Ts 99/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 kwietnia 2021 r. Pozycja 75 POSTANOWIENIE z dni a 23 lutego 20 2 1 r. Sygn. akt Ts 99/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S. K. w sprawie zgodności: art. 189 ustawy z dnia 17 listopa da 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 , ze zm. ) w zakresie, w jakim „przepis ten jasno nie pr ecyzuje przesłanek ustalenia interesu prawnego uprawnionego” , z art. 2 w zwią zku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w zwią zku z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej . UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 czerwca 2020 r. (data nadania) S. K. (dalej : skarżący ), reprezentowany przez pełnomocnika ustanowio - nego z wyboru, wystąpił z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący 23 czerwca 1997 r. zawarł umowę kredytu z GE Capital Bank S.A. (dalej: umowa kredytu). Wierzytelność wynikają ca z powyż sz ej umowy została – na mocy umowy cesji – nabyta przez [ … ] S.A. z siedzibą w L . ( d a l ej: UP ) . 7 lutego 2018 r. s karżący – na podstawie art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks pos tępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm. ; dalej: k.p.c. ) – wniósł przeciwko UP pozew o ustalenie, że zadłużenie z tytułu umowy kredytu jest przedawnione. Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z 19 październik a 2018 r. (sygn. akt […] ; dal ej: wyrok Sądu Rejonowego ) przychylił się do stanowiska skarżącego i ustalił, że przedmiotowe rosz- czenie jest przedawnione. Skarżący od powyższego orzeczenia wniósł apelację. Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z 10 g rudnia 2019 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok Są du Okręgowego ) uwzględnił apelację i zmienił orzeczenie w ten sposób, że oddalił powództwo. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie ma interesu prawnego w ustaleniu, w odrębnym procesie, iż roszczenie UP uległo przedawnieni u . Wyjaśniono, że wyrok ustalający nie zakoń- czy definitywnie sporu pomiędzy skarżącym a UP , jak też nie zapobieg nie jego powstaniu w przyszłości. Sąd wskazał , że skarżący może podnieść zarzut przedawnienia w ewentualnym OTK ZU B/202 1 Ts 99/20 poz. 75 2 postępowaniu o zapłatę. Podkreślił przy tym, że w aktualnym stanie prawny m zarzut prze- dawnienia jest brany przez sąd pod uwagę z urzędu. 2. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 28 lipca 2020 r. , doręczonym 4 sierpnia 2020 r. , skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych s kargi konsty- tucyjnej przez: 1) doręczenie : a) pełnomocnictwa szczególnego , b) 4 wyraźnych kopii wyroku Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego ; 2) wskazanie sposobu naruszenia wolności lub praw skarżącego wskazanych w skar- dze konstytucyjnej 3) dokładne uzasa dnienie zarzutu n iezgodności kwestionowanego w skardze konstytu- cyjnej przepisu ze wskazanymi wzorcami kontroli. W piśmie procesowym z 11 sierpnia 2020 r. (data nadania ) skarżący ustosunkował się do powyższego zarzą dzenia . 3. Zdaniem skarżącego art. 189 k.p.c. narusza zasadę prawid łowej legislacji oraz za- sadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez ni e prawa (art. 2 Konstytucji). Podnosi również , że ogranicza on prawo do sądu. Jako uzasadnienie powyższego zarzutu wskazuje, że przepis ten daje zbyt dużą swobodę w jego interpretacji przez sądy. W konse- kwencji , na jego podstawie – co wynika z wydanych w jego sprawie orzeczeń – zapadają skrajnie odmienne rozstrzygnię cia. Skutkuje to tym, że „potencjalny powód nie tylko waha się, czy w ogóle sw oje powództwo wytoczyć (niepewność co do precyzyjności prawa), lecz w większości przypadków rezygnuje z sądowego dochodzenia roszczenia w obawie przed przegraniem sprawy i obciąż eniem kosztami ” . Dalej podnosi on, że nieoznaczoność prawa (art. 189 k.p.c.) p rowadzi do sytuacji, w której „prawa majątkowe podlegają niejednakowej ochronie, w zależności od poglądu prawnego przyjętego przez dany skład orzekający [….]” , co narusza art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji . Trybunał Konstytucyjny zważył, co n astępuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, pod- czas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm. ; dalej: k.p.c. ) o treści: „powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia sto- sunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny”. 3. Skarżący w petitum skargi jako wzorce kontroli wskazał art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 i art . 64 ust. 1 Konstytucji . Z uzasadnienia skargi, jak również z jego pisma procesowego z 11 sierpnia 2020 r. wynika, że wymienione powyżej przepisy Konstytucji należy potrakto- wać jako powołane związkowo ( falsa demonstratio non nocet ). 4 . Trybunał stwierdza, że skarga spełnia prze słanki warunkujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego . Skarga z ostała sporządzona w imieniu skarżącego przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK) . OTK ZU B/202 1 Ts 99/20 poz. 75 3 S karżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.T K), albo- wiem wyrok Sądu Okręgowego w G. z 1 0 grudnia 2019 r. ([…] ) jest prawomocn y i nie przy- sługują od niego żadne zwykłe środki zaskarżenia. D ochowa no terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK) . P rawidłowo określ ono przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) wskazując, które konstytucyjne prawa i wolności i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naru- szone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) oraz przedstawi ono w tym zakresie stosowne uzasad- nienie (art. 53 ust. 1 p kt 3 u.o.t.p.TK). W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwal- nymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, zaś sform ułowa- ne w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 u st. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.