SK 49/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 5 października 2021 r. Pozycja 53 POSTANOWIENIE z dnia 22 września 2021 r. Sygn. akt SK 49/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski – sprawozdawca Krystyna Pawłowicz Stanisław Piotrowicz Jakub Stelina, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2021 r., skargi konstytucyjnej A.B. o zbadanie zgodności: art. 81 § 1a i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia zarządzenia prezesa sądu o odmowie zmiany wyznaczonego obroń- cy z urzędu w sytuacji, gdy oskarżony złoży na podstawie „ art. 181 § 2 Kodeksu postępowania karnego” uzasadniony wniosek o wyznaczenie nowego obrońcy w miejsce dotychczasowego, z art. 42 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 i z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowan ie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. 3 lutego 2020 r. została wniesiona skarga konstytucyjna A.B. (dalej: skarżący) o stwierdzenie, że art. 81 § 1a i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia zarządzenia prezesa sądu o odmowie zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy oskarżony złoży na podstawie art. 81 § 2 k.p.k. (błędnie wskazaną w treści skargi – art. 181 § 2) uzasadniony wniosek o wyznaczenie nowego obrońcy w miej- sce dotychczasowego, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 i z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji. OTK ZU A/2021 SK 49/20 poz. 53 2 Sprawa została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: Z arządzeniem wyznaczono A.B. obrońcę z u rzędu . A.B. wystąpił do s ądu rejonowego o zmianę wyznaczonego obrońcy z urzędu, uzasadniając to bierną postawą obrońcy w prowa- dzonym postępowaniu, a także brakiem zaufania do tego obrońcy i nieudzieleniem przez nie- go odpowiedzi na korespondencję skarżącego. Przewodniczący w ydziału karnego s ądu rejo- nowego zarządzeniem z 17 lipca 2019 r. nie uwzględnił wniosku i odmówił zmiany wyzna- czonego obrońcy z urzędu. A.B. wniósł zażalenie na to zarządzenie. Zarządzeniem z 31 lipca 2019 r. odmówiono przyjęcia zażalenia złożonego na zarządzenie z 17 lipca 2019 r. W uza- sadnieniu zarządzenia wskazano, że zażalenie przysługuje jedynie na orzeczenie odmawiające wyznaczenia obrońcy. Zarządzenie to zostało zaskarżone wniesionym przez skarżącego zaża- leniem. 12 września 2019 r. s ąd o kręgowy wydał postanowienie, w którym zaskarżone zarzą- dzenie utrzymał w mocy. Od wydanego postanowienia nie został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. Wyjaśniając zarzut niekonstytucyjności kwestionowanych w petitum skargi konstytu- cyjnej przepisów , skarżący stwierdził, że prezes sądu lub referendarz sądowy sądu właściwe- go do rozpoznania sprawy, decydując y o sposobie rozstrzygnięcia wniosku oskarżonego o zmianę wyznaczonego obrońcy z urzędu, decyduje zarazem o sposobie realizacji podsta- wowego prawa oskarżonego, a mianowicie konstytucyjne go prawa do obrony. Dotyczy to w szczególności takich w ypadków, jak w realiach niniejszej sprawy, kiedy oskarżony utracił zaufanie do wyznaczonego obrońcy, a ta utrata zaufania miała swoje podstawy w braku nale- żytego działania przez obrońcę. W takiej sytuacji decyzja prezesa sądu może prowadzić do pozbawienia oskarżonego realnego prawa do obrony, które zostaje ograniczone do iluzorycz- nej obrony w postaci formalnie powołanego obrońcy z urzędu. W ocenie skarżącego, b rak możliwości zaskarżenia zarządzenia prezesa lub referendarza sądowego sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez oskarżonego, który złożył uzasadniony wniosek o zmianę wyzna- czonego obrońcy z urzędu, jest sprzeczny z prawami oskar ż onego gwarantowanymi przez Konstytucję , w tym w art. 42 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. S karżący stwierdził, że w świetle konstytucyjnych standardów prawa do rzetelnej pro- cedury i