SK 39/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 25 marca 2021 r. Pozycja 14 WYROK z dnia 24 lutego 2021 r. Sygn. akt SK 39 /1 9 * W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący Mariusz Muszyński Michał Warciński Rafał Wojciechowsk i – s prawozdawca Jar osław Wyre mbak, po rozpoznaniu w trybie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ) , na posie dzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 202 1 r., skargi kon stytucyjnej Z . W . o zbadanie zgodności: art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust . 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i op łatach lokalnych (Dz. U. z 201 4 r. poz. 849 ), w b r zmieniu ob owiązującym do 31 grudnia 2015 r . , w za- kresie , w jakim „uzależnia zakwalifikowanie gruntów, budynków i budowli pod- legających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działaln o ści gosp odarcz ej (co skutkuje obowiązkiem zapł aty podatku od nieruchomości w wyższej stawce) wyłącznie od faktu prowadzenia przez osobę fizyczną (będącą właścicielem nie- ruchomości) działalności gospodarczej, a niezależnie od tego czy grunty, budyn- ki i bud o wle faktycznie są związane z prowadzeniem działalności gospo darczej przez osobę fizyczną”, z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 Konstytucji oraz art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2, art. 3 1 ust. 3, art. 84 i art. 217 Konstytucji , o r z e k a : A rt. 1a us t . 1 pkt 3 usta wy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ) rozumiany w ten sposób, że o związaniu grunt u , budynk u lub budowl i z prowadzeniem działalności gospodarczej de cyduje wyłącznie posiadanie gruntu, bud ynku lub budowl i przez prze dsiębiorc ę lub inn y podmiot prowa- dząc y działalność gospodarczą , jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . * Sentencja została ogłoszona dnia 3 marca 2021 r. w Dz. U. poz. 401 . OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 2 Ponadto p o s t a n a w i a : umorzyć postępow ani e w p o zostały m zakr es ie. Orzec zenie zapadło jednogło śnie . UZASADNIENIE I 1. W skardze konsty tucyjnej, wniesionej do Trybunał u Konstyt ucyjnego 21 września 2017 r. (data nadania ), Z . W . (dalej: skarżący) wniósł o stw ier dzeni e niezgodności art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust . 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o poda tkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2014 r. poz. 8 49 ; dalej: u.p.o.l.), w brzm ieniu obowiązującym do 31 grud n ia 2015 r . , w zakresie, w jakim „uzależnia zak walifi kowanie g runtów, budynków i budowli podlegających opodatk owaniu podatkiem od nie ruchom ości do kategorii gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem dzia- łalnoś ci gospodarczej (co skutkuj e o bowią z kiem z apłaty podatku od nierucho mości w wy ż- sze j st aw ce) wyłąc znie od faktu prowadzenia prz ez osobę fizyczną ( będącą właścicielem nie- ruchomości) dz iałalnośc i gospodarczej, a niezależnie o d tego czy grunty, budynki i budow le faktycznie są związane z pr owadz e niem działaln ości gospodarczej p rzez osobę fiz yczną” , z art. 6 4 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z ar t. 2, art. 31 ust. 3, art. 84 i art. 217 Konstytucj i . 1.1. Skarga została wniesiona w zwi ązku z nastę pu jącym stan em faktyc znym: Skarżący jest właściciel em nieruch omości po łożonych w N. Jest on również przedsię- biorcą wpi san ym do Centralnej Ewi dencji i Info rmacji o Działalności Gospodarczej, prowa- dzącym jed noosobową działalność go spodarczą. Decyzją z 16 sty cz nia 2 0 14 r. w spraw ie wymiaru podatku o d nierucho moś ci za 2014 r ok , b urmistrz m iasta i g miny N . ustalił skarżą- cemu wy miar podatku od nieruc h omości za 20 14 rok wedłu g stawek właściwych dla grun- tów, budynk ó w i budowli związanych z prowadzeniem działalnoś ci g ospod a rczej. Skarżą cy, ni e zgadzając się z tą decy zj ą, odwoł ał się do Samorządowego Kolegium Odwoł awczego w K . , które decyzją z 6 sierpnia 2 014 r., utrz ymało w moc y decyzję organu pierwszej instancji, ws k azując, iż skoro nieruch omości potencjalnie mogą sł u ży ć s k arżą cemu w dz iałalności gospodarczej, to nal eż y je opodatkować w wyższej stawce. Zdaniem organu odwoławczego to, że nierucho mości nie są wykorzyst y wane przez skarżącego w ramach przedsiębi orstwa w danym momencie, nie ma wpływu na wymiar po datku. W oc enie S a mo- rządowego Kolegium Odw oławczego w K . , jedyn ym kryt erium uzasadniającym opodatkowa- nie osób fizyczny ch w stawce jak przedsi ębiorców jest wpis do ewidencji działalności gospo- darczej. Skarż ący n ie z godził się z po wyższą argumentacją i złoży ł skargę do Woje w ó dzkiego Sądu Administrac yjnego w K. , k tóra zo stała oddalo na wyrokiem z 21 listopada 2014 r., w którym sąd ten przyznał, że co pr awda osoby fizycz ne pro wadzące działalność gospodarczą występują w o brocie w dwojakim ch arakterze, raz jako osoby p rywatn e, ra z jako przedsi ę- biorcy, niemniej cechy or az rodz aj prowadzon ej przez skarżącego działalności gospodarczej po woduj ą , że nieruchomośc i mogą być wykorz ystywane w ramach działalności gospodarczej, wi ęc n ależ y je opodatkować w wyższej stawce. Skarżący wniós ł ska r gę kas acyjną do Nacz elnego Sądu Adminis tracyjn ego, który w y- rokiem z 16 maja 2017 r. oddalił skargę kasacyj ną, wskazując, że skoro istnieje realna możli- OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 3 w ość wykorzystywania nieruchomości w ramac h dz iałalności gospodarc zej, to należy takie nieruc homośc i opo d atkowa ć w wyż szej st awce. 1.2. Zdaniem