Ts 101/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 czerwca 2020 r. Pozycja 193 POSTANOWIENIE z dnia 17 lutego 2020 r. Sygn. akt Ts 101/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konsty tucyjnej B. J. w sprawie zgodności: art. 265 2 w związku z art. 209 us t awy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117, ze zm.) w związku z art. 26 us tawy z dnia 19 marca 2004 r. – P rzepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) w zakresie, w jakim ,, nakazują liczyć moment p owstania długu celnego, od którego należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi o stwier - dzenie nieważności decyzji administracyjnej od momentu przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny, a nie od wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie d e cyzji ” z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 2 lipca 2018 r. (data nadania) B. J. (dalej: skar żąca ) , reprezentowana przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z urzędu, wystąpił a z przytoczonym wyżej żądaniem na tle następującego stanu faktycznego. 6 listopada 2002 r. skarżąca złoży ła w Oddziale Celnym w N. zgłoszenie celne uzupeł - nia jące SAD OBR nr […] sporządzone na podstawie wpisów do rejestru procedury uproszczonej pod pozycjami [ … ] . Decyzją z 26 stycznia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne w procedurze u proszczonej oraz zgłoszenie celne uzupełniające w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego. Organ wezwał też skarżącą do uiszczenia uzupe łniającej kwoty długu celnego i odsetek wyrównawczych. Dyrektor Izby Celnej w P. (dalej: Dyrektor Izby Ce lnej) decyzją z 14 listopada 2007 r. (dalej: decyzja z 2007 r.) uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej wezwania do zapłaty OTK ZU B/2020 Ts 101/18 poz. 193 2 odsetek wyrównawczych i umorzył postępow anie w tym zakresie oraz utrzymał decyzję w mocy bez zmian w pozostałej części . Wyro ki em z 1 kwietn ia 2009 r. (sygn. akt […] ) Wojewódzk i Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę skarżącej na decyzję organu drugiej instancji. Pismem z 12 kwietnia 2014 r. skarżąca zwróciła się do organu drugiej instancji z wnioskiem o stwierdzenie nieważn oś ci jego decyzji z 2007 r. Dyrektor Izby Celnej decyzją z 4 czerwca 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że dług celny pows tał w dniu 25 października 2002 r., natomiast zg od nie z art. 265 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802, ze zm. ; dalej: kodeks celny ) organ celny nie wszczyna lub o dmawia wszczęcia po stępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od daty pow st ania długu celnego upłynęły 3 lata. Decyzją z 25 lipca 2014 r. (nr […] ) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy powyższą decyzję , podzielając zawarte w niej ustalenia dotyczące 3 - letniego terminu z art. 265 2 pkt 1 k odeksu celnego. Wojewódzk i Sąd Administra cy jny w P. wyrokiem z 13 m aja 2015 r. (sygn. akt […] ) oddalił skargę skarżącej na decyzję D yrektora Izby Celnej z 25 lipca 2014 r. W uzasadnieniu sąd wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadz a się do rozstrzygnięcia, jaki charakter prawny ma t rz yletni termin, określony w art. 265 2 k odeksu celnego. Na mocy art. 25 obowiązującej od dnia 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623, ze zm.) dotychczaso we przepisy celne (w tym m.in. k odeks celny) utraciły ważność. Jednak z mocy art. 26 tej ustawy prze pisy dotychczasowe (procesowe i materialne) stosuje się do spraw dotyczących d ługu celnego, jeżeli powstał on przed dniem akcesji Polski do UE, czyli przed dniem 1 maja 2004 r., jak miał o to miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem sądu, organ zasadnie stwierdził, że w sprawie miały zastosowanie regulacje prawne kodeksu celnego. Wyrokiem z 6 lipca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Zarządzeniem sędzieg o Trybunału Kon stytucyjnego z 24 września 2019 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez : wskazanie i udokumentowanie daty wystąpienia przez skarżącą do sądu rejonowego z wnio - skie m o ustanowienie pełnomocn i ka z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej , udoku - mentowanie daty doręczenia pełnomocnikowi pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w P . informującego o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej oraz przesłanie oryginału albo kopii poświ adczonyc h prz ez pełnomocnika za zgodność z oryginałem wska - zanych w zarządzeniu decyzji Dyrektora Iz by Celnej w P . Pismem z 8 października 2019 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącej odniósł się do powyższego zarządzenia. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co nast ępuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 i 4 ustaw y z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeni u nieja wnym. S łuży ono wyeliminowaniu już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez p rawo wy mag ań lub jest oczywiście bezzasadna. OTK ZU B/2020 Ts 101/18 poz. 193 3 2 . Jeżeli skarga nie spełnia wyma gań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczeni a zarzą dzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK). 