszawski ) stanowił y w dniu w ejścia w życie w/w ustawy samodzielne nieruchomości” , z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji. 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego : Na podstawie art. 1 dekretu warszawskiego wszystkie grunty w granicach miasta istniejących w dniu jego wejścia w życie, tj. 21 listopada 1945 r. przeszły z mocy prawa n a rzecz gminy m.st. Warszawy. Następnie , 13 kwietnia 1950 r. w związku z likwidacją samorządu teryto - rialnego, która nastąpiła na podstawie art. 32 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130; dalej: ustawa o terenowych organach ), grunty te stały się własnością Skarbu Państwa. Dekret warszawski miał również zastosowanie do zabudowanej nieruchomoś ci położon ej w Warszawie przy [ … ] oznaczonej nr hipoteki [ … ] (obecnie w skład tej działki wchodzą działki mieszczące się w obrębie [ … ]), stanowi ącej własność J.W., której n astępcą prawnym jest skarżąca, co stwierdził prawomocnie Sąd Rejonowy w O ., I Wydział Cywilny w postanowieniu z 17 lutego 1999 r. uznając, że spadek po zmarłej [ … ] J.W. nabyli skarżąca oraz syn J.W. w dwóch równych częściach. W terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, tj. 13 października 1948 r., J.W. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa własności czasowej na gruncie ni eruchomości położonej przy [ … ], za czynszem symbolicznym. 20 września 1960 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie, na podstawie art. 1 dekretu warszawskiego oraz art. 21 i art. 59 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16), orzeczeniem administracyjnym odmówiło wnios ko- dawczyni prz yznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [ … ] , stwierdzając rów nocz eśnie, że wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa . Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie w uzasadnieniu orzeczenia administracyjnego wskazało, że teren tej nieruchomości został przeznaczony „[n]a podstawie p lanu zagospodarowania przestrzennego (…) pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne” oraz że „ korzystanie przez wnioskodawcę z gruntu, będącego przedmiotem odmowy, nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według planu zagospodarowania przestrzenneg o”. Minister Budownictwa postanowieniem z 14 grudnia 2006 r. przekazał do Samorzą - dowego Kolegium Od woławczego w Warszawie (dalej: SKO) wniosek s karżąc ej, będącej następcą prawnym J.W. , o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 20 września 1960 r. D ecyzją z 31 maja 2007 r. SKO stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 20 września 1960 r . na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że w zakwe - stionowanym orzeczeniu administracyjnym nie wskazano, na jakim konkretnie planie zagospodarowania przestrzennego oparta została zaskarżona decyzja , oraz że Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie w zakwestionowanym orzeczeniu administracyjnym nie uzasadnił o, dlaczego sposób dotychczasowego korzyst ania z nieruchomości przez byłego właściciela nie dałby się pogodzić z przeznaczeniem gruntu określonym w planie zagospodarowania przestrzennego. 28 paźd ziernika 2009 r. SKO wszcz ęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z 31 maja 2007 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia admini - stracyjnego o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego J.W. do gruntu nieru- chomości położon ej przy [ … ] – w części, w której orzeczono co do gruntu Skarbu Państwa, tj. 7/100 części działki nr 39. 11 stycznia 2010 r. SKO stwierdziło nieważność swojej decyzji z 31 maja 2007 r. w części dotyczącej grun tu S karbu Państwa tj. 7/100 [ … ]. OTK ZU A/2021 SK 104/20 poz. 37 3 Decyzją z 27 czerwca 2013 r. Prezydent m.st. Warszawy po rozpatrzeniu wniosku dekretowego z 13 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej gruntu prze - dmiotowej nieruc homości warszawskiej położone j przy [ … ] , ustanowił na 99 lat prawo wieczystego użytkowania do udziału wynoszącego 0,9300 części gruntu oznaczonego ja ko działka ewidencyjna [ … ] oraz odmówił ustanowienia prawa użytkowan ia wieczystego w odniesieniu do udziału wynoszącego 0,9300 stanowiącego własność m.st. Warszawy w części dotyczącej gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej [ … ]. 