skarżą cego , zakwes tionowane przepisy naruszają jego konstytucyjne prawo do własności środ ków pieniężnych p oprzez : ,,obcią żenie S karżącego obowiązkiem pod atko wym, cechującym się n admiernym fiskalizmem, w e fekcie czeg o S karż ący zap łacił p odatek od nieruchom ości w zawyżon ej wy sokości, tylko z tego tytułu, że jako osoba fizy cz- na, która jednocześni e prowadzi działa lność gospodarczą, posiada nieruchomość, pomimo , iż nie ruchomość, które j jest właścicielem, nie ma jakie gokol w iek zw iązku z prowad zoną przez S karżące go dzia łalnością go spodarczą” oraz ,,poprzez nakładanie obowiązków podatkowych na podstawi e regulacji legis lacyjnie wadliwej i uchybiającej zasadzie propo rcjo nalności, w efekcie czego w tożsamym stanie fak tyczny m (br a k fakt ycznego wykorzystywania nieru- chom ości w ramach przed siębiorstwa) S karżący jako osoba fizyczna prowad ząca działalność gospod arczą jest w gors zej sytuacji majątkowej (musi uiszczać wielokro tnie wyższe zobowią- zanie w podatku od nieruchomości ) niż byłby , gdyby działa lności gospodarczej nie pr owadził (był[b ]y zo bowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości ja k za grunty « pozostałe » w niż- szej wysoko ści)” (skarga, s. 2). 2. Prokurator Generalny, w p iśmie z 30 września 2019 r., zajął stanowisk o , zgodni e z k t órym p ostępow anie po dlega umorzeniu na podstaw ie art. 59 u st. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie p ostępowania przed Trybunałem Konst ytucyjnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm . ; dalej: u.o.t.p.TK) , ze względu na niedopuszc zalnoś ć wyd a nia wy- r oku. Zdaniem Prokuratora General nego s karga konsty tucyjna nie spełnia wynikającego z art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK wymo gu dotyczącego uz asadnienia podnos zonyc h przez skar- żącego zarzut ów. Prokurator Generalny wskazał, że skarga nie za wiera s zczeg ó łowej i precy- zyjnej argumentacji oraz n ie powo łano w niej dowodów na poparcie podniesionych w niej zarzutó w. Prokurator Generaln y podniósł ponadt o, że w jego ocen ie skarżący kwestionuje w ist ocie zasadność rozstrzyg nię ci a zapadłego w wydanym w jego spraw i e wyro ku Nacz elne- go Sądu Administracyj nego z 1 6 maja 2017 r., w związku z którym skierował skargę konsty- t ucyjną, a w zakresie ko mpetencji Trybunał u Kon stytucyjnego n ie mieści się ocena i weryf i- kacj a zasadności orzecz eń sądowych zapadłych w ko nkretnyc h spr a wach. 3. Ma rszałek Sejmu, w piśmie z 20 grud nia 2019 r. , wniósł o stwierdzenie, że art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. , w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. d o 31 grudnia 2014 r. i w za kresi e, w jakim odnosi s ię do przeznaczonych na ce le przem ysłow e grunt ów, bu d ynków i budowli będących w posiad aniu przeds iębiorcy, jest zgodny z art. 64 ust. 3 Konstytuc ji w związku z zasadą s zczególnej określo ności przepisów pra wa podatkowego, wywodzoną z art. 84 i art. 217 Kons tyt ucji. Ponadto Sejm wnió sł o umo rzeni e postępowania w pozosta- łym zakresie, n a podsta wie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, ze względu na niedopus zczalność wydania wyrok u . W ocenie Marsza łka Sejmu skarżący nie przedstawił argumentów i dow odów na po- parcie z arz utu, że zaskarżona regu lacja nar usza a rt. 64 u st. 1 i 3 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Ko nstytucji. Wobec tego jedynym uzasadnionym wzorc em kontroli jest zasada szcze- gólnej określ oności przepisów p rawa podatkowego, której źr ódłem normat ywnym jest a rt. 84 i art. 217 Konstytu cji. Mar szałe k Sejmu wskaza ł, że rozstrzygnięcie kw estii zgo dności zas karżonych przepi- sów z zasadą określoności przepi sów prawa podatkowego w ymagało oceny, czy legalna defi- nicja „nieruchomości związanej z działa lności ą gospodarcz ą” rodzi tego rodzaju niej asność OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 4 i niepr e cyz yjność, kt óra uniemo żliwia spójną wykładnię oraz umożliwia stosowanie przez organ wyższej stawki p odatkowej. Na podstawie przeprowadzonych rozw ażań Ma rszałek Sejmu nie dostrzegł narusze nia stand ardów określono ści przepisów prawa podatkowe go w stop niu, k tóry uzasadni ałby uchylenie domnie mania konsty tucyjno ści normy prawnej. 4. Rzecznik Praw Obywatelski ch w piśmie z 26 lipca 2019 r. poinformował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. II Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 lis topada 20 16 r. o organizacji i trybie postępowania przed Tryb unałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) Trybunał mo- że rozpoznać skargę konstytucyjną na p osiedzeni u niejawnym, jeżeli pisemne stanowiska wsz ystkich uczestników postępowania oraz pozos t ałe dowod y zgr o madzone w spr awie sta- nowią wystarczającą podst awę do wydania orzeczenia. Trybunał uznał, że w niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona. I I I T rybunał Konstytucyj ny zważył, co następuje : 1. Przedmiot kontroli. 1.1. Skarżący zak west ionow ał zg o dność art. 1a ust . 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 st ycznia 1991 r. o podatkach i opła- t ach lokalnych (Dz. U. z 2 01 9 r. poz. 1170 ; dal ej: u.p.o.l.) , w brzmieniu obowiązującym do 31 g rudni a 201 5 r . , w zakres ie, w jakim „uzależnia zakwalifik owanie gruntów, bud ynków i budowli podlegających opodatkowaniu podatkie m od nieruchomości do kategor ii gr untó w, budynków i budow li związany ch z prowadz eniem działalności gospodarczej (co skutkuje obo wiązk iem z a płaty podatku od nieruchomości w wyższej stawc e) wyłącznie od fak tu prowadzenia przez osobę fizyczną (będącą właścici elem nieruchomości) działalno ści g ospo- darczej, a niezależ ni e od tego czy grunty, budynki i budowle faktycznie są związane z prow a- dzen iem d z iałalności go spod arczej przez osobę fizyczną” , z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2, a rt. 31 ust . 