Ts 104/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 sierpnia 2020 r. Pozycja 231 POSTANOWIENIE z dnia 20 maja 2020 r. Sygn. akt Ts 104/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Wojciech Sych , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia n a postanowienie T rybunału Ko nstytu- cyjneg o z 26 września 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M. J. , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjne j wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 lipca 2018 r. (d ata nadania) M. J. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że: 1) art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( ówcześnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460; dalej: k.p.c.) „w zakresie zwrotu »jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty«” jest niezgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 370 k.p.c. „w zakresie zwrotu »nieopłaconą«” jest niezgodny z wyżej wskazanymi wzorcami kon- troli, a dodatkowo z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy naruszają jego prawo do sądu polegające „na konstytucyjnym zagwarant owaniu każdemu prawa do rozpoznania jego sprawy przez Sąd” przez uzależnianie możliwości dochodzenia prawa określonego w art. 77 i art. 45 Konstytucji „od sytuacji majątkowej strony a więc ogranicz[ania] prawa ubogich lub takich, których nie stać na uiszcz enie wpisu”. W ocenie skarżącego uwarunkowanie prawa do dochodzenia od- szkodowania, określonego w art. 77 ust. 1 Konstytucji, w drodze wskazanej w art. 45 ust. 1 Konstytucji nie może być bezwzględnie warun kowane względami ekonomicznymi. S wobod- ny „mechanizm zwalniania od kosztów sądowych nie pozwala na zagwarantowanie ochrony konstytucyjn[ych] wolności…” . OTK ZU B/2020 Ts 104/18 poz. 231 2 Po stanowieniem z 26 września 2019 r. , doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 30 września 2 019 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze kon- stytucyjnej. Tryb unał stwierdził , że zakwestionowany w skardze art. 370 k.p.c. nie był podstawą wydania postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 23 maja 2018 r. o oddaleniu zażalenia na zarządzenie sędzi ego Sądu Rejonowego dla W. z 22 maja 2017 r. w pr zedmiocie z wrotu po- zwu z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Trybunał stwierdził także , że skarżący nie uza- sadnił naruszenia przez zaskarżone przepisy przysługujących mu praw podmiotowych, po- nieważ zarzuty podniesione prze z skarżącego w ogóle nie odnosiły się do treści normatywnej kwestionowanych przepisów . W skazał ponadto , że skarżący nie u sunął w całości braków formalnych skargi w zakresie doręczenia oryginałów lub poświadczonych za zgodność odpi- sów orzecze ń potwierdzających wyczerp anie dro gi prawnej . Do ręczono jedynie poświadczo- ny za zgodność z oryginałem odpis postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 23 maja 2018 r. (sygn. akt […] ) . W zażaleniu z 4 października 2019 r. (data nadania) na postanowieni e Trybunału Kon- stytucyjnego z 26 września 2019 r. skarżący zarzucił Trybunałowi naruszenie art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybuna- łem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393). Wskazał na nieprecyzyjne zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjne go z 8 października 2018 r. w zywające do usunięcia bra- ków formalnych skargi, co skutkowało odmową nadania biegu skardze. Zarzucił również „przedmiotowe ograniczenie art. 7 9 Konstytucji” przez nie uwzględnienie „ całokształtu prze- pisów w tym norm prawn[ych] użyt[ych] w toku postępowania, które doprowadziły do wyda- nia orzeczenia określonej treści” . Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon- stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał rozpatruje zażalen ie w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zwią zku art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p. TK). Rozpoznając zażalenie bada zakwestionowane posta- nowienie pod kątem prawidłowego zidentyfikowania w nim przesłanek odmowy nadania ska rdze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sfor- mułowane w zażaleniu nie podważają podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3 . W pierwszej kolejności Trybunał zwraca uwagę na to , że skarżący n ie podważył ustaleń Trybunału dotyczących art. 370 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania c ywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 ; dalej: k.p.c.), który został wskazany przez skarżącego jako jedna z podstaw w ydania orzeczenia ostatecznie ro zstrzygającego o jego prawach . S karżący nie wykazał przede wszystkim , że kwe stionowany w skardze art. 370 k.p.c. był podstawą wydania postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 23 maja 2018 r. (sygn. akt […] ) . Zdaniem Trybunału nie można zgodzić się z twierdzeni em skarżą - cego , że ,, zaskarżone normy prawa (…) zastosowane zostały na dalszym etapie postępowania przez Sąd Rejonowy który zwrócił pozew”. Zgodzić należy się natomiast z twierdzeniem skarżącego, że należy wziąć pod uwagę całokształt p rzepisów, które stanow iły podstawę do wydania ostatecznego orzeczenia , ale art. 370 k.p.c. nie stanowił t akiej normy. Zaskarżony przepis dotyczy sytuacji, gdy s ąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym OTK ZU B/2020 Ts 104/18 poz. 231 3 apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłacon ą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie u sunęła w wyznaczonym terminie. W sytuacji skarżącego doszło natomiast do zwrotu pozwu z powodu nie uiszczenia przez niego opłaty sądowej. Zażalenie skarżącego na zarzą dzenie o zwrocie pozwu zostało natomiast oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. jako bezzasadne w związku z art. 397 § 2 k.p.c. 4 . Trybunał , odnosząc się następnie do zarzutu skarżącego, dotyczącego niepre cy zyj - nego wezwania do usunięcia braków formalnych s twierdza, że wezwanie to było jednozn a - czne i nie pozostawiało nadmiernego pola do interpretacji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2018 r. w pkt 2 skarżący został wezwany do „doręczenia orygi nałów lub poświadczonych za zgodno ść z oryginałem odpisów rozstrzygnięć potwier - dzających wyczerpanie drogi prawnej ” zgodnie z wymogiem zawartym w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK, a nie tylko do doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK. Pis mem z 2 8 października 2018 r. ( data nadania) skarżący , u suwaj ąc część braków, doręczył poświadczone za zgodność z oryginałem jedynie postanowi enie Sądu Okręgowego w W. z 23 maja 2018 r. (sygn. akt […] ) wraz z kopiami. Użyte ustawowe sformułowanie w zarządzeniu ni e powinno powodować jakichkolwiek wątpliwości profesjonalnego pełnomocnika. Trybunał podkreśla, że w zakresie art. 130 § 1 k.p.c. do odmo wy nadania skardze dal szego biegu doszło na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, po nieważ skarga nie spełniła dw óch podstawowych warunków formalnych zawartych w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK., a przede wszystkim w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. Z tego powodu za bezpodstawne należ y uznać twierdzenia ska rżącego , że wszelkie braki skar gi zostały przez niego u sunięt e . 5 . N a marginesie Trybunał zwraca uwagę , że skarżący w żaden sposób nie odniósł się do wskazanego przez Trybunał w zaskarżonym postanowieniu brak u związku pomiędzy zarzutami podniesionymi przez skarżącego , a treścią normatywną kwestionowanych przez nie go przepisów . Trybunał natomiast stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze nie odnosiły się do treści normatywnej kwestionowanych prz episów, a do kwestii przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 785, ze zm.). Mając powyższe na względzie , Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.