Ts 36/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 maja 2022 r. Pozycja 94 POSTANOWIENIE z dnia 21 kwietnia 202 1 r. Sygn. akt Ts 36/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu nieja wnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności: 1) art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.  Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 23, ze zm.) z art. 10 ust . 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) „ art. 17 [ pkt ] 1 [ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.  Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm. ] ” : a) w zakresie, w jakim „o właściwości [s] ą du decyduje przedmiot roszczenia pozwu a nie jego podstawa faktyczna” , z art. 45 Konstytucji, b) „ alternatywnie art. 17 [ pkt ] 1 ” ustawy wymienionej w punkcie 2 z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji ; 3) art. 118 § 5 ustawy wymienionej w punkcie 2 z art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostatnie, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 79 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: 1) nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej w zakresie badania zgodności art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.  Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 23, ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 45 u st. 1 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji , 2) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w p ozostałym zakresie. UZASADNIEN IE 1. W s kardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 lutego 2019 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżąc y ), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru , wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego . OTK ZU B/2022 Ts 36/19 poz. 94 2 1 . 1. Skarżąc y wniósł pozew o zas ądzenie na jego rzecz od J.D. kwoty 2005,90 zł wraz z odsetkami tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania . W uzasadnieniu wskazał, że pozwana – będąc pełnomocnikiem ustanowionym dla skarżącego z urzędu – nie sporządziła zażalenia od postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 28 kw ietnia 2015 r. (sygn. akt […] ), co spowodowało u niego szkodę oraz krzywdę. Sąd Rejonowy w W. (dalej: Sąd Rejonowy w W. ) wyrokiem z 22 listopada 2016 r. (sygn. akt […] ) oddalił pozew skarżącego . Apelacja od powyższego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z 20 grudnia 201 8 r. (sygn. akt […] ; dalej: w yrok Sądu Okręgowego w W. ). U zasadniając swoje rozstrzygni ę cie sąd ten wskazał, że zarzu t skarżącego dotyczący nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji jest bezzasadny . Wyjaśnił, że skarżący dochodził odszkodowania i zadośćuczynienia z tytuł u nie wy konania lub nienależytego wy konania przez pozwaną umowy zleceni a . Roszczenie to ‒ zdaniem sądu – było niewątpliwie roszczeniem majątkowym , a t ym samym błędne jest stanowisko skarżącego, że Sąd Rejonowy w W. rozpoznał sprawę z zakresu ochrony dóbr niematerialnych, do rozpoznania której właściwy jest wyłącznie sąd okręgowy. 1 . 2 . Równol egle, pozwem z 2 stycznia 2017 r., skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz od P. K. kwoty 15 900 zł wraz z odsetkami oraz – do czasu wygaśnięcia obowiązku aliment acyjnego skarżącego wobec A. F.J. ‒ tytułem naprawienia szkody , kwoty po 600 zł miesięcznie od stycznia 2017 r. płatnej do 10 . dnia każdego miesiąca wraz z odsetkami . Z ostrożności procesowej skarżący wniósł także o zadośćuczynieni e za bezpodstawne i niezgodne z prawem zamknięcie drogi do złożenia skargi do Sądu Najwyższego. W uzasa - dnieniu pozwu w skazał, że pozwan y , będąc pełnomocnikiem ustanowionym z urzędu, nie sporządził ani skargi kasacyjnej , ani innego środka procesowego, w tym opinii o bezza - sadności skargi. Sąd R ejonowy w K. (dalej: Sąd Rejonowy w K. ) wyrokiem z 29 czerwca 2018 r. ( sygn. ak t […] ) oddalił pozew skarżącego. Apelacja od powyższego orzeczenia została oddalona wyr okiem Sądu Okręgowego w K. z 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt […] : dalej: wyrok Sądu Okręg owego w K. ). W uzasadnieniu swojego rozstrz ygnięcia Sąd Okręgowy w K. odniósł się do sform uł owanego w apelacji zarzutu nieważności post ę powania związanego z rozpoznaniem