prawa do obrony uzasadnione jest twierdzenie, że art. 81 § 1a i 2 k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia zarządzenia prezesa sądu o odmowie zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy oskarżony złoży na podstawie art. 81 § 2 k.p.k. uzasadniony wniosek o wyznaczenie nowego obrońcy w miejsce dotychczasowego, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 i z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji . Podkreślił, że kwestia odmowy zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu, w sy- tuacji zaistnienia uzasadnionych do tego podstaw, może być porównywana z sytuacją odmo- wy wyznaczenia obrońcy z urzędu. W takiej sytuacji ustawa przewiduje prawo zaskarżenia orzeczenia. 2. W piśmie z 15 października 2020 r. stanowisko zajął Prokurator Generalny, który wystąpił o umorzenie postępowania z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku. Uznał, że nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie sprawy. Skarżący zakwestionował bowiem zaniechanie pra wodawcze i nie doszło do naruszenia konstytucyjnego prawa s karżącego. W odniesieniu do zarzutu skierowanego przeciwko art. 81 § 1a i 2 k.p.k. skarżący zaskarżył to, czego zakwestionowane przepisy nie regulują lub co, w jego ocenie , regulują niedosta- tecznie. Taki zarzut nie może być przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego. Prokurator Generalny podkreślił, że Trybunał odmawia zajęcia merytorycznego stanowiska w sytuacjach, w których brak regulacji jest świadomą decyzją usta wodawcy. Zarzut celowego zaniechania ustawodawczego nie może być bowiem przedmiotem badania w postępowaniu przed TK. OTK ZU A/2021 SK 49/20 poz. 53 3 Prokurator Generalny zwróci ł uwagę, że s karżący nie przedstawił żadnych argumen- tów, aby wykazać, iż w jego sprawie występuje pominięcie pr awodawcze, a nie zaniechanie prawodawcze , które nie podlega kognicji Trybunału. Skarżący z a kwestionował art. 81 § 1a i 2 k.p.k., ponieważ, w jego ocenie, w niedostatecznym stopniu gw arantują one zasady procesu karnego. Jednym z argumentów, w ocenie skarżącego , za niezgodnością kwestionowanych przepisów z normami wyższego rzędu jest wyrok z 8 października 2013 r., sygn. K 30/11 (OTK ZU nr 7/A/2013, poz. 98), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewidu je sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o od- mowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k., jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji. Pro- kurator Generalny zw rócił uwagę, że treść tego orzeczenia nie może przesądzać o możliwości merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy. W sprawie o sygn. K 30/11 Try bunał badał konstytucyjność pominięcia prawodawczego, a w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zaniechaniem prawodawczym. W odróżnieniu od sprawy o sygn. K 30/11, postulowany przez s karżącego stan prawny nie ma swojego odpowiednika w innych procedurach. W po- stępowaniu karnym zażalenie nie przysługuje na wiele innych decyzji procesowych o bardziej istotnym znacze niu dla dalszego kształtu postępowania karnego niż odmowa zmiany obrońcy . Prokurator stwierdził również, że w analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia konstytucyjnego prawa s karżącego. Wbrew twierdzeniu s karżącego, kwestia odmowy zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu nie może być porównywana z sytuacją odmowy wyznacze- nia obrońcy z urzędu. K westia zmiany obrońcy z urzędu nie jest objęta zakresem prawa do obrony określonego w a rt. 42 ust. 2 Konstytucji. Prawo do obrony gwarantuje jedynie dostęp do obrońcy z urzędu. Nie gwarantuje natomiast dostępu do wybranego obrońcy z urzędu ani do obrońcy z urzędu satysfakcjonującego oskarżonego. Prokurator Generalny stwierdził, że nie można również u znać, aby rozstrzygnię cie w sprawie zmiany obrońcy z urzędu było samoistną „sprawą” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Wyjaśnił, że m a ono charakter akcesoryjny w stosunku do postępowania meryto- rycznego. Nie stosuje s ię do niego konstytucyjna zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego. To znaczy, że w sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 78 ani art. 176 ust. 1 Konstytucji. Prokurator Generalny zaznaczył, że skarżącemu już raz zmieniono obrońcę, a we wniosku o zmianę tego obrońcy s karżący nie przedstawił żad nych merytorycznych kwestii lub powodów uzasadniających uwzględnienie jego wniosku. W ocenie Prokuratora Generalnego, gwarancja pewnego minimalnego standardu wsparcia procesowego w ramach prawa do obrony nie oznacza konieczności akceptacji braku profesjona lizmu obrońcy. Zarówno oskarżony, jak i organy procesowe mają szerokie możli- wości inicjowania reakcji organów samorząd u zawodowego przeciwko nieprofesjonalnym obrońcom . Prokurator Generalny stwierdził, że powyżej wskazane okoliczności przemawiają za niedop uszczalnością wydania wyroku. 3. W piśmie z 15 stycznia 2021 r. stanowisko w sprawie w imieniu Sejmu zajął Mar- szałek Sejmu, który wniósł o umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Marszałek Sejmu zwrócił uwagę na braki w zakresie uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów, a w szczególności brak powołania argu- mentów lub dowodów na jego poparcie. Podkreślił, że określenie istoty problemu konstytu- cyjnego jest niewystarczające, by można było uznać, że skarga konstytucyjna nadaje się do merytorycznego rozpoznania. Przypomniał, że każda obowiązująca ustawa jest objęta do- mniemaniem zgodności z Konstytucją . P rzystępując do badania aktu normatywnego, TK trak- tuje zaskarżone przepisy jako niewadliwe. Podmiot inicjujący postępowanie przed T rybuna- OTK ZU A/2021 SK 49/20 poz. 53 4 łem musi wykazać zasadność swojego żądania. Z założeniem domniemania konstytucyjności obowiązujących ustaw koresponduje art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: uotpTK) , który wymaga, aby skarga konstytucyjna zawierała uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Marszałek Sejmu stwierdził, że część uzasadnienia analizowanej skargi konstytucyj- nej, która ma na celu wykazanie niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów, zawiera się zaledwie na niecałych trzech stronach tekstu . W znacznej części są to ogólne i abstrakcyj- ne rozważania o zawartości normatywnej przywołanych wzorców kontroli, które nie są w stanie obalić domniemania konstytucyjności art. 81 § 1a i 2 k.p.k. Najszerszy i najbardziej sk onkretyzowany wywód skarżącego, który ma na celu wykazanie niekonstytucyjności kwe- stionowanych przepisów, zawiera się w stwierdzeniu, że „prezes sądu lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy, decydując o sposobie rozstrzygnięcia wniosku oskarżonego o zmianę wyznaczonego obrońcy z urzędu, decyduje zarazem o sposobie reali- zacji podstawowego prawa oskarżonego, a mianowicie konstytucyjnego prawa do obrony. Dotyczy to w szczególności takich przypadków, jak w realiach niniejszej sprawy, kiedy oskarżony utracił zaufanie do wyznaczonego obrońcy, a ta utrata zaufania miała swoje pod- stawy w braku należytego działania przez obrońcę. Tym samym decyzja prezesa sądu może prowadzić do pozbawienia oskarżonego realnego prawa do obrony, ograniczając się ty lko do iluzorycznej obrony w postaci formalnie powołanego obrońcy z urzędu” . W ocenie Marszałka Sejmu, wywód ten nie odnosi się bezpośrednio do istoty postawionego w skardze konstytu- cyjnej problemu konstytucyjnego. Ogranicza się on bowiem do wykazania , że decyzja co do wyznaczenia nowego obrońcy zamiast dotychczasowego ustanowionego z urzędu, a w szcze- gólności odmowa uwzględnienia wniosku oskarżonego o wyznaczenie nowego obrońcy, wpływa na realizację konstytucyjnego prawa do obrony. Istota postawionego w skardze