15 stycznia 2005 r. skarżąca wys tąpiła do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwier dzenie nieważności orzeczenia administracyjne go Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 20 września 1960 r. odmawiającego J.W. przyznania prawa własności czasowej do g runtu nieruchomości położ onej przy [ … ] w części dotyczącej działki ewiden - cyjnej [ … ] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Decyzją z 20 maja 2010 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z 20 września 1960 r. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z 24 listopada 2010 r. utrzymał w mocy własną decyzję z 20 maja 2010 r. Od tej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego S ądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W arszawie (dalej: WSA w Warszawie) wyro- kiem z 21 października 2011 r. uchylił decyzj e Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2010 r. oraz z 20 maja 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważnoś ci orzeczenia administracyjnego. Od tego wyroku skargę kasacyjną wniósł Minister Transportu, Budownictw a i Gospodarki Morskiej. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) , wyrokiem z 17 lipca 2012 r. uchylił zas - karżony wyrok ze wzg lędu brak udziału w postę powa niu współwłaścicieli nieruchomości, co doprowadziło do pozbawienia ich możliwości obr ony swoich praw. NSA uznał, że postę - powanie sądowe przed WSA w Warszawie dotknięte było wadą nieważności , tym samym przedwczesnym byłoby rozst rzyganie zarzutów skargi kasacyjnej. NSA przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. WSA w Warszawie wyrokiem z 1 9 listopada 2012 r. uchylił decyzję Ministra Infra - struktury z 24 listopada 2010 r. oraz z 20 maja 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. Skarżąca wniosła od tego wyroku skargę kasacyjną. NSA wyrokiem z 20 listopada 2013 r. oddalił skargę kasacyjną. Minister Infrastruktury i Rozwoju ponownie rozpatrzył wniosek o stwierdzenie nie ważności orzeczenia a dministracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 20 wrze śnia 1960 r. Decyzją z 8 maja 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego w części działki ewidencyjnej [ … ] co do własności Skarbu Państ wa. W wyniku złożenia 25 maja 2015 r. przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 5 października 2015 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z 8 maja 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju w uzasa- dnieniu swojej decyzji wskazał, że „planem do którego należy odnieść się dokonując oceny możliwości pogodzenia korzystania z grun tu przedmiotowej nieruchomości są postanowienia Ogólnego Planu Zabudowania m st. Warszawy zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 18.08.1931 r. (nr Reg. 1000/31) ”. Uznał także, że : „przedmiotowa nieruchomość w dacie wydania orzeczenia dekretowego z dnia 20.09.1960 r. (…), objęta była zaświadczeniem lokalizacyjnym nr 89/59 z listopada 1959 r., zgodnie z którym przeznaczono ją pod budowę Zespołu Mieszkaniowego «Oś Zachodnia Złota» na terenie położonym w Warszaw ie”. Minister Infrastruktury zauważył, że w konsekwencji wejścia w życie dekretu warszawskiego, a następnie art. 32 ust. 2 ustaw y o terenowych organach, nier uchomość objęta decyzją administracyjną Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 20 września OTK ZU A/2021 SK 104/20 poz. 37 4 1960 r. stała się własnością Skarbu Państwa. „ Z punktu widzenia ustawy z dnia 12 marca 1958 r. niemożliwe było zatem wywłaszczenie nieruchomości będącej już własnością Skarbu Państwa. Dlatego przepisy tej ustawy należy traktować w tym zakresie jako rozszerze nie katalogu przesłanek, na podstawie których można było odmówić dotyc hczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej”. Tak więc Minister Infrastruktury i Roz- woju w uzasadnieniu decyzji uznał, że wzorcem kontroli orzeczenia administracyjnego Pre zydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 20 września 1960 r. „należało uczynić przepis art. 51 ust. 1 ustawy z 1958 r. ( … ) [F]a kt niepowołania w orzeczeniu dekretowym wprost art. 51 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie zmienia faktu, że przepis ten obowiązywał w dniu wydania orzeczenia i musiał być brany pod uwagę w postępowaniu nadzorczym”. Od tej decyzji skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie. Wyrokiem z 16 marca 2016 r. WSA w Warszawie oddalił skargę skarżącej na decyzję Ministra Infrastruktury z 5 pa ździernika 2015 r. Na wyrok ten skarżąca złożyła skargę kasacyjną do NSA. Wyrokiem z 19 czerwca 2018 r. NSA oddalił skargę kasacyjną na wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2016 r. W uzasadnieniu wskazał , że „w dacie wydania decyzji dekretowych obowiązywał już przepis art. 51 ust. 1 u.z.t.w.n. [ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości ] (w pierwotnym brzmieniu ustawy) świadczy o tym, że decy- zje te, zo stały wydane także i na jego podstawie. Nie ma przy tym znaczenia, że kwestio- nowane decyzje dekreto we nie zawierają tej podstawy prawnej w swojej treści, gdyż był to akt powszechnie obowiązujący, a organy administracji miały obowiązek jego stosowania”. 