SK 91/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 20 lipca 2023 r. Pozycja 61 POSTANOWIENIE z dnia 5 lipca 2023 r. Sygn. akt SK 91/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski – sprawozdawca Rafał Wojciechowski, po rozpoznaniu , na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2023 r., skargi konstytucyjnej J . J . o zbadanie zgodności : § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wyso- kości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) , w brzmieniu z 10 wrze- śnia 2018 r., z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowa nie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE I 1. Skarżący 14 grudnia 2018 r. wystąpił o stwierdzenie, że § 3 r ozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobie- rania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. N r 221, poz. 2193 , ze zm. ; dalej: rozporządzenie RM ) , w brzmieniu z 10 września 2018 r., jest niezgodny z art. 2 , art. 31 ust. 3 , art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 , art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji . Skarga została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego. Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał w stosunku do skarżą- cego decyzję z grudnia 2016 r., w której określił zobowiązanie podatkowe w podatku o d to- warów i usług oraz zwrot podatku za miesiące od listopada 2015 r. do lutego 2016 r. w wyso- kościach różnych od tych, które skarżący wykazał w złożonych deklaracjach VAT - 7, a także decyzję z lutego 2017 r., w której określił zwrot podatku od towarów i us ług za miesiące wrzesień i październik 2015 r. w wysokości innej niż zadeklarowana przez s karżącego w zło- żonych deklaracjach VAT - 7. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ostatecznymi decyzjami OTK ZU A/2023 SK 91/20 poz. 61 2 z października 2017 r. utrzymał w mocy obie powyżej wskazane de cyzje organu pierwszej instancji. Po rozpatrzeniu złożonych przez s karżącego skarg na ostateczne decyzje admini- stracyjnego organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) wyroka- mi z marca 2018 r. uchylił zaskarżone decyzje. Od powyższych wy roków skarżący wniósł skargi kasacyjne. W związku z tym, że s karżący nie uiścił wpisów sądowych od złożonych skarg kasacyjnych, przewodniczący Wydziału WSA, dwoma zarządzeniami z lipca 2018 r., wezwał skarżącego do uiszczenia wpisów sądowych w określonych wysokościach zależnych od wysokości należności pieniężnej będącej przedmiotem sprawy. Zarządzenia zostały za- skarżone zażaleniami z lipca 2018 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA). NSA zażalenia oddalił postanowieniami z wrześ nia 2018 r. Postanowienia NSA mają charak- ter ostateczny. W wyniku złożonych wniosków o prawo pomocy s karżący został zwolniony w części od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Na mocy postanowień WSA z listopada 2018 r., wpis y sądow e od poszczególnych skar g kasacyjn ych zostały utrzymane . Zdaniem skarżącego, § 3 rozporządzenia RM był podstawą prawną wydania przez NSA wskazanych wyżej postanowień z września 2018 r. Postanowieniami NSA orzeczono w sposób ostateczny o prawach i obowiązkach skarżącego. Uzasadni ając skargę konstytucyjną, s karżący przede wszystkim zarzucił kwestiono- wanemu przepisowi naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji w aspekcie prawa dostępu do sądu. Ograniczenie w dostępie do sądu polega na nie d o o kreślonoś ci § 3 rozporządzenia RM oraz nadmiern oś ci wysokości wpisu sądowego koniecznego do uiszczenia w przypadku wnoszenia skargi kasacyjnej od uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Nie do określoność § 3 rozporządzenia RM polega na nieprecyzyjnym rozróżnieniu przez prawodawcę w ypadków, w których wpis sądowy od skargi kasacyjnej określany jest w wysokości stałej, od w ypadków, w których określany jest w wysokości stosunkowej. W