3, art. 84 i art. 2 17 Konsty tucji . Zgod nie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmi eniu obow iązuj ą cym do 31 gru dnia 2015 r . , użyte w ustawie okr eślenie „grunty, bud ynki i budowle związane z prowadzeniem dz iałalności gospodarczej” oznaczało „gru nty, b udyn ki i budowle będące w posiadan iu przed- się biorcy lub innego podmiotu prowadzącego dzia łalno ść g ospo d a rczą, z wyjąt kiem budyn- ków mieszkalnych oraz g runtów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w ar t. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ch yba że prz edmiot opodatkowani a nie jest i nie może być w ykorzystywany do prowadzenia tej działa lnośc i ze wzgl ę dów te chniczn ych”. Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., w brzmieni u obowiązującym do 31 grudnia 2015 r . , w związku z obwieszczeniem Ministra Finan sów z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie górnych gra nic stawek kwotowych podatków i opłat lokaln ych w 201 5 r. ( M. P. poz. 71 8 ; da lej: ob- wieszczenie MF z 7 si erpnia 201 4 r. ), sta nowił, że „ R ada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nier uchom ości, z ty m że stawki ni e mogą przekroczyć r oc znie: 1) od gruntów: a) związanych z prowadz eniem dzi ałaln o ści go spodarc zej, bez względu na sposób zakwal ifikowania w ewidenc ji gruntów i budynków – 0, 90 zł od 1 m 2 p owierzchni”. Natomiast art. 5 ust. 1 pk t 2 l it. b u.p.o.l., w brzmie ni u obowiązującym do 3 1 grudnia 2015 r . , OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 5 w związku z obwieszczenie m M F z 7 sierp n ia 2014 r., w ska zywał, że „ R ada gminy, w drodz e uchwały, określa wysokość stawek podatku od nierucho mości , z tym że stawki nie mogą przekroczyć ro czn ie: 2 ) od budynków lub i ch części: b) związa nych z prowadzeniem działal- ności gospodarczej or az od bud ynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowad zenie działalności gospodarczej – 2 3,13 zł od 1 m 2 powierzc hni użytkowej”. Zgodnie z art. 20 u.p.o.l . g órne granice stawek kwot ow ych, określone w a rt. 5 ust. 1, obowiązujące w danym roku podatkow ym, ulega ją co r ocznej aktual iza cji przez m inistra właściwego do spraw finan- sów publicznych, w drodze obwieszczenia, w Dz ienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Pol- ski ej „ Moni tor Polski ” . Trybunał stwierdza, że skar żąc y n ie kwestionuje w is tocie zwiększonych sta wek po- dat ku od n ieruchomości dla grun tów i budynków związanyc h z prowa dzeniem działalności gospodarczej , określo nych w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust . 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l., ale kwalifikację prawną gruntów, budynków i bu dowli jako związanych z prowadz eniem działal- ności gospodarczej. Z tego powodu postę powani e w zakresie b adania zgodno ści ze wskaza- nymi wzorcami kontroli art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. podlega umorze niu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 0 lis t opada 2016 r. o organizacji i trybie postępowa nia przed Trybunałem Konstytucyjn ym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK ) ze względu na ni edopuszczalność wydania wyroku. 1. 2. Ar t. 1a u st. 1 pkt 3 u.p.o.l. został zmieniony 1 stycznia 2016 r . przez art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 c zerwca 2 015 r. o zmianie ustawy o sam orządzie gminnym oraz niektó- rych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045 , ze zm. ; dalej: ustaw a z 25 czerwca 2015 r . ). Zgo dnie z no wym brzmieniem przepisu użyte w ustawie okre ślenie „g runty , bu dy nki i bu dowle zwi ą- zane z pro wadzeniem d zi ałalności gospodarczej” oznacza „grunty, budyn ki i b udowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub in nego podm iotu prowadzącego działa ln ość gos podarcz ą, z zastrze żeniem ust. 2a”. Wskazana noweliza cja wprow adził a rów n ież do u .p.o.l. n owy ust. 2a w art. 1a w brzmieniu: „ D o gruntów, budynków i budowli zwi ązanyc h z pr owadzeniem dzia- łalności gospodarczej nie z alicza si ę: 1) budynków mieszkaln yc h oraz gruntów z wiązanych z tymi budy nkami; 2) gruntów, o kt órych mow a w a rt. 5 ust. 1 p kt 1 lit. b; 3) budy nków, bu- dowli lub ich części, w odnie sieniu do których zost ała wy dana d ecyzja ostateczna organu nadzoru budowlane go, o któ rej mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( … ) , lub dec yzja osta teczn a orga nu nadzo ru górnic zego, na po dstawie które j trwa- le wyłączono budyn ek, budowlę lub ich c zęści z użytko wania”. Przy tym jeszcze przed wej- ściem w życie p kt 2 wskazanego przepisu zo stał on zm ienion y przez art. 37 pkt 1 u stawy z dnia 9 paździ ernika 20 15 r. o rew i talizac ji (Dz. U. z 2018 r. po z. 1398 , z e zm.), zgodnie z którym ot rzymał brzmienie: „2) gru ntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d”. Art. 1a ust. 2a u.p.o.l., d o które go odsyła art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., został raz j eszcze zn owe- li zowany z dniem 1 styczn ia 2019 r . przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 l ipca 2018 r. o zmia- ni e ustaw y o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatac h lokal n ych oraz ustawy o podatku l eśnym ( Dz. U. po z. 1588), który w us t. 