Wróć do: Orzeczenia TK

Sygnatura

SK 48/15

Postanowienie po wydaniu orzeczenia TK SK 48/15

Data orzeczenia
5 marca 2020
Data publikacji
15 czerwca 2020

Treść rozstrzygnięcia

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 15 czerwca 2020 r. Pozycja 20 P O STANOWIENIE z dnia 5 marca 20 20 r. Sygn. akt SK 48 / 15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący Krystyna Pawłowicz Stanisław Piotrowicz Piotr Pszczółkowski Wojciech Sych – sprawozdawca , po rozpoznaniu, na posiedz eniu niejawnym , w dniu 5 marca 20 20 r., wniosku T S.A. z siedzi- bą w Warszawie o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku Trybunału Konstytucyj- nego z dnia 1 3 grudnia 201 7 r., sygn. akt S K 4 8/ 15 (Dz. U. poz. 2432 ; OTK ZU A/201 8 , poz. 2 ) , „poprzez wyjaśnienie, że : 1) przedmiotem kontroli konstytucyjności w wyroku nie była norma prawna wywiedziona z art. 1a ust. 1 pkt 2 UPOL w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa bu- dowlanego i art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, dlatego wyroku TK nie można rozumi eć jako po dstawy do uznania za budowlę dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości kon- tenerów telekomunikacyjnych, z tego powodu, że nazwa «kontener» pojawia się w treści art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, a zatem 2) art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 styczni a 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy , bez względu na to, czy został on wymien iony w art . 3 pkt 5 Prawa budowlanego, jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wy- wodzoną z art. 84 w związku z art. 217, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospoli- tej Polskiej”, p o s t a n a w i a: na po dstawie art. 110 u stawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ) odmówić rozstrzygnięc ia wątpliwości co do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 3 grudnia 201 7 r. , sygn. akt SK 4 8/ 15 (Dz. U. poz. 2432 ; OTK ZU A/201 8 , poz. 2 ) . Orzeczenie zapadło jednogłośnie. OTK ZU A/2020 SK 48/15 poz. 20 2 UZASADNIENIE I 1. W w yrok u z 13 gr udnia 2017 r., sygn. SK 48/15 (OTK ZU A/2018, poz. 2) , Tr ybu- nał Konstytucyjny orzekł, że art. 1a ust. 1 pkt 2 ust awy z dnia 12 stycznia 199 1 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785, ze zm.; aktualnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1170; dal ej: u.p.o.l. lub ustawa o podatkach lokalnych ) w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlane go, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewi- dz iane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. , jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regu la- cji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217 , w związku z art. 64 ust. 3 Konsty- tucji. 2. 1 3 wrześ nia 201 9 r. do Trybunału K onstytucyjnego wpł ynął wniosek T S.A. (dalej: spółka lub wnioskodawca) o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku z 13 grudnia 2017 r., sygn. SK 48/15, polegające – jak zastrzegła spółka – na wyjaśnieniu, że p rzedmiotem kontroli konsty tucyjności w powołanym wyroku nie była norma prawna wyinterpretowana na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zwi ązku z art. 3 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm.; aktu alnie : Dz. U. z 2019 r. po z. 1186, ze zm.; dalej: p.b. lub prawo budowlane ) , a więc rozważanego wyroku nie można traktować jako podstawy uznani a kontenerów telekomunikacyjnych za budowl e dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości z tego powodu, i ż nazwa „ kontener ” występuje w art. 3 pkt 5 p.b. W konsekwencji , zdaniem wnioskodawcy, należy przyjąć, że art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zakresi e, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u. p.o.l. , jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 2 17, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji , niezależnie od tego, czy taki obiekt został wymieniony w art. 3 pkt 5 p.b. W ątpliwości spółki , jak wyjaśniono we wniosku , są związane ze sposobem rozumienia oraz