ocenie s karżącego, o graniczająca prawo dostępu do sądu nadmierna wysokość wpi- su wynika z obliczania go w sposób s tosunkowy, zamiast pobierania wpisu stałego. s karżący wskaz ał t eż , że kwestionowana norma rozporządzenia narusz a wywodzone z art. 78 Konsty- tucji praw o do zaskarżania orzeczeń . Następuje to przez obciążanie skarżących zbyt wysokim wpisem od skargi kasacyjne j. Skarżąc y twierdzi, że wskazane wyżej ograniczenie jest nieproporcjonalne . Nie za- chodzą bowiem ż adne szczególne okoliczności uzasadniające ograniczenie prawa do środka odwoławczego. Skarżący nie kwestionuje tego, że wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Ad ministra- cyjnego , strona musi uiścić wpis sądowy. Zarzut dotyczy tego, że na podstawie § 3 rozporzą- dzenia RM jest zobowiązany uiścić wpis proporcjonalny, podczas gdy powinien to być wpis stały, bo przedmiotem zaskarżenia jest pogląd prawny sądu pierwszej in stancji, a nie należ- ność pieniężna . Zatem zaskarżony przepis jest norm ą nieadekwatną do zamierzonego celu, nadmiernie uciążliwą wobec jej adresatów. Prawodawca niewłaściwie zrównoważ ył wzgląd na dobro publiczne i na dobro prywatne . Skarżący uzasadnia zarzut naruszenia prawa do sądu również tym, że § 3 rozporzą- dzenia RM nie odpowiada zasadom poprawnej legislacji, w szczególności wymogowi okre- śloności przepisów, które powinny być formułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny. Podkreślił, że przepisy dotyczące postępowania sądowego muszą w sposób jasny i czytelny określać prawa stron oraz możliwość zaskarżania rozstrzygnięć sądowych. Brak tych elemen- tów powoduje naruszenie praw wywodzonych z art. 45 Konstytucji. Skarżący zwraca też uwagę, że § 3 rozporządzenia RM ingeruje w prawo własności niewspółmiernie do celu regulacji. Podkreśla, że własnoś ć może doznawać ograniczeń wyłącznie w uzasadnionych okolicznościach i z uzasadnionym umiarem, proporcjonalnie do konstytucyjnie wskazanych celów. U z asadnia jąc zarzut naruszeni a , skarżący wyjaśnia, dla- OTK ZU A/2023 SK 91/20 poz. 61 3 czego wpis od skargi kasacyjnej należy traktować jako daninę publiczną w rozumieniu art. 217 Konstytucji. Skarżący , tak jak w w ypadku zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji , opiera za- rzut niezgodności przedmiotu kontroli z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji na twierdzeniu o nad- mierności wpisu od skargi kasacyjnej. 2. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 30 września 2020 r. poinformował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. 3 . Rada Ministrów w piśmie z 23 czerwca 2021 r. wniosła o umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby TK nie uwzględnił wniosku o umorzenie, Rada Ministrów zajęła stanowisko, że § 3 rozp orządzenia R M w zakresie, w jakim przewiduje wpis stosunkowy od skargi kasacyjnej, której zarzuty dotyczą wyłącznie oceny prawnej przedstawionej w uzasadnieniu korzystnego dla wnoszącego kasację wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, uwzględniającego skargę i uchylającego zaskarżony akt administracyjny, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw iązku z art. 78 i art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w zw iązku z art. 31 ust. 3 Konstytucji . Uzasadniając wniosek o umorzenie postępowania , Rada Ministrów podn iosła , że a na- liza skargi konstytucyjnej pozwala zidentyfikować przesłanki, które przemawiają za umorze- niem postępowania . Po pierwsze, uzna ła , że podniesiony w skardze konstytucyjnej problem dotyczy w swej istocie stosowania prawa . Po drugie, ewentualne próby nadania mu wymiaru normatywnego prowadzą do wniosku, ż e s karżący , wskazując na brak określonych rozwiązań prawnych , czyni przedmiotem swojej skargi zaniechanie prawodawcze, które pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Kons tytucyjnego. P o trzecie, niektóre powołane przez