2a dodał pkt 4 w brzm ieniu: „4 ) gru ntów: a) przez które pr zebiegają u rządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 k wietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (…) , wchodzące w skład przedsi ębiorstwa przedsiębiorcy pr owadząc ego dzi ał al ność telekomunikacyjną, działalność w zakr esie prze syłan ia lu b dystryb ucji płyn ów, pary, g azów lub ener gii elektrycznej lub zaj mującego się transpor tem wyd obytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, b) zaję tych na pasy technologiczne stano wi ące gru nt w ot oc ze- niu urządzeń, o kt órych mowa w lit. a, kon ieczny dl a zap ewnien ia właśc iwej eks p loatacji ty ch urządzeń, c) zajętych na strefy be zpieczeństwa oraz str efy kon trolowane urządzeń, o których mowa w lit. a, słu żących d o przesyłania lub dystryb uc ji ropy naftowej , paliw cie kłych lub paliw gazowych, lub tra nsportu w ydoby tego g azu ziem nego lub ropy naftow ej, które zos tały określone w odrębny ch przepisach – chyba że gru nty te są jednocześnie związane z prowa- OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 6 dzeniem d ziałalno ści gospodarczej innej ni ż działal ność, o k tórej mowa w lit. a. ”, a po ust. 2a dodał us t. 2b w b rzmie niu: „ 2b. Prze pisu ust. 2a pkt 4 n ie stosuje si ę do gruntów będących w posiadaniu samoistn ym , użytk owaniu wieczystym lub będących własnością przeds iębiorcy , o którym mowa w ust. 2a p kt 4 li t. a . ”. 1.3. Zaskarżony art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l . zawiera w pi erwsze j części definic j ę legal- ną ( „grunty, bu dy nki i budowle związane z prowadzeniem działal ności g ospodar czej – grun- ty, budynki i budowle będące w posiada niu przedsiębiorcy lub in ne go podm iotu prow adzące- go działalność gospodarczą”), a w drug iej częśc i wył ącze ni a z tej definicji (w stanie prawnym obowi ązującym do 31 grudnia 2 015 r . zawarte wprost w treś ci art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. – „z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntó w związan ych z tym i budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmio t opodatkowan ia nie jest i nie może b yć wykorzystywany do prowadz enia tej działalności ze względów technicz- nych”, a od 1 stycznia 2016 r . – uregul ow ane w u st. 2a ar t. 1a u.p.o.l. przez wskazanie w art. 1a ust . 1 pkt 3 u.p. o.l. o desłania : „z zas t rzeżeniem u st. 2a”; pr zy tym badanie konstytu- cyj ności wyłączeń z defi nicji, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r . , jest pr zed- miotem odrębnej sprawy o sygn. SK 40/19 oraz dołączonej do niej sprawy o sygn. SK 2/ 20). Defi nicja legal na, zgod nie z któ rą grunty, budynki i b ud owle związane z prowadze niem dzia- łalności gos podarcz ej to grunty, budynki i budowle będące w posiada niu prze dsiębiorcy lub innego pod mi otu pro wadzącego działaln oś ć gospoda rczą , nie uległa zmianie na skute k now e- liza c ji ustaw ą z 25 czerwca 2015 r. Zmianom po dlegały jedynie wył ączenia z tej definicji, pie rw otnie określone w samym art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o. l., a następnie w dodanym us t. 2a. No welizacja art. 1a us t. 1 pkt 3 u.p.o.l., a także dodane w art. 1a u st. 2 a i 2b , miały na c elu modyfik ację wy łączeń z de finicji, a nie samej definicji lega lnej. Prow adzi to do wniosku , że zmiana art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p. o.l., dokonana ustaw ą z 25 czer wca 2015 r. , nie mia ła znaczenia dla przedmiotu kontroli w niniejs zej spraw ie. Trybu nał uzna ł, że pr zedmiotem kontroli w roz- p atrywanej spr awie nie jest cały art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o .l., ale jedynie definicja legalna za- warta w pierwszej czę ści tego przepi su, zgodnie z którą grunty, budynki i bu dowle związane z prowadzen iem dział aln ości g ospodarc zej to grunty, budynki i budowle będąc e w posia daniu przedsiębiorcy lub i nnego podmi otu pro wadzącego działalność gospodarczą. Noweliz acja z 2015 r . n ie zmieniła wył ącznego kryterium po wiązania danej nieru chomości z prowadze- niem dz iałalnośc i g ospoda rczej, k tórym nadal jest posiadanie tej n ieruc ho mości p rzez pr zed- siębiorcę lub in ny podmiot prowadz ący działalność gospodarczą. Jak wynika z petitum skargi, skarżący nie kw estionuje konstytucy jności wyłączeń z definicji, dotyczących tego , kiedy, m imo że gr unt, b ud ynek lub budowla są w posiadaniu przed siębiorcy lub inne go podmiotu prowa dzącego dzi ałalnoś ć gospodarczą, to nie są one uznawane za z wiązane z prowad zeniem działaln ości gospodarczej. P rzedmiotem zaskarżen ia jest sama definicja wyr ażona w p ier w- szej części a rt. 1a u st. 1 pkt 3 u.p.o.l. Na t ej po dstawie T rybunał przyjął, że nowe b rzmienie ar t. 1a u st. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie ma wpływu na prze dmiot niniejszeg o postępowania. 1.4. Konkludując , Trybunał stwierdz a , że przedmiotem kontroli w niniejsz ej s prawie jest ar t. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. rozum iany w ten sp osób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarcz ej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lu b budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący dział alność g ospo- darc zą . 