przez Sąd Rejonowy w K. sprawy, do której właściwy – zdaniem skarżącego – był sąd okręgowy. Sąd, o dwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego wyjaśnił, ż e właściwość rzeczową sądu okręgowego w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia (sprawa o zapłatę ) , określa się na podstawie art. 17 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego; ówcze śnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.). Stosownie do tego przepisu do właściwości sądów okręgowych należą sprawy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Podkreślił on, że pomimo iż sprawa skarżącego dotyczy ochrony jego dóbr osobistych, to dochodz one przez niego roszczenie ma wyłącznie charakter majątkowy (odszkodowanie i zadośćuczynienie). 2. Skarżący kwestionuje: a) udział sędziego delegowanego w wydaniu orzeczenia w jego sprawie, uznając, że w tym przypadku wymiar sprawiedliwości sprawowała osoba powołana przez Ministra Spra- wiedliwości, a nie Prezydenta RP, czyli przez organ inny niż przewidziany w Konstytucji OTK ZU B/2022 Ts 36/19 poz. 94 3 (art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych; ówcze- śnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 52, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 2072, ze zm.; dalej: p.u.s.p.), b) okoliczność, że o właściwości rzeczowej sądu decyduje przedmiot roszczenia po- zwu, a nie jego podstawa faktyczna (art. 17 pkt 1 k.p.c.), c) możliwość wydania przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia. Skarżący uważa, że sporządzenie takiej opinii stawia osoby ubogie w gorszej sytuacji niż osoby, które stać na pełnomocnika z wyboru, a także umożliwia wstępne rozpoznanie sprawy „przez osobę niemającą statusu «właściwego niezawisłego i bezstronnego Sądu»” (art. 118 § 5 k.p.c.) . W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że kwestionuje wskazany przepis w zakresie, w jakim „umożliwia zamierzającemu wnieść jakikolwiek środek procesowy jego wstępne rozpoznanie przez [osoby] niemające statusu niezawisłego i właściwego [sądu]”; 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 stycznia 20 20 r. (dalej: za- rządzenie sędziego TK ) , doręczonym skarżącemu 20 stycznia 2020 r., został on wezwan y do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie, spośród orzeczeń wymienionych w skardze konstytucyjnej, jednego ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 Konstytucji ; 2) wyjaśnienie, czy wzorcem kontroli skarżący uczynił także, niewymieniony w peti- tum , ale przywołany w uzasadnieniu skargi, art. 2 w związku z art. 179 Konstytucji, a jeżeli tak, to wskazanie, jakie wolności lub prawa skarżącego wynikają z tych przepisów i w jaki sposób zostały one naruszone przez zakwestionowany w skardze art. 77 § 1 p.u.s.p. ; 3) wskazanie, w jaki sposób – zdaniem skarżącego – art. 17 pkt 1 k.p.c. narusza jego konstytucyjne prawa i w olności wskazane w skardze; 4) doręczenie: a) poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu orzeczenia wskazanego w wy- niku wykonania pkt 1 zarządzenia, b) poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć potwierdza jących wyczerpanie drogi prawnej, c) oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu dokumentu po- twierdzającego datę doręczenia skarżącemu orzeczenia wskazanego w wyniku wykonania pkt 1 niniejszego zarządzenia, d) trzech odpisów pełnomocnictwa szczególnego; 5) podanie informacji, czy od orzeczenia wskazanego w wyniku wykonania pkt 1 ni- niejszego zarządzenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie procesowym z 25 stycznia 2020 r. (data nadania ; dalej: pismo procesowe ) skarżący wyjaśnił że , ostatecznym rozstrzygnięci em w jego sprawie jest zarówno wyrok Sądu Okręgowego w K. jak i wyrok Sądu w W . Zaznaczył, że zostały one wydane w dwóch nieza- leżnych od siebie postępowaniach, których zakończenie umożliwiło złożenie jednej skargi konstytucyjnej obejmującej dwa odrębne stany faktyczne. Podkreślił również, że wskazane orzeczenia oparte są na wykładni tych samych przepisów . W dalszej kolejności wskazał , że od wy roku Sądu Okręgowego w W. nie wniesiono skargi do Sądu Najwyższego. Jednak że Sąd Rej onowy w W. postanowieniem z 19 marca 2019 r. (sygn. akt […] ) ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi. Postanowieniem z 