stosowania wyroku TK z 13 grudnia 2017 r., sygn. S K 48/15, w kształtującej się prakty- ce orzeczniczej sądów administracyjnych, która miałaby w istocie prowadzić do zanegowania poglądu Trybun ału przedstawionego w tym orzeczeniu. Sądy administracyjne zajm ują stano- wisko, że w swoim judykacie Trybunał Konstytu cyjny wypowiedział się wiążąco o kwalifi- kacji kontenerów niezwiązanych trwale z gruntem jako budowli dla celów op odatkowania podatkiem od n ieruchomoś ci . W przywołanych przez wnioskodawcę wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2019 r. (sygn. akt II FSK 1030/17 i II FSK 1031/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) przyjęto , że: „ stanowiące p rzedmiot spo ru kontenery s ą obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, kwalifikowanymi jako tymczasowe. Zarazem ze względu na brak trwałego związania z grun- tem nie są budynkami, a ze względu na funkcję – nie są także obiektami małej ar chitektury; stanowią więc budowle w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. ( ... ) Takie rozumienie tym- czasowych obiektów budowlanych zaaprobow ał także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13.12.2017 r (SK 48/15)” , przy czym drugi e wymienion e orzeczenie został o zaopa- trzon e w tezę , że : „W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.12.2017 r. (SK 48/15) kwalifikacja kontenera telekomunika cyjnego jako tymczasowego obiektu budow- lanego do kategorii budynków lub budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 u.p.o.l. zależy od jego trwałego związani a z gruntem lub braku takiego związania”. Zdaniem spółki, zaprezentowane zapatrywania nie zostały w rzeczywistości zawarte w wyroku TK z 13 grudnia 2017 r., sygn. SK 48/15. Treść sentencji tego wyroku wy klucza dopuszczalność zali czenia do budowli tych obi ektów budowlanych wymienionych w art. 3 OTK ZU A/2020 SK 48/15 poz. 20 3 pkt 5 p.b., które posiadają wszystkie cechy definic yjne budynku, jednak nie obejmuje swoim zakresem kwalifikacji podatkowej tymczasowych obiektów budowlanych. Nieja sność senten- cji ma być jed nak konsekwencją niejednoz naczności niektórych fragmentów uzasadnienia orzeczenia , gdzie wskaza no , i ż: „ Trybunał Kons tytucyjny zauważył jednocześnie, że nie jest wykluczone, by określone obiekty o cechach budynku ustawodawca w prz episie specjalnym uznał za budowle, co – wobec zasad y równości opodatkowania – musiałoby być uzasadnione ich wyjątkową specyfiką. Należało jedn ak zaznaczyć, że takiej rekwalifikacji w zakresie do- tyczącym kontenerów telekomunikacyjnych nie dokonano w art. 3 pkt 5 p.b. (...) . Obiekty kontenerowe są w świetle art. 3 pkt 5 p.b. obiektami budowlanymi, a zatem – wykluczając możliwość uznania ich za obi ekty małej architektury – muszą zostać uznane albo za budynki, albo za budowle. Omawiany przepis prawny traktuje je wprawdzie jako obiekty niepołączone trwale z gruntem, jednak nie należy tego interpretować jako ustanowienia fikcji prawnej, zgodnie z którą w wypadku każdego obiektu kontenerowego nie występuje trwałe związanie z gruntem. Decydujące znaczenie ma bowiem okoliczność, czy dany obi ekt kontenerowy jest fakty cznie połączony z gruntem w sposób trwały, czy też nie. W pierwszej sytuacji pierw- szeństwo ma kwalifikacja obiektu jako budynku, a jedynie w drugiej sytuacji należy uznać, że mamy do czynienia z budowlą ”. Przedstawiony fragment u zasadnienia nie pozwala , w opinii wnioskodawcy, na uzna- nie, że Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku badał możliwość uznania za budowle obiektów budowlanych , o których mowa w art. 3 pkt 5 p.b., jako że rozważane zagadnienie nie by ło przedmiotem kontroli ze względu n a związanie granicami skargi konstytucyjnej, czy tym bardziej – by Trybunał potwierdził dopuszczalność kwal ifikowania tymczasowych obiek- tów budowlanych , niebędących budynk ami, jako budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Spółka uważa, że wyrażone w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. SK 48/15 zapa- trywanie odnosiło się jedynie do kwalifikacji omawi