pro- blemu konstytucyjnego wiąże się bowiem z brakiem możliwości zaskarżenia zarządzenia pre- zesa sądu o odmowie wyznaczenia nowego obrońcy zamiast dotychczasowego ustanowione- go z urzędu. To znaczy, że argumentacja skarżącego powi nna być nakierowana na wykazanie, że ów brak godzi w konstytucyjne prawo do obrony , czego w cytowanym wyżej fragmencie uzasadnienia skargi konstytucyjnej zabrakło. Marszałek Sejmu zwrócił uwagę, że twierdzenie skarżącego, i ż art. 81 § 1a i 2 k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje „możliwości zaskarżenia zarządzenia prezesa sądu o od- mowie zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy oskarżony złoży na podsta- wie art. [81] § 2 Kodeksu postępowania karnego uzasadniony wniosek o wyznaczenie nowe- go ob rońcy w miejsce dotychczasowego” , jest niezgodny z art. 42 ust. 2 Konstytucji, nie został poparty żadnym dowodem. Podkreślił również, że n ie jest uzasadniona wypowiedź skarżącego na temat zarzucanej sprzeczności kwestionowanych przepisów z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Marszałek Sejmu zwrócił uwagę, że skarżący ma obowiązek przedstawić konkretne i rzekonywające argumenty świadczące o niekonstytucyjności zakwestionowanych w skardze regulacji. Powinien on nie tylko wskazać, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone kwestionowaną regulacją, lecz także opisać sposób tego naruszenia. Zatem nie wy- starczy, że skarżący wskaże określone kwestionowane przepisy oraz przepisy konstytucyjne, z którymi są one, w jego opinii, niezgodne. Musi bowiem także wyjaśnić, na czym owa nie- zgodność polega. Odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyj- nego, Marszałek Sejmu podkreślił, że prz esłanka odpowiedniego uzasadnienia zarzutów nie powinna być traktowana powierzchownie i instrumentalnie . W wypadku analizowanej skargi konstytucyjnej nie doszło do spełnienia wymogu art. 53 ust. 1 pkt 3 uotpTK , a więc do prawi- OTK ZU A/2021 SK 49/20 poz. 53 5 dłowego uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów ze wskazanymi konstytucyjnymi prawami skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego po- parcie. Ta okoliczność stanowi argument o niedopuszczalności wydania wyroku w niniejszej sprawie. 4. Rzecznik Praw Obywa telskich pismem z 8 czerwca 2020 r. nie zgłosił udziału w postępowaniu. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Zasady wniesienia skargi do Trybunału Konstytucyjnego określa ustawa z dnia 30 li- stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: uotpTK). W ten sposób ustawa rozwija przepisy konstytu- cyjne i pozwala na pełną rekonstrukcję wymogów dotyczących zainicjowania postępowania przed Trybunałem skargą konstytucyjną. Szczególne znaczenie ma w tym zakresie art. 53 uot pTK, zgodnie z którym „ 1. Skarga konstyt ucyjna zawiera: 1) określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ admini- stracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w s tosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia nie- zgodności z Konstytucją; 2) wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób  zdaniem skarżącego  zostały naruszone; 3) uzasadnienie zarzutu niezgod- ności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ze wskazaną kon- stytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 4) przedstawienie stanu faktycznego; 5) udokumentowanie daty doręczenia wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 ust. 1; 6) informację, czy od wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 ust. 1, został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. 