Ts 140/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 kwietnia 2020 r. Pozycja 121 POSTANOWIENIE z dnia 15 stycznia 2020 r. Sygn. akt Ts 140/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W . S . w sprawie zgodności: 1) art. 103 § 4 w związk u z art. 103 § 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze ( Dz. U. poz. 177, ze zm. ) w zakresie, w jakim „obowią - zek złożenia zawiadomienia o rozpoczęciu innej działalności ogranicza wolność słowa oraz twórczości artystycznej, a sprzeciw zgło szony w odnie - sieniu do złożone go zawiadomienia wręcz pozbawia zawiada miającego wol ności słowa, wolności twórczości artys tycznej oraz wolności nauczania” z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z a rt. 73 w związku z art. 31 ust. 3 Konsty tucji Rzecz ypospolitej Polskiej; 2) art. 103 § 6 ustawy, o której mowa w punkcie pierwszym w zakresie, w jakim „pozbawia zawiadami ającego możliwości odwołania od sprzeciwu zgłoszo - nego przez prokuratora, do którego skierowano zawiadomienie mimo, iż prze - słanki sprzeci wu, tj. uznanie, iż prz edmiotowe zajęcie przeszkadza w pełnieniu obowiązków służbowych prokuratora, przynosi ujmę godnoś ci sprawowanego urzędu lub osłabia zaufanie do bezstronności prokuratora, są przesłankami nie - o strymi, a sam sprzeciw opiera się wyłączni e na decyzji arbitralnej” z art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 Konstytucji , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstyt ucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 września 2019 r. (data nadania) W . S . (dalej: skarżący), reprezentowany przez adwokata u stanowionego z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego : Pismem z 8 stycznia 2019 r. skarżący (prok urator Prokuratury Generalnej w stanie spoczynku) wniósł do P rokuratora Krajowego zawiadomienie , że zami e rz a podjąć „działalnoś ć literack ą w zakresi e literatury sensacyjnej, literatury fakt u oraz popularyzacji prawa – ze szczególnym uwzględnieniem Konstytucji RP”. OTK ZU B/2020 Ts 140/19 poz. 121 2 Pismem z 17 stycznia 2019 r. ( nr […] ) Dyrektor Biura Kadr Prokuratury Krajowej (dalej: Dyrektor Kadr PK) poinformował skarżącego, że „pomim o przychylności na taki rodzaj działalności, jej przedmiot został (…) tak szeroko zaproponowany, że nie można w tym zakresie zają ć ostatecznego stanowiska”, wobec czego podjęcie przez Prokuratora Krajowego decyzji o sprzeciwie lub jego braku będzie możliwe „dopiero w momencie przedstawienia (…) szczegółowej informacji o każdej aktywności podjętej w ramach wskaza nej wyżej działalności, w tym o charakterze i rodzaju zajęcia oraz przewidywanym czasie je go trwania”. Pisme m z 31 stycznia 2019 r. skarżący , reprezentowany przez adwokata, wniósł do Dyrektor a Kadr PK o zajęcie stanowisk a dotyczącego zawiadomienia z 8 stycznia 2019 r. , u znając pismo z 17 stycznia 2019 r. za przejaw cenzury prewencyjnej. Pismem z 18 lutego 2019 r . ( nr jak wyżej ) Dyrektor Kadr PK poinformował skarżącego o sprzeciwie zgłoszonym przez I Zastępcę Prokuratora Generalnego – Prokuratora Krajowego wobec zamiaru podjęcia działalności „polegającej na publikacji w formie książkowej lub prasowej bliżej niespr ecyzowanych prac literackich i artykułów oraz ewentualnej przyszłej aktywności związanej z promocją takich publikacji”. Skarżący , 6 sierpnia 2019 r. wniósł od niego odwołanie. P ismem z 19 sierpnia 2019 r. (nr jak wyżej ) Dyrektor Kadr PK pozostawił odwołanie skarżącego od sprzeciwu bez rozpoznania, z uwagi na fakt, że decyzja właściwego Prokuratora prze łożonego nie podlega kontroli w drodze odwołania. Pismo to zostało wskazane jako ostateczne rozstrzygnięcie w ro - zumieniu art. 79 ust. 1 Kon stytucji. Doręczo ne zostało ono skarżącemu 22 sierpnia 2019 r. , zaś s kargę konstytucyjną wniesiono do Trybunału 17 września 2019 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 6 listopada 2019 r. wezwano skar żą cego do usu nięcia, w terminie 7 dni, braków formalnych wniesionej skargi przez: 1) doręczenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa szczególnego upoważniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz do reprezentow ania skarżącego w postępow aniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, z