Ts 85/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 maja 2023 r. Pozycja 166 POSTANOWIENIE z dnia 27 marca 2023 r. Sygn. akt Ts 85/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej E.K. o zbadanie zgodności: art. 15 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 - 5, art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109, art. 132 ust. 1 , 2 i 4 , art. 136 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. N r 210, poz. 2135 , ze zm.) „ w zakresie , w jakim nie dają podstawy prawnej do refinan- sowania kosztów leczenia bezpośrednio świadczeniobiorcy oraz nie przyznają kompetencj i organom Narodowego Funduszu Zdrowia do orzekania w przed- miocie refundacji poniesionych kosztów leczenia wykonanego w trybie prywat- nym na wniosek świadczeniobiorcy ” z art. 2 w zw iązku z art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji , p o s t a n a w i a: 1) nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym badania zgodności art. 15 ust. 1 i 2 pkt 3 , art. 19 ust. 1 , 2, 4 i 5, art. 102 ust . 5 pkt 24, art. 109 ust. 1, 4, 5, art. 132 ust. 1 , 2 i 4 , art. 136 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. N r 210, poz. 2135 , ze zm.) w zakresie , w jakim nie dają podstawy prawnej do refinansowania kosztów leczenia bezpośrednio świadczeniob iorcy oraz nie przyznają kompetencji organom Narodowego Funduszu Zdrowia do orzekania w przedmiocie refundacji poniesionych kosztów leczenia wykonanego w trybie prywatnym na wniosek świadczeniobiorcy z art. 2 w zw iązku z art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3 Kon - stytucji ; 2) odmówić nadania biegu skardze konstytucyjnej w pozostałym zakresie . UZASADN I ENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 kwietnia 2022 r (data nadania) E.K. (dalej: skarżący) , reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru , wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują- cego stanu faktycznego. OTK ZU B/2023 Ts 85/22 poz. 166 2 Skarżący został zakwalifikowany do leczenia onkologicznego. Z uwagi na długi okres oczekiwania na przeprowadzenie zabiegu w ramach ubezpieczenia zdrowotnego oraz nie- przeprowadzenie rekonstrukcji podlegających usunięciu fragmentów ciała , skarżący podjął decyzję o poddaniu się leczeniu w trybie prywatnym. Po przeprowadzeniu trzech zabiegów , 12 września 2 019 r. skarżący złożył do Oddzia- łu Wojewódzkiego Narodowego F unduszu Zdrowia w Z. wniosek w sprawie zwrotu kosztów leczenia wykonanego w trybie prywatnym. Decyzją z 17 lutego 2020 r. (nr […] ) Dyrektor tego Oddziału NFZ umorzył postępowanie w sprawie. Od tej decyzji skarżący złożył odwoła- nie. Prezes NFZ utrzymał ją następnie w mocy decyzją z 30 czerwca 2020 r. (nr […] ). Wobec tego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Są du Administracyjnego w W. (dalej: WSA) , który oddalił ją wyrokiem z 6 lis topa da 2020 r. (sygn. akt […] ). S karg a kasacyjn a od orzecze- nia WSA została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 grudnia 2021 r. (sygn. akt […] ) , doręczonym skarżącemu 17 stycznia 2022 r. Zdaniem skarżącego kwestionowane przepisy prowadzą do nieuprawnionego pozba- wienia go możliwości uzyskania refinansowania kosztów prywatnego leczenia na terenie kra- ju. Godzi to w zasadę równości oraz w prawo do ochrony zdrowia, ponieważ koszt leczenia przeprowadzonego na terytorium innego niż Polsk a kraju członkowskiego UE lub EOG jest refinansowany. O bowiązująca regulacja nie daje organom Narodowego Funduszu Zdrowia kompetencji do orzekania w przedmiocie refundacji poniesionych kosztów leczenia wykona- nego w trybie prywatnym na wniosek świadczeniobi orcy, ponieważ tylko świadczeniodawca jest uprawniony do złożenia wniosku o zwrot kosztów przeprowadzonego leczenia. Zarządzeniem z 19 lipca 202 2 r. sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżące- go do usunięcia braków formalnych skargi przez: poinformowanie, czy od wyroku Naczelne- go Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2 021 r. (sygn. […] ) zostały wniesione nadzwyczajne środki zaskarżenia (wraz z czterema kopiami) oraz wskazanie, jakie wolności lub prawa skar- żącego, wyrażone w art. 2 w związku z a rt. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, i w jaki sposób, zostały naruszone przez zakwestionowany w skar- dze art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 109 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finan sowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135, ze zm.) . Skarżący odniósł się do powyższego zarządzenia pismem z 5 sierpnia 202 2 r . (data nadania). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol- ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione zostało od spełnienia przez skarżące- go szeregu przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopa da 2016 r. o organizacji i trybie post ę powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK). W ocenie Trybunału w części, w jakiej skarżący kwestionuje konstytucyjność art. 15 ust. 1 i 2 pkt 3 , art. 19 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 102 ust . 5 pkt 24, art. 109 ust. 1, 4 i 5, art. 132 ust. 1 , 2 i 4 , art. 136 ust. 1 pkt 4 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135, ze zm.; dalej: ustawa o ś wiadczeniach) skarga spełnia przesłanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK). Trybunał stwierdza, że w zakresie, w jakim skarżący kwestionuje konstytucyjność art. 1 5 ust. 2 pkt 1 - 2, 4 - 19, art. 19 ust. 3 i art. 109 ust. 2, 3, 3a i 6 ustawy o świadczeniach skarga nie spełnia przesłanek nadania jej dalszego biegu. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK skarżący zobowiązany jest do określenia przepisów, na podstawie których zapadło orzeczenie OTK ZU B/2023 Ts 85/22 poz. 166 3 ostateczne o jego wolno ściach lub prawach. W kwestii zarzutu niekonstytucyjności art. 15 ust. 2 pkt 1 - 2, 4 - 19, art. 19 ust. 3 i art. 109 ust. 2, 3 i 3a ustawy o świadczeniach Trybunał stwierdza, że żadne z przedstawionych w niniejszej sprawie orzeczeń nie zapadł o na podsta- wie ws kaza n ych przepis ów . Skoro zatem kwestionowan e przepis y nie stanowił y podstawy wydania wskazanego przez skarżącego orzeczenia ostatecznego, należało w tej części odmó- wić nadania skardze dalszego biegu. W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżący musi nie tylko uprawdopodobnić na- ruszenie wskazanych w skardze konstytucyjnej wolności lub praw ale także wykazać, że źró- dłem ich naruszenia jest normatywna treść kwestionowanych przepisów. Trybunał wskazuje, że art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach stanowi odesłanie do stosowania podczas rozpoznawania indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowot- nego przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zatem nie dotyczy on bezpośred- nio kwestionowanej regulacji obejmującej brak refundacji leczenia prywatnego. Ponadto Trybunał zauważa, że skarżący mimo wezwania do usunięcia braków formal- nych nie wyjaśni ł , w jaki sposób treść tego przepis u wpłynęła na naruszenie jego konstytu- cyjnych praw i wolności. W piśmie z 5 sierpnia 2022 r . skarżący wskazuje bowiem ogólnie, że „zakwestionowane przepisy art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ustawy o świadczeniach, pozo- stając w związku z pozostałymi kwestionowanymi w skardze konstytucyjnej przepisami pra- wa, tworzą złudną ochronę praw i interesów skarżącego” (s. 2 pisma in fine ) nie precyzując , w jaki sposób stosowanie w jego sprawie przepisów kodeksu postępowania administracyjne- go narusza jego prawa i wolności . Jak podnosi się w orzecznictwie Trybunału „skarżący ob- owiązany jest przedstawić konkretne i przekonywające argumenty świadczące o niekonstytu- cyjności zakwestionowanych regulacji. Tym samym skarżący nie tylko winien wskazać, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone kwestionowaną regulacją, lecz także opisać « sposób » tego naruszenia . Argumenty te muszą koncentrować się na problemie mery- torycznej niezgodności zachodzącej między unormowaniami stanowiącymi przedmiot skargi konstytucyjnej oraz tymi, które określone są w niej jako wzorce kontroli (zob. postanowienie TK z 8 maja 2009 r., s ygn. Ts 242/07, OTK ZU nr 5/B/2009, poz. 373). Tym samym nie wy- starczy, że skarżący wskaże określone przepisy oraz przepisy konstytucyjne, z którymi są one, w jego opinii, niezgodne. Musi on także wyjaśnić, na czym owa niezgodność polega. Jest to przesłank a konieczna do uznania dopuszczalności skargi konstytucyjnej” (postanowienie TK z 2 lutego 2012 r., sygn. SK 14/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 17). W konsekwencji Trybunał stwierdza, że skarżący nie usu nął powyższych braków for- malnych skargi , co zgodnie z a rt. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK stanowi przesłankę odmowy na- dania skardze dalszego biegu we wskazanym zakresie . Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na pkt 2 powyższe go postanowieni a w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.