Ts 288/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 lutego 2026 r. Pozycja 19 POSTANOWIENIE z dnia 21 października 2025 r. Sygn. akt Ts 288/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak – przewodniczący Andrzej Zielonacki – sprawozdawca Michał Warciński , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 20 czerwca 202 4 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R . S . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło większością głosów. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 grudnia 202 2 r. (data nadania) R . S . (dalej: skarżąc y ) , reprezentowan y przez pełnomocnika z urzędu , wystąpił o zbadanie zgodności § 9 ust. 5 pkt 11 zarządzenia nr 87/2021 Dyrektora Zakładu Karnego w R . w zakresie, w jakim „uniemożliwił skarżącemu (…) posiadani[e] w Zakładzie Karnym w R . czajnika elektrycznego (o mocy 500 W), a jedynie umożliwił skazanemu posiadanie grzałki elektrycznej z uziemieniem o mocy maksymalnej do 300 W”, z art. 31 ust. 3 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w związku z art. 110a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, ze zm.). Postanowieniem z 20 czerwca 202 4 r. (dorę czonym pełnomocnikowi skarżące go 1 li - pca 202 4 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z uwagi na to, że zaskarżony przepis nie podlega kontroli w postępowaniu przed Trybunałem. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przepis ten jest przepisem zarządzenia zakładowego , regulu ją - cego porządek wewnętrzny zakładu karnego i nie ma samodzielnego charakteru normatyw - nego. W zażaleniu z 8 lipca 202 4 r. (data nadania) na powyższe postanowienie skarżąc y zarzucił naruszenie: 1) art. 53 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK p o przez przedwczesną odmowę nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z pominięciem faktu , że zgromadzone w sprawie okoliczności jednoznacznie wskazywały na uzasadnienie zarzutu O TK ZU B/2026 Ts 288/22 poz. 19 2 niezgodności kwestionowanego z arządzenia z e wskazanymi w skardze konstytucyjnymi wolnościami i prawami skarżącego, co uniemożliwiło Trybunałowi Konstytucyjnemu mery - toryczne rozpoznanie skargi ; 2) art. 79 ust. 1 Konstytucji po przez błędne uznanie, że przed - miot skargi jest zarządzeniem zakładowym, regulującym porządek wewnętrzny zakładu kar - ne go i nie ma samodzielnego charakteru normatywnego , a tym samym nie podlega – bez powiązania z normami wyższego rzędu, których dopełnienie stanowi – kontroli w postępo - waniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, podczas gdy taki wniosek jest nieusprawiedli - wiony i sprzeczny z faktem, że skarga jest także środkiem ochrony praw jednostek, a nie tylko sposobem na uchylenie niekonstytucyjnego aktu normatywnego, natomiast § 9 ust. 5 pkt 11 przedmiotowego zarządzenia naruszył szereg norm konstytucyjnych skarżącego i w związku z tym skarga winna zostać rozpoznana. Skarżący w niósł o zmianę zaskarżonego postano - wienia w całości poprzez nadanie dalszego biegu wniesionej przez niego skardze . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuj e prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj nej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze- de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi- dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub inny organ władzy publicznej orzekł ostatecznie o określonych w K onstytucji pra- wach, wolnościach lub obowiązkach skarżącego. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że § 9 ust. 5 pkt 11 zarządzenia nr 87/2021 Dyrektora Zakładu Karnego w R . w sprawie ustalenia porządku we- wnętrznego w Zakładzie Karnym w R . , jako przepis wykonawczy do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231, ze zm.) i ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z e zm.) , sa- modzielnie nie kreuje ani nie ogranicza żadnych konstytucyjnych praw podmiotowych. Z tego względu , jak trafnie przyjęto w kwestionowanym postanowieniu, przepis ten samodzielnie nie może stanowić przedmiotu kontroli w postępowaniu przed Trybunałem zainicjowanym wnie- sieniem skargi konstytucyjnej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że zgodnie z art. 6 7 u.o.t.p.TK zobli- gowany jest do orzekania wyłącznie w zakresie granic skargi konstytucyjnej i nie jest władny samodzielnie określać jej przedmiotu. Przedmiot ten powinien być wskazany przez skarżące- go przez podanie przepisu aktu normatywnego, który był podstawą wydania przez sąd lub inny organ władzy publicznej ostatecznego orzeczenia naruszającego powołane w skardze konstytucyjne wolności lub prawa przysługujące skarżącemu. Z uwagi na to, że skarżący nie sformułował w skardze zarzutu niezgodności przepis u generalnego aktu normatywnego z Konstytucją, nie spełnia ona warunków formalnych niezbędnych do jej merytorycznego rozpoznania. O TK ZU B/2026 Ts 288/22 poz. 19 3 W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – postanowił jak w sentencji.