3. Naruszenie swoich praw konstytucyjnych skarżąca wiąże z wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 6 lipca 2017 r. (sygn. akt […] ) o oddaleniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego S ądu Administracyjnego w P. z 13 maja 2015 r . (sygn. akt […] ) . W związku z tym – zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego – skarżąca została wezwana do udok umentowania daty doręczenia tego orzeczenia wraz z uzasadnie - niem, a także daty wystąpienia d o Sądu Rejon owego w P. (dalej: Sąd Rejonowy w P. ) z wnioskiem w sprawie ustano wienia pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Zgodnie z art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK w razie niemożności poniesienia kosztów pomocy prawnej, skarżący może złożyć do sądu rejonowego sw oj ego miejsca zamieszkania wniosek o ustanowienie dla siebie adwokata lub radcy prawnego z urzędu (zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – K odeks postępowania cywilnego ; Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; d alej: k.p .c. ) w celu sporządzenia skargi konstytucy jnej. Stosownie zaś do art. 44 ust. 3 zdanie pierwsze u.o.t.p. TK złożenie wniosku wstrzymuje bieg terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Jego wznowienie następuje natomiast pierwszego dnia po dniu dorę czenia ad wokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wy - zna czeniu go pełnomocnikiem skarżącego (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p. TK). Dlatego skarżąca została wezwana do udokumentowania dat y doręczenia pełnomocnikowi pisma Okręgowej Ra dy Ad wokackiej w P. informującego go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. 4. Trybunał stwierdza, że skarżąca nie usunęła braków skargi konstytucyjnej w zakresie , jaki został określony w pk t 1 lit b, pkt 2 oraz pkt 3 lit a zarządzenia sędziego T rybunału Konstytucyjnego z 24 września 2019 r. S karżąca nie wskazała i nie udokumentował a daty wystąpienia do Sądu z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej. W piśmie procesowym nadesłanym w celu wykonania zarząd zenia sęd ziego Trybunału pełnomocnik skarżącej oświadczył jedynie , że w aktach pełnomocnika nie ma daty wystąpienia przez skarżącą z takim wnioskiem. Nie została również udokumentowana data doręczenia pełnomocnikowi skarżącej pisma Okręgowej Rad y Adwokacki ej w P. , informującego go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu. Skarżąca nie przesłała oryginałów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z 4 czerwca 2014 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwier dzenia ni eważności decy zji z 14 listopada 2017 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z 25 lipca 2014 r. (nr […] ). Nieusunięcie braków formalnych skargi konstytucyjnej jest zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK podstawą odmowy nadania skardze dal szego bieg u. 5 . Mając na uwadze powyższą przesłankę, która samodzielnie przesądza o niedo - puszczalności przekazania skargi do kontroli merytorycznej, Trybunał tylko na marginesie wskazuje , że n awet gdyby skarżąca usunęła wszystkie braki skargi konstytucyj nej , to i tak nie m ógł by jej zostać nad any dalszy bieg, ponieważ została ona wniesiona po upływie usta wowego terminu . Bieg przewidzianego w art. 77 u.o.t.p. TK terminu wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął się w dniu doręczenia skarżącej wyroku Nac zelnego Sądu Administracyjnego z 6 li pca 2017 r. Trybunał ustalił, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem , o którym mowa w art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK 27 września 2017 r. Wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem OTK ZU B/2020 Ts 101/18 poz. 193 4 s powodowało zawieszenie biegu terminu wniesienia sk argi konstytu cyjnej. Trwało ono do 2 kwietnia 2018 r., tj. do dnia, w którym pełnomocnikowi zostało doręczone pismo z Okrę - gowej Ra dy Adwokackiej w P. , informujące go o wyznaczeniu adwokatem z urzędu dla skarżącej . Natomiast skarga konstytucyjna została wn i esiona do Try bunału 2 lipca 2018 r. (data nadania). Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 36 u.o.t.p. TK , w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie , do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c . Z powodu braku w u. o.t.p. TK odr ębnej regulacji dotyczącej sposobu obliczania terminu wniesienia skargi konstytucyjnej, termin ten – na podstawie odesłania z art. 165 § 1 k.p.c. powinno się obliczać w sposób przewidzi any w art. 114 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – K odek s cy wilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1 145 , ze zm. ). Stanowi on , że jeżeli termin jest oznaczony w mie siącach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, za miesiąc przyjmuje się 30 dni. W związku z tym , z dniem złożeni a we właściwym sądzie wniosku o ustanowienie pełnom ocnika z ur zędu , trzymiesięczny termin wniesienia sk argi traktuje się tak, jakby od samego początku był terminem 90 - dniowym. Zat em od doręczenia skarżącej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (21 wrze śnia 2017 r.) do wystąpienia przez skarżącą z wniosk iem do Sądu R ejonowego w P. (27 września 2017 r.) upłynęło 6 dni. Od dnia doręczenia pi sma o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej (2 kwietnia 2018 r.) do dnia wniesienia skargi (2 lipca 2018 r. – data nadania ) upłynęło 91 d ni (28 dni w kwietniu, 31 w maju, 30 w czerwcu i 2 w lipcu ). Wynika z tego, że od dn ia doręczenia skarżącej wyroku NSA do dnia wniesienia przez pełnomocnika skargi konstytucyjnej (nie licząc okr esu zawieszenia) u płynęło 97 dni. Mając powyższe na uwadze, T rybunał stw ierdził, że skarga konstytucyjna została złożona z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 w związku z art. 44 ust. 2 i 3 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK podstawą odmowy nadania analizowa nej skardze dalszego biegu. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENI E Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżąc ej przysługuje prawo wniesienia zażale- nia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od da t y jego doręczenia .