2. Wzorzec kontroli. Podstawo wym wzorcem kontroli, który powołał skarżący, jest art. 64 ust. 1 i 3 Kon- stytucji, zgodnie z którym k ażdy ma pr awo do własności, innych praw majątkowych oraz OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 7 prawo dziedzi czenia , a własność m oże być ogran i czona ty lko w drodze us tawy i tylko w za- k resie, w jakim nie narusza istoty prawa wł asności. Jak wskazał Trybunał w wyroku z 1 0 lip- ca 2012 r., s ygn. P 15/ 12, OTK ZU nr 7 / A/2012, poz. 77 , z art. 64 ust. 1 Konstytucji wynika, że wszystk ie prawa maj ątkowe muszą podlegać och ronie prawnej, zaś na u staw odawc y zwy- kłym spoc zywa nie tylko obo wiązek po zytywny ustanowienia przepisów i procedur udziela- jących ochrony pr awnej prawom majątkowym, ale takż e obowiązek negatywny powstrzyma- n ia się od przy jmowania reg ul acji, które owe prawa m ogłyby pozbawić ochrony lub ochronę tę ogranic zyć (por. wyrok z 2 czerwca 1999 r., sygn. K 34/98 , OTK ZU nr 5/1999, poz. 94 ). Try bunał wiel okrotnie wskazyw ał, że konstytucy jna ochrona określonego prawa majątkowe- go obejmuje także za gwarant owanie możliwości jego realizacji (zob. wyrok z 19 grudnia 2002 r., sygn. K 33/02 , OTK ZU n r 7/A/2002, poz. 97 ), zaś naruszenie istoty prawa majątko- wego chro nionego w art. 64 Konst ytucji wys tępuje wtedy, gdy wprowadzone ograniczenia dotyczą podstawo wych up rawnień składający ch się na treść określonego prawa i uniemożli- wiają realizację pr zez to pr awo funkcji, którą ma ono pełnić w porządku prawnym, opartym na założeniach wskazanych w przepisach ustrojowych ustawy zasadniczej ( zob. wyroki: z 12 stycznia 1999 r ., sygn. P 2/98 , O TK ZU nr 1 /1999, poz. 2 ora z z 12 stycznia 2000 r., sygn. P 11/9 8 , OTK ZU nr 1 / 2000 , poz. 3 ) , lub w ogóle uniemożliwią korzystanie z tego pra- wa (zob. wyrok z 25 m aja 1999 r ., sygn. SK 9/98 , OTK ZU nr 4 /1999, poz. 78 ; stanowisko to T rybuna ł podtrzymał w wyro kach: z 11 maja 2010 r., s ygn. SK 50/08 , OTK ZU nr 4 / A/ 2010 , poz . 34 ora z z 5 maja 2011 r., sygn. P 110/08 , OTK ZU nr 4/A/2011 , poz. 31 ). W wyroku z 28 czerwca 20 16 r., sy gn. SK 31/14 , OTK ZU A/2016 , poz. 51, Trybunał podkreślił, ż e wy- ni kające z art. 64 Ko nstytucji prawo ochrony wł asności i innych praw majątkowych m a cha- rakt er konstytucyjnego prawa podmiotowego. Dopuszczalność stosowania art. 64 Konstytucji jako wz orca kont roli w sprawach daninowych wymaga jed nak przedstawienia odp o wied ni ch argumentów. I nge rencja w sferę prawa własn ości należy bowiem do zasadniczej t reści pod at- ku oraz innych da nin publicznych. Ma ona przy tym wyraźną podstawę konstytucyjną w po- st aci art. 84 i art. 217 Konstytucji, które ustanaw iają tzw. zasadę władz t wa d an inowego. Z zasad y t ej wynika legitymacja do d ziałań państwa, w wyniku których na stępuje o bc iążanie określony ch podmiotów daninami, umożliwiającymi realizację zadań publicznych. N akł ada- nie da nin jest więc na gruncie Konstytucji uprawnione i nie może b yć t ra ktowane jako ogr a- ni czanie własności (zob. wyr ok z 10 marca 2009 r., sygn. P 80/0 8 , OTK ZU n r 3/A / 2009 , poz. 26 ). Uzasadniając naruszenie przez przepis prawa daninowego art. 64 Ko nst ytucji , s kar- żący musi udowodnić, że naruszenie to nieproporcjonalnie inge ru je w istotę praw a w łasności, w szczególności jeżeli pod pozorem regulacji danino wej ustaw od awca ustanowi ins trument służący celom innym niż fiskalne (takim jak nacjonalizacyjne c zy represyjn e). Przykładem takiej sytuacji byłoby nadanie podatkowi cec h ins ty tucji konfiskaty mi enia (por. wyrok z 18 li pc a 2013 r., sygn. SK 18/09 , OTK ZU n r 6/A / 201 3 , poz. 80 ). Z peti tum skargi konstytucyjnej wynika, że skarżący upatruje naruszeni e praw a w ła- sności przez pryzmat art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawne g o, z k tórej skarżący w ypr owadza zasady prawidłowej legislacji, określoności prawa i pr oporcjona ln ości), art. 31 us t. 3 (zasada proporcjonalności), art. 84 (obowiązek zapłaty podatków i in nych dani n pu- blicznych) oraz art. 217 (elementy konstrukcji prawnej p odat ku i zasada ich w y łąc znej regu- lacji ustawowej) Konstytucji. Z arówno treść normatyw na art. 2 K onstytucji, jak i stanowiąc e jej element y zasada prawidłowej legislacji oraz zasada okr eśl oności pr awa, były wielokrotnie omawia ne w orzecznictwie Trybunału. W szc ze gólności Trybun a ł z wracał uwagę na to, że prz episy prawne muszą być zredagowane w sposób po prawny z punktu w idzenia językowego i logicznego. Poprawność legislacji warunkuje poczu cie pewności i bezpieczeństwa prawne- go, a przez to chroni – podstawową z pun kt u widzenia wymo g ów demokratycznego państwa pr awnego – wartość, jaką jest zaufani e obywate li do państwa i sta nowionego przez nie prawa ( zob. wyrok z 26 kwietnia 2018 r. , s ygn. K 6 /15 , OTK ZU A/2018 , poz. 24 ). Odnosząc się do OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 8 zasady proporcjonalności, T rybun ał podkreśla ł , że j est ona wywodzona – niezal eżnie – za- równo z art. 31 ust. 3 , jak i z art. 2 Konstytucji . W pierwszym wypadku rozpatrywana zasada dotyczy przepisów prawnych p rzewid ujących o graniczenia praw i wolnośc i człowieka i oby- watela, a w drug i m wypa dku odnosi s i ę prze de wszystkim do regulacji nakładających okre- ślone powinnoś ci, bez z wiązk u jednak z ing erencją w konstytucyjne prawa lub wolności, oraz – wyjątkowo – do regu lacji, które og raniczają wprawdzie prawa lub wolności konstytucyjne , ale n i e podl egają kontro l i z pu nktu widzenia art. 31 ust. 3 Konstytucji ( zob. w yrok z 18 lipca 201 3 r., sygn. SK 18/0 9 ). Z kolei art. 84 Konstytucji wprowadzi ł pows zechny obowiązek po- noszenia ciężarów i świadczeń publicznych , w tym p o datków, określon yc h w us taw ie. W c elu prawidłowej realizacji tego obowiązku art . 2 17 Konsty tucji ustanowił zas adę, że ustawa po- datkowa ma określać, m.in. podmiot, przedmiot opodatk owania oraz stawki podatkowe (wy- rok z 8 lipc a 2014 r., sygn. K 7/1 3 , OTK ZU nr 7/A/2014 , poz . 