21 sierpnia 2019 r. pełnomocnik ten został zwolniony z tego obowiązku. Sąd Rejonowy zwrócił się do Ok ręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie nowego pełnomocnika, jednak do dnia sporządzenia przez skarżącego pisma procesowego nie otrzy- mał on informacji o nowym pełnomocniku. Odnosząc się z kolei do w yroku Sądu Okręgowe- go w K. skarżący poinformował , że 20 czerwca 2019 r. wniósł skarg ę o stwierdzenie niezgod- OTK ZU B/2022 Ts 36/19 poz. 94 4 ności z prawem prawomocnego orzeczenia, jednak do dnia sporządzenia przez nie go pisma procesowego nie została ona rozpoznana. Trybunał Konstytucyjny – działając z urzędu – ustalił, że powyższa sk arga została od- rzucona postanowieniem Sądu Najwyższego z 16 lipca 2020 r. (sygn. akt […] ) . Skarżący wyjaśnił ponadto, że art. 2 w związku z art. 179 Konstytucji został przywo- łany w uzasadnieniu skargi jedynie pomocniczo i nie stanowi wzorc a kontroli w jego sprawie . Odnosząc się z kolei do sposobu naruszenia jego konstytucyjnych wolności oraz praw wskazał, że niejednoznaczność zakwestionowanych przez niego przepisów stanowi „narusze- nie intencji ustawodawcy albowiem nie sposób jednoznacznie ustalić właściwoś ci tego same- go rodzaju sądu w identycznych sprawach. W konsekwencji pozbawia to skarżącego prawa do właściwego sądu ” . P owoduje to ponadto – jego zdaniem – „rozbieżne i odmienne trakto- wanie stron w identycznej sytuacji procesowej (roszczenia o ochronę prawa niemajątkowego) w zależności od gramatycznej treści pozwu”. W ocenie skarżącego stanowi to naruszenie za- sady jednakowego traktowania przez władze publiczne osób w jednakowej sytuacji proceso- wej (art. 32 ust. 1 Konstytucji). D o skargi załączo ne zostały odpisy dokumentów , do których doręczenia skarżący zo- stał wezwany zarządzeniem sędziego TK. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2 . Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono następujące przepisy : – art. 118 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.  Kodeks postępowania cywilnego (obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm. ; dalej: k.p.c.) o następującej treści: „Jeżeli adwokat lub radc a prawny ustanowiony w związku z postępowaniem kasacyjnym lub postępowaniem ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi, jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić na piśmie o tym stronę o raz sąd, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu. Do zawiadomienia adwokat lub radca prawny dołącza sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi. Opinia nie jest załączana do akt sprawy i nie jest doręczana stronie przeciwnej”; – art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.  Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 , ze zm.; p.u.s.p.) o treści: „Minister Sprawiedliwości może delegować sędziego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego lub czynności administracyjnych: 1) w innym sądzie równorzędnym lub niższym, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach także w sądzie wyższym, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikaj ące z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów, 2) w Ministerstwie Sprawiedliwości lub innej jednostce organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości albo przez niego nadzorowanej, 2a) w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ‒ na wniosek Pr ezydenta Rze - czypospolitej Polskiej, 2b) w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych ‒ na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych, 3) w Sądzie Najwyższym ‒ na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego albo OTK ZU B/2022 Ts 36/19 poz. 94 5 Prezesa Sądu N ajwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej w odniesieniu do sędziów delegowanych do tej izby, 4) w sądzie administracyjnym ‒ na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Admini - stracyjnego ‒ na czas określony, nie dłuższy niż 2 lata, albo na czas nieokreślony” – art. 17 pkt 1 k.p.c. (omyłkowo wskazany przez skarżącego jako art. 17 ust. 1 Konstytucji) : „ (…) o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe oprócz spraw o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczno ści uznania ojcostwa oraz o rozwiązanie przysposobienia”. 