2. Do skargi konstytucyjnej dołącza się: 1) wy- rok, decyz ję lub inne rozstrzygnięcie wydane na podstawie przepisu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1; 2) wyroki, decyzje lub inne rozstrzygnięcia potwierdzające wyczerpanie drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1; 3) pełnomocnictwo szczególne” . Wskazane przepisy tworzą prawne ramy dopuszczalności skarg i konstytucyjnej. Wy- nikają z nich określone obowiązki skarżącego , k tórych spełnienie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do merytorycznego rozpoznania skargi przez Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie z art. 61 ust. 1 uotpTK, Prezes Trybunału kieruje skargę konstytucyjną do wyznaczonego przez siebie sędziego Trybunału w celu wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli skarga konstytucyjna spełnia wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 uotpTK (tj. skarga nie jest oczywiście bezzasadna) , Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego bie- gu (art. 61 ust. 2 uotpTK). Powyższe oznacza, że ocena spełnienia ustawowych wymogów skargi konstytucyjnej powinna nastąpić na etapie wstępnej kontroli . Jednak w utrwalonym orzecznictwie TK zosta- ło przyjęte, że Trybunał na każdym etapie postępowania aż do wydania wyroku w sprawie może weryfikować spełnienie przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej . Jeśli stwier- OTK ZU A/2021 SK 49/20 poz. 53 6 dzi , że nie zostały one spełnione – umarza postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 uotpTK (zob. np. postanowienia TK z 13 kwietnia 2021 r., sygn. SK 54/19, OTK ZU A/2021, poz. 18 i 3 grudnia 2020 r., sygn. SK 27/17, OTK ZU A/2020, poz. 68; zobacz także wydane na podstawie wcześniejszych przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym postanowienie TK z 28 stycznia 2015 r., sygn. SK 15/14, OTK ZU nr 1/A/2015, poz. 10 i przywołane tam orzecznictwo). W rozpatrywanej sprawie zarówno Prokurator Generalny, jak i Sejm , będący uczestni- kami postępowania, wnieśli o jego umorzenie przez Trybunał ze względu na niedopuszczal- ność wydania wyroku. Przedstawili argumenty wskazujące na to, że niniejsza skarga konsty- tuc yjna nie spełniła formalnoprawnych warunków jej merytorycznego rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny podzielił t o stanowisko. Przemawiały za tym następujące argumenty : 2. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że art. 81 § 1a i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.  Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia zarządzenia prezesa sądu o odmowie zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy oskarżony złoży na podstawie art. 81 § 2 k.p.k. ( w skardze był art. 181 § 2, ale z kontekstu zarzutu i wyjaśnień skarżącego wynika, że chodzi o art. 81 § 2 k.p.k.; art. 181 § 2 k.p.k. to przepis upoważniający do wydania rozporzą- dzenia; w dalszej części uzasadnienia TK będzie się posługiwał poprawnym oznaczeni em zaskarżonej jednostki redakcyjnej k.p.k.) uzasadniony wniosek o wyznaczenie nowego obrońcy w miejsce dotychczasowego, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 i z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucj i. Kwestionowane przepisy mają następujące brzmienie: „Art. 81. § 1a. Na zarządzenie prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a na postanowienie sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy – zażalenie d o innego równorzędnego składu tego sądu ( … ) § 2. Na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy może wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego” . Problemem konstytucyjnym dla skarżącego stał się brak we wskazanych powyżej przepisach możliwości zaskarżenia zarządzenia prezesa sądu o odmowie zmiany wyznaczo- nego obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy oskarżony złoży na podstawie art. 81 § 2 k.p.k. uza- sadniony wniosek o wyznaczenie noweg o obrońcy zamiast dotychczasowego. To znaczy, że skarżący dążył poprzez postępowanie zainicjowane analizowaną skargą konstytucyjną do uzupełnienia treści art. 81 § 1a i 2 k.p.k. o nowe rozwiązania prawne, które nie stanowią do- pełnienia istniejących