anych obiektów na gruncie prawa bu- dowlanego, co nie przekłada się automatycznie na ich kwalifikację na gruncie us tawy o po- datkach lokalnych . Odmienn e stanowisko pozostawał o by w sprzeczności z zasadami kwalifi- kowania obiektów budowlanych jako budowli dla ce lów opodatkowania podatkiem od nieru- chomości, które określono w wyroku TK z 13 września 2011 r., sygn. P 33/09 ( O TK ZU nr 7/A/2011, poz. 71 ). W tym judykacie Trybunał przyjął, że opodatkowanie obiektu budow- lanego jako budowli jest możliwe jedynie wówczas, gdy taki obiekt został expressis verbis wymieniony w prawie budowlanym jako budowla . Wyklucza to dopuszczalność w nioskowa- nia elim inacyjnego , w świetle którego d o zakwalifikowania obiektu budowlanego jako podle- gającej opodatkowaniu budowli wystarczające jes t nieposiadanie przez taki obiekt którejś z wymaganych cech budynku. Zdaniem wnioskodawcy , przesądziła o tym już uchwała Na- czelnego Sądu Ad ministracyjnego z 3 lutego 2014 r., sygn. akt II FPS 11/13 (ONSAiWSA nr 4/2014, poz. 58), w której stwierdzono, że „ n ie każdy obiekt budowlany kwalifikowany do budowli w rozumieniu Prawa budowlanego może zostać uznany za budowlę w ujęciu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji nie każdy obiekt budowlany zaliczony do budowli w rozumieniu Prawa budowlaneg o może podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (...) tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 P.b. może być budo wlą w rozumieniu art. 1a u st. 1 pkt 2 u.p.o.l., jeżeli jest budowlą wprost wymienioną w art. 3 pkt 3 P.b. lub w innyc h przepisach tej ustawy oraz załączniku do niej, stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urzą dzeniami w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b P. b. ”. OTK ZU A/2020 SK 48/15 poz. 20 4 II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK lu b ustawa o organizacji TK) , na wniosek uczestnika postępo wania skład orzekają- cy , który wydał orzeczenie, na posiedzen iu niejawnym rozstrzyga postanowieniem wątpliwo- ści co do jego treści , przy czym – jak stanowi art. 110 ust. 2 u.o .t.p.TK – jeżeli nie jest to możliwe, wniosek o wyjaśnienie wątpliwości rozpoznaje taki sam skład. W doktrynie praw niczej wskazuje się, że „wą tpliwości, stanowiące przesłankę wy- kładni orzeczenia, powinny mieć obiektywny, a nie subiektywny charakter, a wię c potrzeba wyjaśnienia nie może być uzasadniona wadl iwym rozumieniem orzeczenia przez uczestnika postępowania. Wykładnia nie może także stanowi ć ponownego merytory cznego rozstrzygnię- cia sprawy. (... ) Można natomiast przyjąć, że przyczynę i potrzebę wykładn i może stanowić niejasność lub niepr ecyzyjność pewnych sformułowań zawartych w orzeczeniu” (Z. Czeszej- ko - Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, K omentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym , Warszawa 1999, s. 222). W ykładni podlega jedynie sentencja orzecze nia, czyli rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 108 ust. 1 pkt 7 u.o.t.p.TK , które ma moc powszechnie wią żącą (zob. postanowienia TK: z 2 1 marca 2 000 r., sygn. K 4/99, OTK ZU nr 2/2000, poz. 65; z 13 listopada 2002 r., sygn . SK 28/01, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 86 ; z 21 listopada 2006 r ., sygn. SK 33/04, OTK ZU nr 10/A/2006, poz. 160 ; z 4 października 2011 r., sygn. K 9/11, OTK ZU nr 8/A/2011, poz. 85 ; z 2 kwietnia 2014 r., sygn. SK 18/09, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 44 ). Wątpliwości co do sentencji wyroku powinny być rozstrzygane na podsta wie uzasadnienia, które samo nie podlega wykładni. Zgłoszona Trybunałowi wątpliwość musi mieć istotny (poważny) i obi ektywny cha- rakter. Nie może to być wyłącznie subiektywna wątpliwość wn oszącego o dokonanie wy- kładni (zob. np. pos tanowienia TK: z 21 marca 2000 r., sygn. K 4/99 ; z 28 maja 2008 r., sygn. K 2/07 , OTK ZU nr 4/A/2008, poz. 75; z 5 listopada 2013 r., sygn. SK 6/10, OTK ZU nr 8/A/2013, poz. 126). 