2.1. W ocenie skarżącej , zaskarżony przepis był podstawą ostatecznego rozstrzy - gnięcia w jej sprawie i , mimo uchylenia, nadal wywołuje skutki prawne. Skarżąca uważa, że utrzymanie w mocy przez NSA orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 20 września 1960 r. pozbawiło ją restytucji w naturze udziału w 7/100 części spornej nieruchomości i potwierdziło zasadność wywła - szczenia dokonanego na mocy zaskarżonego przepisu be z odszkodowania za utracone w ten sposób mienie. Skarżąca pod nosi w uzasadnianiu s kargi konstytucyjnej, że brak przepisów regulujących słuszne odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie stanowi nieuzasadnioną ingerencję ustawodawcy w jej wolności i prawa chronione konstytucyjnie. W ocenie skarżącej , przepisy pozbawiające ją w praktyce możliwości realizacji prawa własności są niezgodne z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Skarżąca zwraca również uwagę, że decyzje nadzorcze Ministra Infrastruktury i Rozwoju, utrzymane w mocy przez sądy administ racyjne, doprowad ziły do pozbawienia jej prawa własności nieruchomości i praw akcesoryjnych. 3 . Zarządzeniem s ędziego Trybunału Konstytucyjnego z 24 lipca 2019 r. skarżąca wezwana została do uzupełnienia braków formalnych skar gi ko nstytucyjnej, w tym międ zy innymi do sprecyzowania zakresu przedmiotowego skargi konstytucyjnej. Skarżąca pismem z 6 sierpnia 2019 r. uzupełniła braki formalne skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 16 października 2019 r. odmówił n adania dalszego biegu skardze konstytucyjnej stwierdz ając, że zaskarżony przepis nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia o wolnościach i prawach sk ar żącej. Skarżąca w piśmie z 29 października 2019 r. wniosła zażalenie na postanowienie Trybu nału Konstytucyjnego z 16 paź dziernika 2019 r. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 26 sierpnia 2020 r. postanowił uwzględnić zażalenie i nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. OTK ZU A/2021 SK 104/20 poz. 37 5 4. Prokurator Generalny w piśmie z 16 lutego 2021 r. wniósł o umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. Wskazał, że główną osią zarzutów skarżącej jest naruszenie prawa własności przez dokonanie wywłaszczenia bez wypłaty słusznego odszkodowania. Jednocześnie Prokurator Generalny uznał, że „[z]a równo w dekrecie warszawskim, jak i w zaskarżonej ustawie przewidziano wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Brak realizacji tych zapisów w sprawie Skarżącej nie jest argumentem przemawiającym za niekonstytucyjnością art. 51 ust. 1 u.z.t.w. n. (ustawy o zasa- dach i trybi e wywłaszczania nieruchomości ) ” . Ponadto Prokurator Generalny uznał, że „[w] uzasadnieniu skargi brak jest stosownej analizy kwestionowanego uregulowania w świetle gwarantowanej w art. 64 ust. 1 Konstytucji ochrony własności or az wy nikającej z art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej dopuszczalności ograniczenia tego prawa”, a także, że „[u]zasa - dnienie skargi w zakresie naruszenia art. 64 ust. 1 i art. 21 ust. 2 Konstytucji jest powie- rzchowne (…)”. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co na stępuje: 1. Uwagi wstęp ne. Zgodnie z utr waloną linią orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego , na każdym etapie postępowania niezbędna jest kontrola, czy nie zachodzi jedna z ujemnych przesłanek wydania wyroku, powodująca konieczność umorzenia postępow ania (por. zamiast wielu, wyrok TK z 30 września 2014 r., sygn. SK 22/13, OTK ZU nr 8/A/2014, poz. 96 i powołane tam orzecznictwo TK). 2. Przedmiot i wzorce kontroli. W niniejszej skardze konstytucyjnej skarżąc a kwestionuje zgodność art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie w ywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z Nr 17, poz. 70; dalej: ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ; art. 54 ust. 1 i 2 według tekstu jednolitego: Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) w zakresie , w jakim „stanowi podstawę do wywłaszczenia właścicieli nieruchomości budynkowych, które na mocy art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. 