norm, ale tworzą dodatkową instytucję, jaką ma być zażaleni e na od- mowę zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu. Skarżący – mimo że odwołał się w sposób ogólny i abstrakcyjny do orzecznictwa TK i piśmiennictwa dotyczącego konstytucyjnych wolności i praw, które przywołał jako wzorce kontroli w niniejszej sprawie – nie wyjaśniał w sposób wyraźny , na czym miał aby polegać niezgodność z Konstytucją art. 81 § 1a i 2 k.p.k. we wskazanym w skardze zakresie. Przed- stawił jedynie pożądany stan prawny dotyczący zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu, w tym ten odnoszący się do możliwości wnoszenia zażalenia na odmowę dokonania takiej zmiany. 3. Trybunał uznał, że twierdzenia skarżącego zawarte w skardze konstytucyjnej i jej uzasadnieniu ma ją charakter postulatów legislacyjnych, a nie dowodów na niekonstytucyj- ność kwestionowanych norm. Jest tego świadomy sam skarżący, który wyraźnie wskazał, że art. 81 § 2 k.p.k. nie przewiduje możliwości zaskarżenia zarządzenia odmawiającego wyzna- czenia nowego obrońcy w miejsce dotychczasowego (zob. s. 2 skargi konstytucyjnej). Wprawdzie z uzasadnienia skargi konstytucyjnej można wywieść intencję skarżącego, który OTK ZU A/2021 SK 49/20 poz. 53 7 chciał przekazać, że istnienie zażalenia stanowiłoby realizację konstytucyjnego prawa do obrony, prawa do odwołania czy prawa do sądu. Jednak oprócz ogólnych stwierdzeń, że brak danego zażalenia narusza określone przepisy Konstytucji , nie wyjaśnił on szczegółowo, na czym owo naruszenie miałoby polegać. Wobec tego nie można uznać, że skarżący spełnił ustawowy wymóg właściwego uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanych przepi- sów ze wskazywanymi konstytucyjnymi prawami, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 uotpTK), z właszcza że Trybunał niejednokrotnie podkre- ślał, iż przesłanka odpowiedniego uzasadnienia zarzutów nie powinna być traktowana po- wierzchownie i instrumentalnie. S karżący powinien wskazać, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone kwestionowaną regulacją, a także opisać sposób tego naruszenia. Argumenty muszą odnosić się do problemu niezgodności zachodzącej między regulacjami stanowiącymi przedmiot skargi konstytucyjnej oraz tymi, które określone są w niej jako wzorce kontroli . Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że nie wystarczy, i ż skarżący wskaże określone kwestionowane przepisy oraz przepisy konstytucyjne, z którymi są one, w jego opinii, niezgodne. Musi także wyjaśnić, na czym owa niezgodność polega. Jest to przesłanka konieczna do uz nania dopuszczalności skargi konstytucyjnej ( zob. np. postanowienie TK z 2 lutego 2012 r., sygn. SK 14/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 17). Jednocześnie skarżący nie zaprzeczył, że w obecnym stanie prawnym istnieją gwaran- cje procesowe umożliwiające realizację prawa do rzetelnej procedury, także w sytuacji, gdy doszło do odmowy zmiany obrońcy wyznaczonego z urzędu. Wskazał bowiem, że „w sytua- cji, gdy oskarżony składa uzasadniony wniosek o wyznaczenie nowego obrońcy z urzędu w miejsce do tychczasowego, możliwe jest udzielenie odmowy i zarządzenie w tym zakresie nie będzie podlegało zaskarżeniu. Jedyną możliwością oskarżonego jest w takim przypadku kwestionowanie odmowy zmiany obrońcy z urzędu przez podniesienie zarzutu w stosunku do zarząd zenia w apelacji na podstawie art. 447 § 4 k.p.k. ”. Jeśli skarżący nie potrafił wywieść z kwestionowanych przepisów właściwej normy, któr a naruszałaby wolności i prawa określone w Konstytucji , oraz właściw i e określić relacji między przedmiotem kontroli a konstytucyjnymi wzorcami, by w ten sposób uzasadnić zarzut niekonstytucyjności, to Trybunał nie mógł w analizowanej sprawie wydać wyroku, a postę- powanie należało umorzyć. Z uwagi na powyżej wskazane okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.