s karżące- go wzorce kontroli nie mogą stanowić podstawy skargi konstytucyjnej . Po czwarte, s karżący nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia wykazania niezgodności zakwestionowanego przepisu z częścią wzor ców kontroli. Wskazane okoliczności w określonym zakresie czynią niedopuszczalnym wydanie wyroku . Zdaniem Rady Ministrów, z argumentacji przedstawionej przez s karżącego wynika, że w sprawie, w której wniósł skargę kasacyjną, sąd błędnie przyjął, iż przedmi ot zaskarżenia stanowi należność pieniężna, podczas gdy przedmiot ten ma „niepieniężny ” charakter, gdyż jest nim uzasadnienie wyroku sądu . Skarżący uważa więc, że właściwą podstaw ą ustalenia wysokości wpisu od skargi kasacyjnej w jego sprawie jest § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM , określający wpis stały w kwocie 500 zł. O koliczności, na podstawie których s karżący wywodzi nadmierność wpisu od skargi kasacyjnej , dotyczą problem u w sferze stosowania prawa. Odnoszą się one do nieprawidłow ego zastosowani a w okolicznościach faktycznych sprawy przez sąd normy wywiedzionej z art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p . p . s . a . ) oraz niezastosowaniu § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM. W zakresie oceny stosowania prawa Trybunał Konstytucyjny nie posiada kognicji. Rada Ministrów zauważ ył a, że p odejmując próby odczytania zarzutów wobec § 3 roz- porządzenia RM w taki sposób, aby uchwyc ić ewentualny wymiar normatywny problemu zarysowanego w skardze konstytucyjnej, wskazać można na brak określonych uregulowań prawnych, jako przyczynę naruszenia praw i wolności s karżącego. Skarżący podkreślił bo- wiem kwestię braku zróżnicowania przez zakwes tionowany przepis okoliczności, w których składana jest skarga kasacyjna , i szczególnego potraktowania w ypadku, gdy skarga kasacyjna dotyczy jedynie oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu sądu pierwszej instancji . W ocenie Rady Ministrów , zakwestionowanie w skardze konstytucyjnej braku szczególnego uregulo- wania wpisu od skargi kasacyjnej, której zarzuty dotyczą oceny prawnej zawartej w uzasad- OTK ZU A/2023 SK 91/20 poz. 61 4 nieniu wyroku sądu pierwszej instancji, sytuuje wskazany w niniejszym postępowaniu przedmiot kontroli w sferze zaniech ań prawodawczych , które nie podlegają kontroli Trybuna- łu Konstytucyjnego. Dodatkowo Rada Ministrów zwr óciła uwagę, że w skardze powołano niedopuszczaln e samoistn e wzorce kontroli takie jak art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Ponadto w sprawie można wykazać braki w zakresie uzasadnienia niektórych zarzu- tów skargi konstytucyjnej . To powoduje, że zarzuty te nie podlegają merytorycznemu rozpo- znaniu, wobec czego należy umorzyć postępowanie w zakresie ich dotyczącym. Uzasadnienie je st niewystarczające. Dokonując oceny kwestionowanej normy w zakresie praw a do sądu , Rada Ministrów wskazała, że z astosowany mechanizm ustalania wysokości wpisu powoduje, że rodzaj wpisu w postępowaniu kasacyjnym pozostaje zgodny z rodzajem wpisu, który prz ewidziano dla postępowania pierwszoinstancyjnego. Zakwestionowane rozwiązanie normatywne jest więc odzwierciedleniem przyjętej w art. 231 p . p . s . a . konstrukcji przedmiotu zaskarżenia, która jako punkt odniesienia przyjmuje pieniężny bądź niepieniężny charak ter przedmiotu sprawy w pierwszej instancji. Zatem postawiony przez s karżącego zarzut nadmierności wpisu od skargi kasacyjnej opiera się na błędnej identyfikacji przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, nieznajdującej potwierdzenia w przepisach p rawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . W ocenie Rady Ministrów, p ostulowany przez s karżącego sposób ustale- nia wysokości wpisu od skargi kasacyjnej pozostaje w sprzeczności z właściwą dla postępo- wania sądowoadministracyjnego regułą dotyczącą pobierania wpisów stałych i