69 ). 3. Ocena dopuszczalności merytorycznego rozpoznania sp raw y ze wzgl ędu na zasadę ne bi s in idem . Art . 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p. o.l. był już przedmiotem rozstrzygnięc ia Trybunału w wyroku z 12 grud nia 201 7 r., sygn . SK 13/ 15 , OTK ZU A/2017 , poz. 85 . W pierwszej kolejności koni eczna był a zatem ocena do pus zczalności merytor yczne- go rozpoznania niniejszej skargi konstytucyjnej ze wzglę du na zasadę ne bis in idem . W wy- roku z 12 grudnia 2017 r. Trybunał o rzek ł, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw iązku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. , rozumiany w ten sposób, ż e w ystarczającą przes łanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatko waniu pod atkiem od nieruchomości do kategorii g runtów związanych z prowadzenie m dz iałalności gospodarcz ej je st pr owadzenie działalności gospo- darczej przez oso bę fizycz ną będącą jego w spó łposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związ- ku z art. 64 ust. 1 i 2 o raz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytu cji. Potrzeba umorzenia postępo wani a w sprawi e kontroli kon st yt ucy jności zaskarżonej regulacji prawnej ze wzglę du na zbę dność orzekania, wy nikająca z zasady ne bis in idem , występuje w sytuacji, gdy kwestia zg odności o kreślonego przepisu prawnego (normy pr aw- nej) z tym samym wzorcem kont roli była już przedmiotem ro zs tr zyg nięcia Trybunału Konsty- tucyjnego (por. postan owienia z : 26 marca 2008 r., sygn. SK 24/07 , O TK ZU nr 2/A/2008 , poz. 38 oraz z 19 październi ka 2010 r., sy gn. SK 8/09 , OTK ZU nr 8/A/2010 , poz. 94 ). W dotychczasowym orzecznic twie Tryb unału zasada ne bi s in ide m jest pojmowana jako za- kaz ponownego or zekan ia o tym samym przed mio cie (por. wyrok z 4 lis topada 2003 r., sygn. K 1/03 , OTK ZU nr 8/A/200 3 , poz. 85 ), p rzy czym umorzenie postępowania koniec zne jest wówczas, gdy występuje tożsamoś ć zaskarżonych p rz e pisów, wzorca konstytucyjnego oraz zarzutów (po r. po stan owienie z 14 sty czn ia 1998 r., sygn. K 11/ 97 , OTK ZU nr 1 /199 8 , poz. 5 ). Zasada ne bis in idem nakłada na Trybunał Konstytucyjny obowiązek do konania, w kategoriach pragmaty cznych, o ceny celowości p ro w adzenia postępowania i orzekania w kwestii, któ ra zo stał a już jednoznacz nie i ostatecznie rozstrzy gnięta (por. postanowienia z: 21 stycznia 1998 r., sygn. K 33 /97 , OTK ZU nr 1 /199 8 , poz. 8 ; 10 lipc a 2007 r., sygn. P 40 /06 , OTK Z U nr 7 / A /2007 , poz. 86 ; 4 wr ześnia 2008 r., sygn. P 25/08 , OTK ZU nr 7/A/20 08 , p oz. 129 ). Porównują c za kres zaskarżenia w spra wie o sygn. SK 13/15 oraz w analizowanej sprawi e , Trybunał uz nał, że nie zachodzi przesłanka ne bis in idem , która uzasa dniałaby u mo- rzenie postępowania ze w zg lędu na zbędność wydania wyroku . W obu sprawach nie możn a dopatrzeć się toż samości , jeżeli chodzi o przedmiot kontroli. Sprawa o sygn. SK 13/15 d oty- czyła sytua cji prawnej osoby fizycznej będącej ws półposiadaczem nieruc homości, k tóra mi- m o nieprowadzenia d zi ałalnoś ci gospodarczej była opodatkowan a , w odniesie niu do p osiada- nych nier ucho mości, jak osoba fi zyczna prowadząca działalność gospodarczą. Natomias t OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 9 niniejsz a sprawa dotyczy sytuacji prawnej osob y fizycznej prowadzące j działal ność gosp o- darczą, której ni e ruch omo ści podlegają opodatkowaniu wyższą stawką pod atkow ą w podatku od nier uchomości wyłącznie ze względu na ich posiadani e przez osobę fizy czną będącą przeds iębiorcą. 4 . Badanie zgodności zaskar żonej regulacji z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji . 4 .1 . Problem przedstawiony w sk ardze konstytucyjnej dotyczy automatyczneg o kwali- fikowania nieruchomoś ci , będących w pos iadaniu osoby fizycznej prowadzącej dzi ałalność gospodarczą, do katego rii gruntów , budynków lub bu dowli związanych z p rowadzeniem tej działa ln ości. O soby fizyczne p rowa dzące taką działalność występują bowiem na gruncie pra- wa podatkowego w dwojakim charakte rze – jako przedsiębiorcy i jako osoby prywatne (w zakresie swojego ma jątku osobistego). Skarżąc y podnosi, że niezgodn e z Konstytucją jest z ak walifik owanie gruntów znaj dujących się w posiadaniu takich osób do g runtów związanych z prowadze niem działalności gospodarczej i – w konsekwencji – objęc ie ich wyższą stawką podatkową niezależnie od tego, czy s ą one faktycznie z wiąz ane z prowadzeniem takiej dzia- ł al ności . Trybun ał p rzyjął, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy najistotniejsza by ła ocena czy zaskarżo ny przepis jest zgodn y z konstytucyjną zasadą proporcjonalności ( art. 31 ust . 3 Konstytucji) międz y prawem jednostki d o własności (art . 64 ust. 1 Konstytucji) a obo wiąz- kiem ponos zen ia cięż arów publicznopraw nych (art. 84 Konstytucji) . 