2 . Trybunał Konstytucyjny stwierdził , że przedstawiony przez T S.A. (dalej: wniosko- dawc a lub spółka) wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku z 13 grudnia 2017 r., sygn. SK 48/15 (OTK ZU A/2018, poz. 2), nie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 110 ust. 1 u.o.t.p.TK . Wnioskodawca nie przedstawił bowiem, a tym bardziej nie uzasadnił żadnych obiektywnych zastrzeżeń dotyczących sposobu sformułowania sentencji powołanego wyroku, które mogły by skutkować trudnościami jej zrozumieni a ( interpretacji ) bądź zastosowani a w spra wach indywidualnych. Podniesione przez spółkę wątpliwości mają w istocie charakter pozor ny i zmierzają w rzeczywistości do przesądzenia kwestii , do których Trybunał odni ósł się jedynie w uzasadnieniu . W wyroku z 13 grudnia 2017 r., sygn. SK 48/15, Trybuna ł Konstytucyjny orzekł, że art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o poda tkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785, ze zm.; aktualnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1170; dalej: u.p.o.l. lub ustawa o podatkach lokalnych ) w zakresie, w j akim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowla- nego, który spełnia kryteria bycia budy nkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. , jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217 , w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji. W wyniku zapadłego rozstrzy- gnięcia wyeliminowan o z systemu prawnego fragment unormowania odtwarzanego w prakty- ce orzeczniczej z regulacji prawnej zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. („ Użyte w ustawie OTK ZU A/2020 SK 48/15 poz. 20 5 określenia oz naczają: budowla – obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowla- nego niebędący b udynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które za- pewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem”), umożliwia jący z akwalifikowanie jak o budowli również niektórych obiekt ów budowlan ych posiadając ych wszystkie cechy budynku wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. („Użyte w ustawie określe- nia oznaczają: budynek – obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budow- lanych oraz posiada fundamenty i dach”). Zatem za niedopuszczalną z konstytucyjnego punk- tu widzenia uznano taką wykładni ę rozważan ej regulacji , według której obiekt spełnia jący wymogi wyz naczone przez art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., tj. 1) będący obiektem budowlanym w rozumieni u przepisów prawa budowlanego i 2) pozostający trwale związany z gruntem, wydz ielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada jący fundamenty i dach, mógłby zostać za kwalifikowany na potrzeby opodatkowania podatkiem od nierucho- mości jako budowla w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W konsekwencji , wbrew wniosko wi spółki , nie budzi zastrzeżeń , że wyrok TK z 13 gru dnia 2017 r., sygn. SK 48/15, odnos ił się jedynie do pewnego zakresu unormowania wyrażonego – zgodnie z utrwalonym ówcześnie zapatrywaniem – w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Nawet przywołany w sentencji t ego wyroku art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. , co wyraźnie zaznaczono w uzasadnieniu, nie sta nowił w tym wypadku przedmiotu kontroli, lecz służył wyłącznie pośrednio wyznaczeniu zakresu tych treści normatywnych przyporządkowanych art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., które uznan o za niekonstytucyjne. N ie ma zatem podstaw, by przyjąć , że istnieją rzeczyw iste wątpliwości dotyczące t e- go , czy sentencja wyroku obejmowała również art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm .; aktualnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.; dalej: p.b.) : „Ilekroć w ustawie jest mowa o: tymczasowym obiekcie bu- dowlanym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użyt- kowania w okresie krótszym od jego trwałości techniczn ej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozryw kowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, prze- nośne wolno stojące maszty antenowe ”). W tym sensie należało zgodzić się z wnioskodawcą, że Trybunał nie przesądził o konstytucyjności art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 5 p.b. w zakresie, w jaki m miałby on stanowi ć podstaw ę opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budowli obie kt ów kontenerowych niespełniających kryteriów wymaga- nych w wypadku budynków. 