stosunkowych, wywiedzioną z art. 231 p . p . s . a . Odnosząc się do zarzutu niejednoznaczności § 3 rozporządzenia RM , Rada Ministrów uznała, że treść zaskarżonej regulacji pozostaje jasna i precyzyjna . S tosowanie tego przep isu nie stwarza obiektywn ych problem ów w praktyce orzeczniczej. Zdaniem Rad y Ministrów , to nie stały lub stosunkowy charakter wpisu od skargi kasa- cyjnej decyduje o niedopuszczalnym ograniczeniu drogi sądowej, lecz chodzi tu o wskazane wcześniej okolicznoś ci związane z ważeniem funkcji spełnianych przez wpis w celu realizacji wartości podlegających ochronie konstytucyjnej. Ocen iając zgodnoś ć kwestionowanej normy z ochroną własności, Rada Ministrów uznała, że zarzut nadmierności wpisu od skargi kasacyjnej, jako pozostający w sferze nieko- rzystnej zmiany majątkowej wywołanej nałożeniem daniny publicznej, nie może być rozpa- trywany z perspektywy zgodności z art. 64 Konstytucji. Kwestia merytorycznych rozwiązań zawa rtych w przepisach prawa daninowego powinna być analizowana jedynie z perspektywy odrębnej podstawy konstytucyjnej wyznaczającej granice dopuszczalności nakładania danin publicznych, tj. art. 84 Konstytucji. Przepis ten nie stanowi wzorca kontroli w analiz owan ej skardze . 4 . Prokurator Generalny w piśmie z 14 lutego 2022 r. wniósł o umorzenie postępowa- nia wobec niedopuszczalności wydania orzeczenia. Stwierdził, że istotna część argumentacji skargi konstytucyjnej skupia się wokół problemu zastosowania § 3 ro zporządzenia RM w rozpoznawanej przez NSA sprawie. Skarżący w swoich wywodach relatywizuje normę § 3 rozporządzenia RM do art. 231 p . p . s . a . i argumentuje, że sposób interpretacji – przez sąd orzekający w j ego sprawach – pojęcia „należności pieniężnych ” jako przedmiotu zaskarżenia jest nieprawidłowy. Skarga konstytucyjna stanowi polemikę z rozstrzygnięci ami NSA zapa- dłymi w s praw ach s karżącego . Skarżący podkreśla relacje pomiędzy art. 216 p.p.s.a . , art. 231 p.p.s.a . , § 3 rozporządzenia oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM i wskazuje, że w jego sprawie prawidłow e byłoby zastosowanie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM i pobranie wpisu stałego, a nie – jak to zrobił NSA – zastosowanie § 3 rozporządzenia RM i zażądanie wpisu stosunkowego. OTK ZU A/2023 SK 91/20 poz. 61 5 Prokurator Generalny przypomniał, że w zakresie kompetencji Trybunału Konstytu- cyjnego nie mieści się ocena i weryfikacja zasadności orzeczeń sądowych zapadłych w kon- kretnych sprawach. Podmiot wnoszący skargę konstytucyjną, formułując zarzut naruszenia kon stytucyj- nych wolności lub praw, obowiązany jest zatem wykazać, że źródłem tego naruszenia jest treść zaskarżonego przepisu, a nie jego stosowanie . N orma prawna może nabrać niekonstytucyjnego kształtu w wyniku określone go spo- sobu stosowania przepisu. Jednakże s karżący nie wykazał w skardze konstytucyjnej, że kształt kwestionowanej przez niego normy wynika z jednolite go i konsekwentne go sposobu stosowania prawa, utrwalone go w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych i po- gląd ach doktryny. Prokurator Generalny zwrócił uwagę, że wywody skarżącego koncentruj ą się wokół postulowanego przez niego modelu zaskarżania orzeczeń skargą kasacyjną i ściśle z tym związanego modelu pobierania wpisu od skarg kasacyjnych. Skarżący przedstawi a postulaty de lege ferenda . W oce nie Prokuratora Generalnego , kwestionowanie sposobu ukształtowania skargi kasacyjnej w prawie o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ze wskazaniem, że lep- sz e – w opinii s karżącego – byłoby rozwiązanie, w którym istn iałaby skarga kasacyjna jedy- nie na uzasadnienie orzeczenia WSA, jest krytyką przyjętego przez ustawodawcę modelu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a brakujący – w ocenie s karżą- cego – element konstrukcyjny modelu skargi może być rozważany jedynie w