4 .2. Zasada proporcjonalnoś ci , zarówno wynikająca z konsty tucyjn ej zasady demokra- tyczn ego państwa prawneg o, wyrażon ej w art. 2 Konsty tucji , jak i jej doprecyzowani e w art. 31 ust. 3 Ko nstytucji, stanowił a wielokrotnie wzorze c kont roli konstytucyjności prawa daninowego (por. przykład owo w yrok i: z 20 listopada 2002 r. , s ygn. K 41/02 , OTK ZU n r 6 / A/2002, poz. 83 ; z 27 kwi etn ia 2004 r. , s yg n. K 24/03 , OTK ZU nr 4 / A/2004, poz. 33 ; z 25 paźdz iernika 2004 r. , s y gn. SK 33/03 , OTK ZU nr 9 / A /2004, poz. 94 ; z 30 listopada 2004 r. , s ygn. SK 31/0 4 , OTK ZU nr 10 / A/2004, poz. 11 0 ; z 4 września 2007 r. , syg n. P 43/06 , OTK ZU nr 8 / A/2007, poz. 95 ; z 8 paźd zie rnika 2013 r. , sygn. SK 40/12 , OTK ZU nr 7 / A/2 013, poz. 97 ; z 11 lu tego 2014 r. , sygn. P 24/ 12 , OTK ZU nr 2 / A/2014, poz. 9 ). Ze względu na przedm iot rozpatrywanej spraw y , którą jest ingerencja ustawodawcy w konstytu- cyjne prawo podmiotowe (prawo do własnośc i) , konieczne jest przyjęcie w niniejszej spra w ie art. 31 ust. 3 Konstytucji jako wzorca kon tr oli określającego kons tyt ucyjną zasadę proporcjo- nal ności. Jak przypomniał Trybunał w wyroku z 12 grudnia 2017 r. , s ygn. SK 13/15, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konsty t ucji mogą być ade kwatnymi wzorcami kontroli re gulacji prawa dan i- nowego w dwóch wypadkac h. Po pierwsze, kie dy ustawodawca pod pozorem regul acji dani- nowej ustanowi instrum ent służący celom innym niż fiska lne, w szczególności nacjonaliza- cyjnym czy repr esyjny m (np. przez nadan ie podatkowi cech instytucji konfiskaty mienia ). Po drugie, jeżeli reg ulacj e daninowe nor mują nie sferę nakładania obowią zków daninowych, ale sferę real izacji tego obowiązku. Oznac za to możliwość powoływania omawianego wzorca w odni esieni u do zagadnień nor mowanych przepisami prawa dan inowego związanyc h np. ze zwrotem podatku ( por . wyrok z 13 p aździernika 2008 r., sygn. K 16/ 07 , OTK ZU nr 8 / A/2008, poz. 13 6 ), z wymogami formalnymi, k tóryc h spełnienie umożliwia obniżenie kwoty poda tku ( por. w yrok z 22 maja 20 07 r., sygn. SK 36/06 , OTK ZU nr 6 / A/2007, poz. 50 ), z deklaracjami ma jątko wymi mającymi ułatwić organom podatkowym pozys kiwa- nie informacji ( por. wyrok z 20 listopada 2002 r., sygn . K 4 1/02 ). Jeszcze przed wej ściem w życie Kons tytuc ji z 19 97 r . Trybunał Konstytucyjny , powo- łując się na zasadę pr oporcjonalności, przyjął tzw. test p roporcjonalnoś ci polegający na bada- OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 10 niu zaskarż onej regulacji w trzech aspekta ch: 1) tego , czy wprowadzona regu lacja ustawo- d awcza jest w stanie doprowad zić do zamier zonych przez nią skutków ; 2) tego, c zy regulac ja jest niezbędna dla ochrony interesu publicz nego, z którym jest powiązana; 3) tego, czy ef ekty wprowadzanej regulacji poz ostają w odpo wiedniej propor cji d o ciężarów nakładanych przez nią na ob ywatela ( p or. o r zeczenie z 2 6 kwietnia 1995 r. , sygn. K 11/94 , OTK w 1995 r. , poz. 12 ; genez ę zasady proporc jonalności , ro zwój jej rozumienia w orzecznict wie Trybunału oraz relacje pomi ędzy art. 2 a art. 31 ust. 3 Kons tytucji w kontekście tej zasady Trybunał szerok o o mówi ł w uzasadnien iu w yrok u z 11 lutego 2014 r. , s ygn. P 24/12 ). Test proporcjonalności posłużył Trybunałowi d o oceny konstytucyjności zaskarż onych regulacji z zakresu prawa daninowego między innymi w spraw ach zakończony m wyrokami : z 27 kwietnia 19 99 r. , s ygn. P 7/98 , OTK ZU nr 4/1999, poz. 72 ; z 20 czerw ca 2005 r. , s ygn. K 4/04 , OTK ZU nr 6 / A/2005, poz. 64 ; z 17 czerwca 2008 r. , s ygn. K 8/04 , O TK ZU nr 5 / A/2008, poz. 81 . Już po wejściu w życie Konstytu cji T rybunał wskazy wał, że za sada proporcjonaln ości wiąże u stawodawcę nie tylko wtedy, gdy ustanawia on o graniczenia w zakresie korzy stania z konstytuc yjnych wolnośc i lub praw, ale i wtedy, gdy nak łada obowiązki na obywateli lub na inne podmioty znajdujące się pod jego władz ą. Ustawod awca postępuje w z godzi e z zas adą proporcjonalności, gdy spośród dopuszczaln ych środków działania wybier a możliwie naj- mnie j uciążliwe dl a podmiotów, wobec których mają być one zastosowane, lub dolegl iwe w stopniu nie większym , niż t o jest niezbędn e wobec za łożonego i usprawi edli wionego kon- stytucyjnie celu (por. w yrok z 25 paździer nika 2004 r. , sygn. SK 33/03 ). W tym samym wyr oku Trybunał z auważył , że art. 84 Konstytucji przewiduje możliwość wydania us taw na- kładających o bowiązek p odat kowy i dlatego sam obowiązek podatkowy nie powi nien by ć traktowany jako ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw. Natomiast środki służące rea lizacji tego o bowiązku, ingerujące w sferę pra w i wolności obywatelskich, mog ą być oce- niane z pu nktu widz e nia uwzględniania wymogów zawartych w art. 31 ust. 3 Konst ytucji. 4 .3. A rt. 1a ust. 1 p kt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. uzależnia ją opodatkowan i e podatkiem od nieruchomości w wyższej stawce, któr a jest prz ypis ana nieruchomo ściom związany m z prowadzeniem działal ności gospodarczej , wyłącz- nie od posiadania gr untu, bu dynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podm iot pro- wadzący działalność gospo darczą . Art. 1a ust. 1 pkt 3 u. p.o.l. , w swoim literalnym b r zmieniu, nie u względnia przy tym tego czy dana nier uchomoś ć jest faktycznie lub może być potencjal- nie wy korzyst ywana na potrzeby prowadzenia działalno ści gospodarcz ej. Regulacja a rt . 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. powoduje objęcie de finicją legalną grunt ów , bud ynk ów i budowl i związa- n ych z prowadzeniem działalnoś ci gosp odarczej , a co za tym idzie opodatkowanie wyżs zą staw ką podatkową , wszystkich (z wyjąt kiem o kreślonych w a rt. 1a ust. 2a u. p.o.l. ) nieruch o- m ości będących w posiadaniu po datnika prowadzącego dz iałal ność gospodarczą , nieza l eżnie od tego czy podatnik f aktyczn ie wykorzystuje je lub mógłby je wykorzystywać w swojej działalności gospodarczej. Tak rozum iany zaskarżon y przepis powoduje , że sam fakt posia- dania nieruchomości przez podatnika prowadzącego dzi ał alność gospodarczą impliku j e ko- nieczność zapłaty pod atku w wyższej stawce. Ustawodawca nie odróżnia zatem dla celó w zapłaty podatku od nieruchomości sy tuacji podatni ków posiadających n ieruchomości i wy ko- rzystujących je do prow adz enia działalności gospoda rc zej oraz podatników posiadających nieruchomości , kt ó rzy nie wykorzystują ich do prowadzenia działalności gosp odarczej. Obie grup y przedsiębiorców będą zobowiązane do zapłat y podatku w stawce wyższe j, przypisanej nieruchomości om związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Brak tego rozróż- nienia dotyk a szcz e gólnie przedsiębiorców będących osobami fizycz nymi , które występują w obrocie prawnym w dwoj akim charakterze: jak o osoby prywatne (a więc w z akresie swoje- go majątku o so bistego) oraz jako przedsiębiorcy . OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 11 Na ten fakt z wrócił uwagę Trybunał Konstytucyj ny w e w skazywanym już wyroku z 12 grudnia 2017 r. , sy gn. SK 13/15 , podkreśla jąc, że p rzyjęta interp retacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. prowadzi do pobie rania od podobnych, z perspe kt ywy konstytucyjnoprawnej, nieruchomości – faktycznie niezwiązanych z pro wadzeni em działalnośc i gospodarczej – po- datku od nier ucho mości w r óżnej wysokości. Niezależ nie od s posobu wykorzystania nieru- chom ości , osoba fizyczn a będąca przedsiębi orcą zapłaci podatek według wy ższej stawki, je- żeli tylko prowadzi działalność gospodarczą . Natom iast osoba fizyczna n ieprowadząca takiej dział aln o ści zapła ci podatek według stawki niższej . Każdy z tych podatników fakty cznie nie wykorzyst uje nieruchomości na cele związane z prowadzeniem dzia ła lności gospodarczej. W takiej sytuac ji status przeds iębiorc y (osoby fizycznej) nie ma z wiązku ze sposobem wyk o- rzyst ani a przedmiotu opodatkowania i nie wpływa na wartość nieruchomośc i . W obu wypad- kach nieruchomość nie ma związku z prowadzeni em działalności gospodarczej . Trybunał w przytoczonym wyroku konkl ud ował, i ż samo prowadzenie działalności gospodarcz ej p rzez osobę fi zyczną nie jest relewantne dla op odatkowania nieruchomości s taw ką podatkową od nie ruchomości związanych z prowadzeniem działalności gos podarczej. Zważywszy na rati o stosowania podwyższonej s tawki, jaką jest możliwość uzyskiwania przychodów z w ykor zy- stania danej nieruchomości w działalnośc i gospodarczej , niezbędne jest ustalenie faktyczn ego s posobu wykorzystania opodatkowane j nieruchomości . Rozważania te zachowują p ełną aktu- alność na gruncie r ozstrzy ganej s prawy. W ocenie Trybuna łu p rzedsiębior cy n ie mogą b yć obciążani wyższą sta wk ą podatk u jedynie z po wodu posiadania nieruchomości , któr e nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodat kowanie wyższą stawką podatk u od nieruchomośc i gr unt ów lub budyn- ków – niewykor zystywanych i niemog ącyc h być pot encjalni e wykorzystywanymi do pro wa- dzenia działalności gospodar czej – wyłącznie z e względu na posiadanie ich przez przedsię- biorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznaje za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji . A r t. 1a ust . 1 pk t 3 u.p.o.l. stanowi instrument służący celom innym niż f iskalne, będą cy nie proporcj onalnym obciążenie m podatkow ym polegając ym na nieodróżnianiu sytuacji podatkowej podatników posiadają cyc h nieru chomości, ale nie wyko- rzystujących i nie mogący c h ich w ykor zystać do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatn ików wykorz ystujących pos iadane nieruchomości do prowadzenia dzia łalności gospo- d arczej. Zastosowane kryteriu m „posiadania gruntu prze z przed siębiorcę” nie realizuje wy- łącznie celu fiskal nego, p rzez co prowadzi do nieuzasadnionego ko nstytucyjnie naruszenia prawa do własności . Jed nocześnie zaskarżonej regulacji nie można uzasadnić och roną intere- su publicznego, c o prowadzi do wniosk u, że n ie są w tym przypadku spełnione przesłanki testu pr op orcjo naln ości . Tym samym zaskarżoną regulację Trybunał uznaje za spr zeczną równ ież z art. 31 ust. 3 oraz art. 84 Konstytucji . N ieproporcjonalnoś ć ingerenc ji w konstytu- cyjne prawo własnośc i Trybunał upatr uje w b raku precyzyjnych kryteriów, poza samym po si ad a ni em nieruchomości przez przedsiębiorcę, pozw alaj ących ustal ić wyst ępowanie fak- tycznego lub potencjalnego związku grunt u lub budynku z prowadzeniem działalności gospo- darczej . Zastosowani e wyższej stawki podatk owej dla nieruchomości zwi ązanych z prowa- d ze ni em działalności gospodarczej ( art. 5 ust. 1 pk t 1 lit. a oraz ar t. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. ) wyłącznie na podstawi e kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorc ę lub inn y podmiot pr owadząc y działalność gospodarczą stanowi niepropo rc jo nalną ingerencję w prawo do własności tych pod miot ów . 5. Zgodnie z ut rwalonym orzecznict wem Trybunału Konstytucyjnego , jeśli Trybunał stwi erdza niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji chocia żby z je dnym ze wskazanych w zorców kontroli, postępowanie w z akresie badania zg odności tej regulacji z pozo stałymi w zorcami kontr ol i podlega umorzeniu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK ze względu na zbędność wyrokowania (por. np. wyrok i z : 12 styc znia 2 012 r., sygn. Kp 10/09 , OTK ZU OTK ZU A/202 1 SK 39/19 poz. 14 12 nr 1 / A/2012, poz. 4 ; 7 marca 2018 r., sy gn. K 2/17 , OTK ZU A/2018 , p oz. 13 ; 18 kwietnia 20 19 r., sygn. SK 21/17 , OTK ZU A/20 19, poz. 19 ). Z tych względów Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w s enten cji.