1945 Nr 50 poz. 279 ; dalej: dekret warszawski) stanow iły w dniu wejścia w życ ie w/w ustawy sam odzielne nieruchomości” , z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Takiego doprecyzowania zakresu przedmiotowego skargi konstytucyjnej skarżąca dokonała w piśmie uzupełniającym b raki formalne skargi konstytucyjnej z 6 sierpnia 2019 r. Zgodnie z z askarżon ym art. 51 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości , poprzedniemu właścicielowi gruntu, który na podstawie dekretu warsza - wskiego przeszedł na własność państwa, może być odmówione prawo użytkowa nia wieczystego t ego gruntu stosownie do przepisów dekretu warszawskiego niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na cele określone w art. 3 tej ustawy . Przy tym przepis ten miał zastosowan ie również do wypadków, gdy odmowa własności czasowej na podstawie przepisów wymienionego dekretu nastąpiła przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy. 3 . Ocena dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. 3.1. Merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej jest uwarunkowane ustaleniem, czy spełnia ona wymagania procesowe, o których stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji, a które OTK ZU A/2021 SK 104/20 poz. 37 6 zostały dookreślone w art. 53 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowani a przed Tr ybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: uotpTK). Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, „ [k] ażdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunał u Konstytucyjnego w sprawie zgodno ści z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Kon - stytucji”. Z prz episu tego oraz art. 53 uotpTK wyn ikają przesłanki, których spełnienie jest wymagane do merytorycznego rozpoznania skargi przez Trybunał. Po pierwsze, przedmiotem zaskarżenia skargą konstytucyjną może być wyłącznie przepis ustawy lub innego aktu normatywnego. Przedm iotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego nie są zatem akty stosowania prawa, a więc orzeczenia lub ostateczne decyzje zapadłe w indywidualnych sprawach skarżących, lecz akty normatywne, na podsta- wie których rozstrzygnięcia te zostały wydane (por. postanowienia i wyroki TK z: 1 lipca 2008 r., sygn . SK 40/07, OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 101; 13 października 2008 r., sygn. SK 20/08, OTK ZU nr 8/A/2008, poz. 146; 2 czerwca 2009 r., sygn. SK 31/08, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 83; 17 listopada 2009 r., sygn. SK 64/08, OTK ZU nr 10/A/2009, poz. 148; 29 listopada 2010 r., sygn. SK 8/10, OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 117; 2 lutego 2012 r., sygn. SK 14/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 17; 28 lutego 2012 r., sygn. SK 27/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 20; 7 maja 2013 r., sygn. SK 31/12, OTK ZU nr 4/A/2013, poz. 46; 9 maja 2017 r., sygn. SK 18/16, OTK ZU A/2017, poz. 37; 28 lutego 2018 r., sygn. SK 45/15, OTK ZU A/2018, poz. 12). Po drugie, choć przedmiotem skargi jest przepis prawa, nie można w niej jednak kwestionować zgodnośc i z Konsty tucją ustawy lub innego aktu normatywnego w oderwaniu od aktów stosowania prawa w indywidualnej sprawie. Skarga konstytucyjna nie jest bowiem środkiem abstrakcyjnej kontroli zgodności z Konstytucją. Aby skarżąc a mo gł a skutecznie zakwestionować tę zgod ność, najpierw sąd lub organ administracji pub licznej musi wydać ostateczne orzeczenie w jej sprawie i to z zastosowaniem kwestionowanej regulacji. Warunkiem koniecznym merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest więc określenie zaskarżonego przepisu, na podstawie którego są d lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżące j (art. 53 ust. 1 pkt 1 u otpTK). Przyjęty w Konstytucji model skargi konstytucyjnej został bowiem o party na z asadzie konkretności i subsydiarności. Skarżąc a nie może zatem zakwestionować zgodności z Konstytucją aktu normatywnego w oderwaniu od indywidualnej sprawy, w której na mocy konkretnego aktu stosowania prawa doszło do naruszenia jej wolności lub praw albo obowiązków określonych w Konstytucji. Po trzecie, do merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej niezbędne jest określenie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa przysługujące skarżącej i w jaki sposób zostały naruszone przez ostateczne orz eczen ie są du lub organu administracji publicznej, w ydane na podstawie zaskarżonego przepisu czy przepisów aktu normatywnego (art. 53 ust. 1 pkt 2 uotpTK). Po czwarte, skarga konstytucyjna powinna zawierać uzasadnienie zarzutu niezgodności z Konstytucją kw estionowan ych przepisów z powołani em argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 uotpTK). 