aspekcie zanie- chania prawodawczego. To zaś nie podlega kognicji TK. Ponadto w skardze wskazano jako samoistne wzorce kontroli, z których S karżący nie wywiódł wolności i praw konstytucyjnych (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji), a tylko takie mogą być punktem odniesienia w tym trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyj- nym. 5 . W piśmie z 14 kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego poinformował o śmierci skarżąc ego . Odwołując się do orzec znictwa TK, podkreślił, że śmierć s karżącego nie stanowi przeszkody do rozpoznania skargi konstytucyjnej. Trybunał orzeka w sprawie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a orzeczenie tylko pośrednio dotyczy sprawy indywidualnej skarżącego. Pełnomocnik w niósł o kontynuowanie postępowani a. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W skardze konstytucyjnej s karżący wniósł o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wy sokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. N r 221, poz. 2193 , ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej: rozporządzenie RM). 2. Pełnomocnik w piśmie z 14 kwietnia 2022 r. poinformował o śmierci s karżącego. Wobec tego Trybunał Konstytucyjny przede wszystkim rozważył, czy uzasadnione jest kon- tynuowanie postępowania w zakresie objętym skargą konstytucyjną. W dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przeważa pogląd, że śmierć skarżącego nie stanowi sama w sobie ani przyczyny zawieszenia, ani umorzenia po- stępowania w sprawie skargi konstytucyjnej (zob. np. wyroki z: 21 maja 2001 r., sygn. SK 15/00, OTK ZU nr 4/2001, poz. 85 ; 15 kwietni a 2003 r., sygn. SK 4/02, OTK ZU OTK ZU A/2023 SK 91/20 poz. 61 6 nr 4/A/2003, poz. 31; 24 kwietnia 2014 r., sygn. SK 56/12, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 42 ; oraz postanowienie z 27 maja 2009 r., sygn. SK 53/08, OTK ZU nr 5/A/2009, poz. 81). Try- bunał Konstytucyjny w niniejszym składzie przych ylił się do stanowiska wynikającego z wy- żej wskazanych orzeczeń. Nie podzielił poglądu odmiennego zawartego w postanowieniu TK z 9 marca 1999 r. o sygn. SK 10/98 ( OTK ZU nr 2/1999, poz. 27 ) . W ocenie TK, rozpoznając skargę, Trybunał rozstrzyga o zgodności aktu normatyw- nego z Konstytucją. Ustalenie przez Trybunał niezgodności aktu normatywnego z Konstytu- cją ma moc powszechnie obowiązującą (art. 190 ust. 1 Konstytucji) i powoduje eliminację takiego aktu z porządku prawnego. Ma więc konsekwencje doty czące nie tylko skarżącego, ale również innych uczestników obrotu. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji każdy z nich może żądać wznowienia postępowania, w którym podważony przepis stanowił podstawę roz- strzygnięcia o jego prawach i obowiązkach. Trybunał ni e uznał za konieczne, by w razie śmierci skarżących należało odpowiednio stosować art. 174 § 1 pkt 1 oraz art. 180 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Ko- deks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 , ze zm.). Ś mierć skarżącego nie eli minuje możliwości osiągnięcia celu postępowania toczącego się w sprawie skargi konstytucyjnej, którym jest usunięcie z porządku prawnego przepisu niezgodnego z Konstytucją. Odrębności charakteryzujące postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej w stosunku do postępowań sądowych są na tyle istotne, że uzasadniają bardzo ostrożne stosowanie przesłanek zawieszenia lub umorzenia postępowania. Przyjęcie innego stanowiska ograniczałoby znacząco możliwość realizowania podstawowej funkcji postępo- wania przed Trybun ałem w zakresie badania konstytucyjności przepisów prawa. Byłoby też niemożliwe do uzgodnienia z interesem ogólnym, którego ochrona jest istotną przesłanką postępowania toczącego się w sprawie skargi konstytucyjnej. 