3. O dnosząc się do art. 77 § 1 p.u.s.p. Trybunał zauważa , że pomimo iż skarżący w petitum skargi – jako zakwestionowany przepis – wskazał art. 77 § 1 p.u.s.p. , bez wyodrębnienia jego poszczególnych jednostek redakcyjnych , to z uzasadnienia skargi wynika, że kwestionuje on wyłącznie jego punkt 1. W związku z powyższym przedmiotem badania przez Trybunał będzie wyłącznie art. 77 § 1 pkt 1 p.u.s.p. 3. 1 . Trybunał stwierdza, że a r t. 77 § 1 pkt 1 p.u.s.p. był podstawą wydania wyłącznie w yroku Sądu Okręgowego w W. z 20 grudnia 2018 r. (sygn. akt […] ; dalej: w yrok Sądu Okręgowego w W. ) , bowiem tylko w tej sprawie orzekał sędzia delegowany z sądu rejonowego. W składzie S ądu Okręgowego w K. , który wydał wyrok z 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt […] ) nie zasiadał sędzi a delegowany z sądu rejonowego. 3. 2 . Mając to na uwadze Trybunał uznaje , że ostatecznym rozstrzygnięciem – w za - kresie zarzutu niekonstytucyjności art. 77 § 1 pkt 1 p.u.s.p. jest w yrok Sądu Okręgowego w W. 3. 3 . S karga , jak stwierdza Trybunał, w części dotyczącej zarzutu niezgodności art. 77 § 1 pkt 1 p.u.s.p z art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji , spełnia przesłanki warunkujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego, gdyż: 1) została sporządzona w imieniu skarżącego przez radcę praw n ego (art. 44 ust. 1 u. o.t.p.TK); 2) skarżący: a) wyczerpał przysługującą mu drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), albowiem wyrok Sądu Okręgowego w W. jest prawomocny i nie przysługują od niego żadne zwykłe środki zaskarżenia, b) dochował terminu wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), c) prawidłowo określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) wskazując, które konstytucyjne prawa i wolności i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) ora z przedstawił w tym zakresie stosowne uzasadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna – w powyższym zakresie – nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u. o.t.p.TK, zaś sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym należało postanowić jak w punkcie 1 sentencji. 4 . Trybunał stwierdza , że zarzut y dotycząc e art. 17 pkt 1 oraz art. 118 § 5 k.p.c. są oczywiście bezzasadne. OTK ZU B/2022 Ts 36/19 poz. 94 6 4.1 . Skarżący zarzucił niekonstytucyjnoś ć art. 17 pkt 1 k.p.c., wiążąc ją przede wszystkim z niejednoznacznością tego przepisu . J ego zdaniem zgodnie z jedną z utrwalonych wykładni tego przepisu , o właściwości sądu „nie decyduje gramatyczna treść roszczenia pozwu (treść żądani [ a ] pozwu) ale decyduje to co jest faktyczną podstawą roszczenia pozwu” (s. 3 pisma procesowego ). W jego sprawie było to „żądani [ e ] ochrony prawa niemajątkowego które uzewnętrzniło się w postac i roszczenia materialnego w związku z naruszeniem prawa niemajątkowego”. Jako potwier - dzenie wskazał m.in. postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z 13 lutego 2017 r. (sygn. akt […] ). Z drugiej strony wskazał, nie przywołując jednak żadnego orz eczenia, że w części apelacji ([…] ) utrwaliła się wykładnia , zgodnie z którą „o właściwości sądu decyduje gramatyczna treść pozwu, a nie to co jest faktyczną podstawą roszczenia ” (s. 4 pisma procesowego ) . Zdaniem skarżącego zaskarżona norma „nie precyzuje (…) czy chodzi o prawa niemajątkowe w treści pozwu czy o prawa niemajątkowe (…) jakie maj[ą] podlegać w skutek złożenia pozwu (ale niekoniecznie stanowią treść żądania pozwu)” (s. 4 pisma procesowego) . Skarżący podkreśla, że powoduje to „naruszenie intencji ustawodawcy albowiem nie sposób jednoznacznie ustalić właściwości tego samego rodzaju sądu w iden - tycznych sprawach. W konsekwencji pozbawia to skarżącego prawa do właściwego [są]du” ( s. 4 pisma procesowego ) . Ponadto – jego zdaniem – „ rozbieżne i odmienne traktowanie stron w identycznej sytuacji procesowej (…) w zależności [od] gramatycznej treści pozwu” narusza zasadę jednakowego traktowania przez władze publiczne osób w identycznej sytuacji procesowej. Trybunał przypomina, że w postępowaniu przed Sądem R ejonowym w W . oraz Sądem Okręgowym w W. skarżąc y dochodził odszkodowania i zadośćuczynienia w związku z niesporządzeniem przez pozwaną zażalenia do Sądu Najwyższego w s prawie o sygn. akt […] . Wskazane sądy uznały, że