3 . Trybunał Konstytucyjny zaznaczył zarazem , że w uzasadnieniach swoich orzeczeń nierza d ko odwołuje się także do treści regulacji prawnych innych niż będąc e bezpośrednio przed miotem kontroli konstytucyjności prawa. Przede wszystkim d zieje się tak w ówczas , gdy uwzględnienie tych regulacji okazuje się niezbędne d o rozstrzygnięcia o konstytucyj n ości badanego uregulowania, w tym w szczególności d o jego właściwego zinterpretowania , czyli ustalenia wyrażonych w takim uregulowaniu norm prawnych. Nie budzi przecież wątpliwo- ści, że odtwarzając z tekstu prawnego treść kontrolowan ej norm y , należy wzi ąć p od uwagę , poza skarżonym przepisem prawnym, regulacje pozwalające na jego adekwatną wyk ładnię zgodnie z akceptowanymi w kulturze prawnej regułami interpretacji językowej ( przepis y uzupełniając e, modyfikując e i zawierając e definicje legalne oraz inne przep i sy tworzące kon- tekst językowy ), systemowej (przepisy wyrażające zasady prawne albo norm y o wyższej mo- cy prawnej) oraz funkcjonalnej, w tym celowościowej (przepisy umożliwiające określenie celu ustanowienia danej regulacji i wartości, których ochronie ma o n a służyć). OTK ZU A/2020 SK 48/15 poz. 20 6 Niekiedy jednak odniesienie się do przepisów prawnych nieobjętych sentencją wyroku sądu konstytucyjnego wydaje się nieodzowne, by do precyzować zakres jego oddziaływania lub usunąć niejasności co do stosowania przewidzianych w wyroku standardów prawnych w zbliżonym lub podobnym o bszar ze zagadnień regulowanych przez prawo , co ostat ecznie pozwala zapewnić poprawną i efektywną aplikację wyroku w praktyce orzeczniczej organów władzy publicznej zgodnie z aksjologią ustawy zasadniczej . Z t ych właśnie względów Trybunał odwołał się do treści art. 3 pkt 5 p.b. w uzasadnie- niu wyroku z 13 gr udnia 2017 r., sygn. SK 48/15, którego dłuższy fragment wymaga przywo- łania in extenso : „nie jest wykluczone, by określone obiekty o cechach budynku ustawodawca w przepi s ie specjalnym uznał za budowle, co – wobec zasady równości opodatkowania – mu- siałoby by ć uzasadnione ich wyjątkową specyfiką. Należało jednak zaznaczyć, że takiej re- kwalifikacji w zakresie dotyczącym kontenerów telekomunikacyjnych nie dokonano w art. 3 pk t 5 p.b., zgodnie z którym przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budo wlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt bu- dowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprz edaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywko- we, barakowozy, obiekty kontenerowe. Jak słusznie zauważono bowiem w uchwale Naczel- nego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2014 r., sygn. akt II FPS 11/13 (ONSAiWSA nr 4/2014, poz. 58), «zgodnie [z] definicją zamieszczoną w art. 3 pkt 5 P.b., tymczasowe obiekty budowlane stanowią szczególną odmianę obiektów budowlanych, wyróżnioną z e względu na dwa zespoły cech, tj. albo cechę czasowości użytkowania albo cechę niepołą cze- nia trwałego z gruntem. Z kolei z brzmienia przepisu art. 3 pkt 1 lit. a - c P.b. wynika, że wyli- czenie w nim zawarte ma charakter wyczerpujący, każdy zatem obiekt bud o wlany możemy zaliczyć wyłącznie do jednej z trzech wymienionych w tym przepisie kategor ii. W takim zna- czeniu odrębnej kategorii obiektów budowlanych nie tworzą ‘ tymczasowe obiekty budowla- ne ’ . Te ostatnie bowiem są pewną odmianą wszystkich obiektów budowla n ych, wobec czego również w kategoriach budynków, budowli czy obiektów małej architektur y mogą mieścić się takie, które spełniają ich cechy i są tymczasowymi obiektami budowlanymi (por. Prawo bu- dowlane. Komentarz , praca zbiorowa pod red. Z. Niewiadomskiego , Warszawa 2007, s. 40 i 53)». Zasadności wskazanego poglądu nie podważa brak konsekwenc ji ustawodawcy, który w art. 39a p.b. wymienił obok obiektów