3. Niezależnie od powyższego Trybunał z badał, czy skarga odpowiada warunkom formalnym i czy nie jest oczywiście bezzasadna. Skarga konstytucyjna jest bowiem sformali- zowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw. Jej merytoryczne rozpozna- nie jest uzależnione od spełnienia warunków w ynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytu- cji, jak i z przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK). Skargom konstytucyjnym niespełniając ym tych warunków oraz oczywiście bezzasadnym Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania dalszego biegu, a na etapie rozpoznania merytorycznego – umarza postępowanie. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji , „[k]ażdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji”. Przekazanie skargi po zakończeniu wstępnej kontroli do rozpoznania przez odpowied- ni skład Trybunału nie przesądza bowiem ostatecznie o dopuszczalności jej merytorycznego rozpatrzenia. Trybunał , analizując istnienie pozytywnych przesłanek procesowych i brak przesłanek ujemnych, może dojść do wniosków odmiennych niż te, które zostały uprzednio wyrażone w postanowieniu wydanym na etapie wstępnego rozpoznania ko nkretnej skargi konstytucyjnej (zob. np. postanowieni a z 3 grudnia 2020 r., sygn. SK 27/17, OTK ZU A/2020, poz. 68 i 31 stycznia 2023 r., sygn. SK 2/20, OTK ZU A/2023, poz. 25 ). Ujemne przesłanki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym określa art. 59 u .o.t.p.TK . Z przepisu tego wynika, że Trybunał umarza postępowanie : 1) na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej; 2) jeżeli wydanie orzeczenia jest nie- dopuszczalne; 3) jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne; 4) jeżeli akt normatywny w zakwe- OTK ZU A/2023 SK 91/20 poz. 61 7 stionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał ; 5) w wypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczę- tych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji. Jeżeli okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 - 5 u.o.t.p.TK, ujawnią się na rozprawie, Trybunał wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Trybunał nie umarza postępowania z przyczyny, o któ rej mowa w art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK, jeżeli wydanie orzeczenia w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Skarga konstytucyjna inicjująca hierarchiczną kontrolę norm musi spełniać wy mogi określone m.in. w art. 53 u.o.t.p.TK. Należy w niej wyraźnie określić zarzut niezgodności z Konstytucją, wskazać przedmiot i wzorce kontroli oraz sformułować uzasadnienie. Na s kar- żącym spoczywa poprawne wskazanie przepisów oraz ciężar udowodnienia ich niezgodności ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi. Wymogów tych nie spełniają uwagi nazbyt ogól- ne, niejasne czy też czynione jedynie na marginesie innych rozważań (zob. np. postanowienie z 10 stycznia 2023 r., sygn. SK 18/21, OTK ZU A/2023, poz. 23). Ni edochowanie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej może stanowić przyczynę umorzenia postępowania na pod- stawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK . Powyższe okoliczności Trybunał uwzględnił, dokonując analizy skargi konstytucyjnej w niniejszej sprawie. 4. Odnosząc konstytucyjne i ustawowe wymogi do analizowanej skargi konstytucyj- nej , Trybunał stwierdził, że s karżący kwestionuje sposób zastosowania prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny w jego sprawie, a także przedstawia postulaty legislacyjne w zakresie modelu zaskarżania orzeczeń skargą kasacyjną w postępowaniu przed sądami administracyj- nymi i związan e z tym system pobierania wpisów od skarg kasacyjnych. Żadna z powyższych okoliczności nie mieści się w kognicji Trybunału Konstytucyjnego wynikającej z art . 79 ust. 1 w związku z art. 188 pkt 5 Konstytucji. 