skarżący domaga się odszkodowania i zadośćuczynieni a z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania przez pozwan ą umowy zlecenia w zakresie reprezentowania go w tej sprawie. Z kolei w postępowaniu zarówno przed Sądem Rejonowym , jak i Sądem Okręgowym w K. , skarżący domagał się zasądzenia na jego rzecz za dośćuczynienia oraz odszkodowania w związku z bezpodstawnym i niezgodnym z prawem zamknięcie m mu drogi do złożenia skargi do Sądu Najwyższego poprzez niesporządzenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia albo opinii o braku po dstaw do jej wniesienia. Jak wyjaśnił Sąd Okręgowy w K. , sprawa ta dotyczyła ochrony dóbr osobistych skarżącego. Trybunał wskazuje, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów cywilnych, jeżeli przedmiotem powództwa jest wyłącznie roszczenie o zapłatę (za dośćuczynienie, odszko - dowanie), właściwość rzeczową sądu okręgowego określa się na podstawie art. 17 pkt 4 k.p.c. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 5 października 2006 r., sygn. akt I PZP 3/06, LEX nr 194338, postanowienie Sądu Najwyższego z 6 marca 2015 r ., sygn. akt III CZ 10/15, LEX nr 1682211, postanowienie Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1983 r., sygn. akt II CZ 118/83, LEX nr 5202, wyrok Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II CSK 636/07. LEX nr 646332, wyrok Sądu Najwyższego z 18 marca 201 5 r., sygn. akt I PK 191/14, LEX nr 1712805). G dyby skarżący, obok roszczenia pieniężnego, wystąpił wyłącznie z roszcze - niem o charakterze niemajątkowym, właściwym w jego sprawie byłby – na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.c. – sąd okręgowy . Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzut skarżącego dotyczący niekonstytucyjności art. 17 pkt 1 k.p.c. jest oczywiście bezzasadny. 4. 2 . Odnosząc się z kolei do art. 118 § 5 k.p.c. Trybunał stwierdza, że wbrew twierdzeni om skarżącego pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie „ro zpoznaje wstępnie” żadnego z nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Należy zauważyć, że celem ustanowienia OTK ZU B/2022 Ts 36/19 poz. 94 7 pełnomocnika z urzędu jest zapewnienie osobie ubogiej profesjonalnej pomocy prawnej, a nie przygotowanie określonego pisma procesowego (zob. uchwała sie dmiu sędziów Sądu Najwyższego z 21 września 2000 r., sygn. akt III CZP 14/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 21). Pomoc prawna, o której mowa powyżej , może obejmować zarówno sporządzenie nadzwyczajne go środka zaskarżenia, jak i wyjaśnienie przyczyn, które przemawia ją – zdaniem pełnomocnika – przeciwko temu. Dokonanie drugiej z czynności nie może być jednak utożsamiane ze wstępnym rozpoznaniem środka zaskarżenia. Wydanie opinii, o której mowa art. 118 § 5 k.p.c. , nie zamyka drogi do wniesienia przez skarżącego nadzwy czajnego środka zaskarżenia. 4.3. W odniesieniu do art. 10 ust. 2 Konstytucji – powołanego jako samodzielny wzorzec kontroli dla art. 77 § 1 pkt 1 p.u.s.p. – należy zauważyć, że przepis ten ma charakter ustrojowy (określa organy wchodzące w skład poszczególnych władz) i nie wynikają z niego, nawet w sposób pośredni, jakiekolwiek podmiotowe prawa lub wolności jednostki, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Wskazany przepis ustawy zasadniczej nie może więc stanowić wzorca kontroli w sprawie i nicjowanej skargą konstytucyjną (zob. postanowienia TK: z 26 listopada 2015 r., sygn. Ts 272/15, OTK ZU B/2016, poz. 530, z 19 września 2019 r., sygn. Ts 165/18, OTK ZU B/2020, poz. 30). 4.4 . W nawiązaniu do „ art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji ” oraz „ art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 Konstytucji ” powołanych jako wzorce kontroli dla art. 77 § 1 pkt 1 p.u.s.p. Trybunał zauważa, że wynikające z nim normy są tożsame. Z tego względu, mając na uwadze, że skarżący wskazuje przede w szystkim na naruszenie prawa do sądu, w sentencji niniejszego postanowienia, pozostawiono wyłącznie drugi z nich, tj. art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 Konstytucji. W związku z powyższym należało postanowić jak w punkcie 2 sentencji. POUCZENI E Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na pkt 2 sentencji niniejszego postanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia .