Ts 101/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 sierpnia 2020 r. Pozycja 2 29 POSTANOWIENIE z dnia 14 maja 2020 r. Sygn. akt Ts 101/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński - przewodniczący i sprawozdawca Michał Warciński Andrzej Zielonacki , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 4 lipca 2019 r. o odmowie nadania dalszego bi egu skardze konstytucyjnej M.M. , p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie i nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 m aja 2017 r. (data nadania) M.M. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego, zakwe - stionowała zgodność art. 90 ust. 1 i 4 w związku z art. 10 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Fun - duszu Gwarancyjn ym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2060) w zakresie, w jakim umożliwiają nałożenie na podmiot podlegający egzekucji obowiązku uiszczenia opłaty za brak ubezpieczenia, od którego to obowiązku podmiot może uwolnić się jedynie poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających spełnienie obowią - zku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej lub wniesienie powództwa o ustalenie nieistnienia tego obowiązku do sądu powszechnego, z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z 4 lipca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu skarż ąca, reprezen - towana przez tego samego pełnomocnika, pismem z 23 lipca 2019 r. (data nadania), wniosła zażalenie, domagając się nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. OTK ZU B/2020 Ts 101/17 poz. 2 29 2 Trybunał Konstytucyjny zważył , co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 usta wy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konsty - tucyjnego o odmowie nadania skardze konstytu cyjnej dalszego biegu. Trybunał w składzie trzech sęd ziów rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw iązku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim to , czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesła - nek odmowy nadania skardze dalszego biegu . 2. Zaskarżonym postanowieniem z 4 lipca 2019 r. (dalej: postanowienie z 4 lipca 2019 r.) Trybunał , na podstawie a rt. 61 us t. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 oraz art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK , odmówił nadania skardze dalszego biegu (dalej: postanowienie TK z 4 lipca 2019 r.), stwierdzając co następuje: 2.1. Zarzuty wyrażające oczekiwanie, by t o sądy administracyjne, nie zaś sądy powszechne orzekały w przedmiocie ustalenia obowiązku realizacji opłaty tytułem ubezpie - czenia, nie miały związku z orzeczeniem wskazanym w skardze jako ostateczne. 2.2. Skarga w zakresie badania zgodności zaskarżonych przepisów z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji jest bezzasadna, jako że wskutek wniesienia do sądu powszechnego powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia (zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubez - pieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2060; dalej: u.u.o.) opłata wyznaczona skarżącej nie stała się wyma - galna i nie mogła być ściągana w d rodze egzekucji aż do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądu ustalającego istnienie obowiązku ubezpieczenia. 2.3. Tryb egzekucji opłaty ustalanej na podstawie art. 90 ust. 1 u.u.o., oceniany przez skarżącą jako niekonstytucyjny, jest uregulowany w art. 91 u.u.o., który w złożonych pismach procesowych nie był wskazany do badania konstytucyjności. Uzasadnienie przedstawione w skardze w zakresie sposobu egzekucji opłaty ustalanej na podstawie art. 90 ust. 1 u.u.o. nie miało więc związku z zaskarżonymi przepisami. 3 . W złożonym zażaleniu podniesiono , co następuje: 3.1. W nawiązaniu do przeprowadzonej przez Trybunał analizy postanowienia Sądu Okręgowego w W. V Wydział Cywilny Odwoławczy z 15 grudnia 2016 r. (sygn. akt […] ) – wskazanego przez skarżącą jako przesądzające o jej prawach i wolnościach – podkreślono , że jego podstawą były zaskarżone przepisy – art. 90 ust. 1 i 2 w związku z art . 10 ust. 2 w związk u z 23 ust. 1 u.u.o. Stwierdzono pona dto, że gdyby skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego, a następnie odwołała się do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to pod - stawą or zeczeń wydanych w jej sprawie byłyby przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 , ze zm. ). OTK ZU B/2020 Ts 101/17 poz. 2 29 3 3.2. W związku z podstawą odmowy w zakresie zarzutów niezgodności zaskarżonych prze pisów z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji skarżąca stwierdziła, że brak możliwości egzekwowania opłaty nakładanej w ramach danej procedury aż do uprawomo - cnienia się orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie istnienia obowiązku zawarci a umowy ubezpieczenia nie przesądza o zgodności przepisów, które stanowią podstawę takiego orzeczenia. 3.3. S karżąca uznała również, że wskazywanie do badania konstytucyjności art. 91 u.u.o. uważa za bezcelowe, bowiem jej zdaniem niekonstytucyjność wymiar u opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia oraz tryb weryfikac ji spełnienia tego obowiązku ma źródło na wcześniejszym etapie, czyli ustalania i dokonywania wymiaru obowiązku publicznoprawnego, nie zaś na etapie jego egzekwowania. W z wiązku wyjaśnieniami skarżącej (pkt 3 niniejszego postanowienia), które odnoszą się do postaw odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej podniesionych w postanowieniu z 4 lipca 2019 r., Trybunału Konstytuc yjny postanowił jak w sentencji.