dokła - dnym wskazaniem sprawy, do której zostało udzielone wraz z czterema kopiami; 2 ) poinfor - mowanie, czy od ostatecznego rozstrzygnięcia wniesiono nadzwyczajny środek zaskarżenia. Pismem pro cesowym z 19 listopada 201 9 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego ustosunkował się do wezwania w sprawie usunięcia braków formalnych skargi. Przesłał wymagane pełnomocnictwo szczególne oraz wskazał, że od ostatecznego rozstrzygnięcia nie wniesiono nadzwyczajnego środka zaskarżen ia. Przedmiotem zarzutów skargi uczyniono naruszenie – wskutek zastosowania kwestio - nowanych w skardze przepisów – konstytucyjnych wolności i praw skarżącego. Kwestiono - wanemu art. 103 § 4 w związku z art. 103 § 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze ( ówcześnie: Dz. U. poz. 177, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 740 ; dalej: u.p.p. ) skarżący zarzuca naruszenie wolności wyrażania poglądów oraz rozpowszechniania informacji (art. 54 ust. 1 Konstytucji) w związku z narusz e niem zasady prop orcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz narusz e nie prawa do wolności twórczości artystycznej (art. 73 Konstytucji) w związku z narusz e niem zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Natomiast kwestionowa nemu art. 103 § 6 u.p.p. skarżący zarzucił naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji). Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustaw y z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2 393 ; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu już w począ tkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być OTK ZU B/2020 Ts 140/19 poz. 121 3 przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz nie zachodzą okoliczno ści, o k tórych mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do mery - torycznego rozpoznania albowiem: 1) skargę sporządził adwokat , który przed łożył pełnomocnictwo szczególne do sporzą dz enia i w niesienia tego środka prawnego, a także do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem; 2) skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od rozstrzygnięcia Dyrektor a Kadr PK z 19 sierpnia 2019 r. (nr […] ) nie przysługuje żaden z wykły środek zaskarżenia; 3) dochowany został przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK trzymiesięczny termin wniesienia skargi, gdyż powyższe ro z strzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi 22 sier - pnia 2019 r., a skarga konstytucyjna została wnie siona do Trybunału Konstytucyjnego 17 wrze - śnia 2019 r. (data nadania); 4) prawidłowo określony został przedmiot kontroli, tj. art. 103 § 4 w związku z art. 103 § 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (ówcześnie: Dz. U. poz. 177, ze zm. ; obecni e: Dz. U. z 2019 r. poz. 740; dalej: u.p.p.) w zakresie, w jakim „obowiązek złożenia zawiadomienia o rozpoczęciu innej działalności ogranicza wolność słowa oraz twórczości artys tycznej, a sprzeciw zgłoszony w odniesieniu do złożonego zawiadomienia wręcz po zbawia zawiadamiającego wolności słowa, wolności twórczości artystycznej oraz wolności nauczania” oraz art. 103 § 6 u.p.p. w zakresie, w jakim „pozbawia zawiadamiającego możliwości odwołania od sprzeciwu zgłos zonego przez prokuratora, do którego skierowano zawiadomienie mimo, iż przesłan ki sprzeciwu, tj. uznanie, iż przedmiotowe zajęcie przeszkadza w pełnieniu obowiązków służbowych prokuratora, przynosi ujmę godności sprawowanego urzędu lub osłabia zaufanie do bezstronności prokuratora, są przesłankami nieo strymi, a sam sprzeciw opiera się wyłącznie na decyzji arbitralnej” , w związku z którym skarżący wniósł skargę do Trybunału; 5) skarżący prawidłowo wskazał, które przysługujące mu konstytucyjne pra wa i w jaki sposób zostały – jego zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK) oraz u zasadnił sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK); 6) pismem procesowym z 19 listopada 2019 r. (data nadania) skarżący u sunął w terminie braki forma lne. W związku z powyższym i zważywszy na to , że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne (art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK), Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.