budowlanych będące jedynie ich szczególną odmianą tymczasowe obiekty budowlane, gdyż świadczy to jedynie o z będności ich wyróżnienia w omawianym przepisie prawnym. Mając na uwadze, że w odniesie niu do tymczasowych obiektów budowlanych decydu- jące znaczenie posiadają dwie cechy, tj. czasowość użytkowania albo brak trwałego połącze- nia z gruntem, trzeba zauważyć, i ż w pierwszym wypadku możliwość zakwalifikowania obiektu budowlanego jako budynku nie b udzi wątpliwości. Taka wątpliwość dotyczy jednak obiektów budowlanych przykładowo wymienionych jako nietrwale związane z gruntem, w tym obiektów kontenerowych. Trzeba j e dnak zauważyć, że w tym zakresie mamy do czy- nienia z konkurencją regulacji prawnych. Ob iekty kontenerowe są w świetle art. 3 pkt 5 p.b. obiektami budowlanymi, a zatem – wykluczając możliwość uznania ich za obiekty małej ar- chitektury – muszą zostać uznane a lbo za budynki, albo za budowle. Omawiany przepis prawny traktuje je wprawdzie jako obi ekty niepołączone trwale z gruntem, jednak nie należy tego interpretować jako ustanowienia fikcji prawnej, zgodnie z którą w wypadku każdego obiektu kontenerowego nie w y stępuje trwałe związanie z gruntem. Decydujące znaczenie ma bowiem okoliczność, czy dan y obiekt kontenerowy jest faktycznie połączony z gruntem w sposób trwały, czy też nie. W pierwszej sytuacji pierwszeństwo ma kwalifikacja obiektu jako budynku, a jedyni e w drugiej sytuacji należy uznać, że mamy do czynienia z budowlą”. OTK ZU A/2020 SK 48/15 poz. 20 7 Zdaniem wnioskodawcy , Trybunał Konstytucyjny zawarł w przywołanym fragmencie uzasadnienia wyroku zapatrywanie dotyczące prawnoadministracyjnej kwalifikacji tymcza- sowych obiektów budowlanyc h na gruncie prawa budowlanego, a nie ich prawnopodatkowej kwalifikacji na gruncie ustaw y o podatkach lokalnych. Stanowisko spółki należało uznać za bezzasadne . Nie ulega wątpliwości, że wyrażając rozważane zapatrywanie, Trybunał jedno- znacznie odniósł się d o możliwej kwalifikacj i obiektów kontenerowych dla cel ów opodatko- wania ich podatkiem od nieruchomości. Odmienny pogląd przeczyłby spójności wywodu przedstawionego w uzasadnieniu orzeczenia . Przedmiotem zapadłego rozstrzygnięcia była ocena konstytucyjności rozgraniczenia pomiędzy pojęciem budynku oraz pojęciem budowli dokonanego właśnie w ust awie o podatkach lokalnych. Co więcej, w samym omawianym fragmencie Trybunał odwołał się do zasady równości opodatkowania oraz uchwały Naczel- nego Sądu Administracyjnego dopuszczającej uznanie niektórych tymczasowych obiektów budowlanych za budowle w rozumi eniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Należało zarazem podkreślić, że orzekając w sprawie o sygn. SK 48/15, Trybunał Konstytucyjny uwzględnił ustalenia poczynione w wyroku TK z 13 września 2011 r., sygn. P 33/09 ( OTK ZU nr 7/A/2011, poz. 71 ) ; odwoł ywał się zr esztą wielokrotnie do jego treści. W szczególności zauważ ył , że: „ Przywołany judykat dotyczył bezpośrednio opodatkowania podatkiem od nieruchomości podziemnych wyrobisk górniczych oraz zlokalizowanych w nich obiektów i urządzeń, chociaż w jego uzasadnieniu określono ogólne warunki, na ja- kich dopuszczalne z konstytucyjnego punktu widzenia jest uznanie określonych obiektów za budowle w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o . l. Przedmiotem zapadłego rozstrzygnięcia nie było natomiast w zasadzie zagadnienie rozg ranic zenia pojęć budynku i budowli (... )”. Szersze odniesienie się do sugerowanej przez wnioskodawcę rzekomej niezgodności pomiędzy zapa- trywaniami wyrażonymi w obu orze c zeniach jest wykluczone , ponieważ pociągałoby za sobą konieczność wypowiedzenia się prz ez Trybunał, przynajmniej pośrednio, o konstytucyjności art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 5 p.b ., co w ramach niniejszego postępowa- nia nie jest możli w e. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Informacje o sprawie

Rodzaj orzeczenia
Postanowienie po wydaniu orzeczenia
Publikacja
OTK ZU A/2020, poz. 20

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Trybunał Konstytucyjny