3.2. Rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełnia procesowych przesłanek dopuszczających wydanie wyroku w sprawie. W petitum skargi konstytucyjne j żąda się stwierdzenia, że art. 51 ust. 1 ustawy o zasa- dach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zakresie, w jakim „stanowi podstawę do OTK ZU A/2021 SK 104/20 poz. 37 7 wywłaszczenia właścicieli nieruchomości budynkowych, które na mocy art. 5 dekretu o wła - sności i użytkowaniu gruntów n a obszarze m.st. Warszawy z dnia 2 6 października 19 45 r. (…) stanowiły w dniu wejścia w życie w/w ustawy samodzielne nieruchomości” , jest niezgodny ze wskazanymi w skardze konstytucyjnej wzorcami kontroli. 3.2.1. Dyskusyjne jest zagadnienie, czy konstytucyjne pojęcie wywłaszczenia (art. 21 ust. 2 Konstytucji) dotyczy tylko wywłaszczenia jako władczego aktu indywidualnego, dotyczącego konkretnego prawa majątkowego konkretnej osoby (decyzja administracyjna itd.), czy wszelkich wypadków przymusowego pozbawi enia własności, także takich , które polegają na odjęciu praw majątkowych na podstawie aktu normatywnego (zawierającego reguły o charakterze generalnym i abstrakcyjnym ). W orzecznictwie Trybunału Konsty - tucyjnego wskazuje się z jednej strony, że wywłaszczeni e na tle art. 21 ust. 2 Konstytucji powinno być ujmowane szeroko, a więc jako wszelkie w zasadzie pozbawienie lub ograniczenie przysługującego podmiotowi prawa własności, bez względu na formę tego odjęcia (por. wyrok TK z 12 kwietnia 2000 r., sygn. K 8/98, OTK ZU nr 3/2000, poz. 87). Jednocz eśnie jednak Trybunał przyznaje, że rozszerzanie zakresu pojęcia wywłaszczenia na każdy wypadek pozbawienia własności budzi wątpliwości. Nieuprawnione jest więc defi - niowanie konstytucyjnego pojęcia wywłaszczenia jako każ dego przymusowego pozbawienia własności, w szczególno ści na podstawie aktu generalnego (por. wyrok TK z 21 czer wca 2005 r., sygn. P 25/02, OTK ZU nr 6/A/2005, poz. 65). Rozstrzygnięcie przedstawionego problematu nie mogło być podjęte, ponieważ w skardze n iewłaśc iwie określono przedmiot kont roli. Powołany art. 51 ust. 1 ustawy o zasa- dach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie stanowił, w okolicznościach sprawy, na kanwie której złożono rozpatrywaną skargę konstytucyjną, podstawy odjęcia ani własności nier uchomoś ci gruntowych, ani budynkowyc h; były nimi odpo wiednio art. 1 oraz art. 8 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów. Zaskarżony przepis rozszerzał jedynie katalog przesłanek pozwalających na odmowę przyznania byłemu właścicielowi gruntu użytkowania wieczystego (pierwotnie – własności czasowej), określo ny w art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów. 3.2.2. W uzasadnieniu skargi dowodzi się, że kwestionowany art. 51 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomośc i jest niezgodny ze wskazanymi wzorcami kontroli z e względu na brak odpowiedniej regulacji o słusznym odszkodowaniu za wywła - szczenie. Skarżąca uznała między innymi, że „ingerencja ustawodawcy w prawa i wolności człowieka dokonana kwestionowaną regulacją ograniczenie [sic !] pra wa własności odbywa się bez ż adnego odszkodowa nia, rekompensującego uszczerbek majątkowy poniesiony przez Skarżącą” (s. 25 skargi konstytucyjnej). Zatem, skarżąca formułuje nieujęty w petitum skargi konstytucyjnej zarzut pominięcia ustawowego regulac ji podstawy odszkodowania za wywłas zczenie. Jak wyni ka bowiem z treści uzasadnienia skargi konstytucyjnej, to właśnie pominięcie wydania „przepisów wykonawczych do dekretu warszawskiego dających podstawę do wypłaty odszkodowań, należy uznać za niedozwolone i sprzeczne z art. 64 ust. 1 i 2 K onstytucji (…)” ( s. 23- 24 skargi konstytucyjnej). Z powyższego wynika, że żądanie rozpatrywanej skargi konstytucyjnej oraz uzasadnienie dotyczą dwóch różnych kwestii prawnych, a więc żądanie skargi nie zostało uzasadnione , zgodnie z wymaganiami art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 uotpTK. Biorąc powyższe po d uw agę, należało uznać, że wydanie wyroku w sprawie było nie- dopuszczalne, dlatego postępowanie zostało umorzone (art. 59 ust. 1 pkt 2 uotpTK). Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.