4.1. W w ypadku pierwszej okoliczności uzasadniającej umorzenie postępowania nale- ży podkreślić, że choć w petitum skargi konstytucyjnej s karżący poprawnie wskazał przed- miot i wzorce kontroli, to jego argu mentacja odnosi się nie do oceny relacji hierarchicznej zgodności rozporządzenia z Konstytucją, ale do zastosowania przez Naczelny Sąd Admini- stracyjny § 3 rozporządzenia RM w danej sprawie. Trybunał Konstytucyjny nie jest sądem w rozumieniu konstytucyjnym (zob. wyrok TK z 24 listopada 2021 r., sygn. K 6/21, OTK ZU A/2022, poz. 9). Nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości. Dlatego w trybie skargi konstytucyjnej nie mogą być przedmiotem jego kon- troli akty stosowania prawa. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej s karżący prowadzi polemikę co do charakteru przedmiotu zaskarżenia, gdyż to ma wpływ na ustalenie wpisu od skargi kasacyjnej. Podkre- śla, ż e w w ypadku zaskarżenia skargą kasacyjną korzystnego dla skarżącego wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającego zask arżony akt administracyjny , przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna. Z tego względu – zdaniem s karżącego – od takich skarg kasacyj- nych powinny być pobierane wpisy stałe, a nie stosunkowe. Wobec powyższego s karżący uznał, że NSA powinien zastos ować w sprawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM, a nie § 3 tego aktu , gdyż takie byłoby prawidłowe działanie sądu. Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, że orzekanie w sprawie jest niedo- puszczalne. OTK ZU A/2023 SK 91/20 poz. 61 8 4.2. W w ypadku drugiej okoliczności uzasadniającej umorzenie postępowania Trybu- nał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że analizując wzorce kontroli, zwłaszcza prawo do sądu, s karżący nie tyle oceniał zgodność z Konstytucją § 3 rozporządzenia RM, ile nakreślił kon- cepcję systemu zaskarżania orzeczeń w postępowaniu przed sądami administracyjnymi i mo- del dotyczący zasad pobierania wpisu od skarg kasacyjnych. Wskazywał przy tym pożądane , w jego ocenie , sposoby ustalania wpisów w określonych sprawach. Skarżący podkreślał , że l epsze byłoby rozwiązanie, w którym istniałaby skarga kasacyjna jedynie na uzasadnieni e orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny uznał, że tego rodzaju argumenty skarżącego miały więc cha- rakter postulatów legislacyjnych, a nie dowodów na niekonstytucyjność kwestionowanych norm. Propozycj ę wprowadzenia innego niż wskazany w kwestionowany m przepis ie modelu ustalania wpisu od skarg kasacyjnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nale- ży traktować jako postulaty de lege fe renda , które mogłyby ewentualnie być skierowane do prawodawcy w celu rozważenia zasadności proponowanych zmian. Postulaty takie nie mogą jednak być oceniane w postępowaniu w sprawie skargi kon- stytucyjnej. Podważanie założeń konstrukcyjnych przyjętego syst emu w ramach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.) i rozporządzenia RM , zmierzające do zmiany obowiązującego modelu, wykracza ło poza ramy skargi konstytucyjnej. 5. Podsumowując, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że s karżący uzasadnia ł niekon- stytucyjność kwestionowanej normy rozporządzenia RM nie okolicznościami związanymi z naruszeniem hierarchicznej budowy systemu źródeł prawa, ale z przyjętą pr zez sąd wykład- nią i zastosowaniem jej do jego sprawy . Skarga konstytucyjna jest instytucją, która nie może być kolejn ym narzędziem instancyjnej weryfikacji orzeczeń sądowych . Zatem nawet wadliwe zastosowanie przepisu pozostaje poza kognicją Trybunału Konst ytucyjnego. Skarg a konstytucyjna nie służy także do obalania określonych koncepcji normatyw- nych zawartych w poszczególnych aktach prawnych, gdy nie zostaną podniesione argumenty na ich niekonstytucyjność. Poza właściwością Trybunału Konstytucyjn ego pozosta je ocena postulatów legislacyjnych, które są formułowane jako uzasadnienie niekonstytucyjności kwe- stionowanych w skardze norm. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.