Ts 111/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 czerwca 2020 r. Pozycja 194 POST A NOWIEN I E z d nia 18 lutego 2020 r. Sygn. akt Ts 111/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M. T. w sprawie z godności: art. 58 ust. 2 ust awy z dnia 27 si e rpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalsz ego biegu skardze konstytucyjnej. U Z ASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesione j do Trybunału Konstytucyjnego 12 lipca 2018 r. (data nadania) M. T. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego u stanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpił a z żądaniem przytoczonym na tle nastę pu jąc ego stanu faktycznego. Wnioskiem z 29 lipca 2016 r. skarżąca zwróciła się do Ministra Infrastruktury i Bu- downictwa (dalej: MIiB) o umorzenie należnoś ci pieniężnych zasądzonych od niej na rzecz Skarbu Państwa Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Aut os trad. Pismem z 23 grudnia 2016 r. (znak […], […] ) MIiB odmówił uwzględnienia wniosku i umorzenia postępowania. W związku z powyższym , 17 stycznia 2017 r. skarżąca wezwała MIiB do usunięcia naruszenia prawa poprzez załatwienie ww. wniosku w formie decyzj i ad- minist r a cyjnej. Pisme m z 10 lutego 2017 r. (znak […] ) MIiB poinformował, że nie znajduje podstaw do zmiany formy udzielonej wcz eśniej odpowiedzi. Podkreślił, ż e bezumowne korzystanie z cudzej własności (np. nieruchomości) regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – K odeks cywilny (obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1145) i dlatego nie prowadzi się w tej sprawie postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, p ismem z 6 marca 2017 r. skarżąca wniosła do Wojewódz- kiego Są du Administracyjne go w W. (dalej: WSA) skargę na bez czynność MIiB w przed- miocie nie wydania decyzji rozstrzygającej wniosek z 29 lipca 2016 r., którą p ostanowieniem z 18 maj a 2017 r. (sygn. akt […] ) WSA odrzucił podnosząc , że „rozpatrzenie wniosku OTK ZU B/2020 Ts 111/18 poz. 194 2 o umorzenie przedmiotowych należ ności nie jest dokonywane w ramach postępowania a d- ministracyjnego i nie przybiera procesowej formy decyzji albow iem żaden z przepisów pra- wa powszechn ie obowiązującego nie przewiduje takiej formy działania organu w sprawie, której p rzedmiotem jest ocen a wni osku. Akt ten n ie może być też utożsamiany z innymi ak- tami podlegającymi kontroli sądów administracyjnych ” ( postanowienie WSA , s. 5 - 6 ). Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administra- cyjny (dalej: NSA) postano wieni em z 22 lutego 2018 r. (sygn. akt […] ) oddalił, podtrzymu- jąc stanowisko WSA w całości. Skargę konstytucyjn ą wniesiono do Trybunału 1 2 lipca 2018 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 4 września 2019 r. wezwano skarżącą do usunięcia , w t ermin ie 7 dni , braków formalnych wn iesionej skargi przez : 1) do- ręczenie pełnomocnictwa szczegó lnego do sporządzenia i wniesie nia skargi konstytucyjnej, a także do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem Konstyt ucyjnym (art. 53 ust. 2 pkt 3 w z wiązku z art. 44 ust. 1 u.o.t.p. TK); 2) wskaza nie orzeczenia ostatecz- nego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3 ) dor ęczenie orygi- nału albo poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia WSA z 18 maja 2 017 r. (syg n. akt […] ) wraz z uzasadnieniem; 4) precyzyjne wskazanie, jakie wolności lub prawa skarżącej wyrażone w art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 2 Konstytu- cji oraz w jaki sposób zostały naruszone przez zakwestionowany art. 58 ust. 2 ustaw y z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.). Pismem procesowym z 16 września 2019 r. (data nadania) pełn omocnik skarżącej ustosunkował się do wezwania w sprawie usunięcia braków formalnych skargi. Przedłożył pośw iadcz o ną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia WSA z 18 maja 2017 r. (sygn. akt […] ) wraz z uzasadnieniem oraz wyjaśnił, że ostateczne rozstr zygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji stanowi postanowienie NSA z 22 lutego 2018 r. (sygn. akt [ …] ) , które doręczone mu zostało 12 kwietnia 2018 r. W odniesieniu do pełnomocnictwa wskazał, że załączył je do skargi i w związku z tym nie zawiera ona braku formalnego. Z ostrożności procesowej ( jak podkreśli ł) przedłożył raz jeszcze uwierzytelnioną kopię uprzednio złożone- go pełnomocnictwa. W zakresie natomiast sprecyzowania , jakie wolności lub prawa wyrażo- ne w art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 2 Konstytucji oraz w jaki sposób zostały naruszo ne przez kwestionowany przepis – cyt ując fragm ent skargi konstytucyjnej wyjaśnił, że odpowi edzi na to pytanie już udzielił. W związku z powyższym, uznał wezwanie za bezprzedmiotowe. Try bunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organiz acji i trybie postępowa- nia przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) , skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoz naniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli- minowaniu już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadani a skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. Skarga konstytucyjna jest szczeg ólnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Ma ona gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia licznych przesłanek , wynikający ch zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów u.o.t.p. TK . Po pierwsze, zaskarżony w niej przepis pow inien być podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub o rgan administracji publicznej w indywidualnej sprawie OTK ZU B/2020 Ts 111/18 poz. 194 3 skarżącej. Po drugie, skarżąca musi uprawdopodobnić naruszenie wska zanych w skardze kon- stytucyjnej wolności lub praw. Po trzecie , źródłem ich naruszenia powinna być normatywna treść kwestionowanych przepisów, zaś sposób naruszenia musi z ostać określony przez skar- żącą w uzasadnieniu wnoszonej skargi. Dopiero kumulatywne spełnienie tak rozumianych przesłanek warunkuje możliwość skute cznego wniesienia, a następnie merytorycznego rozpa- trzenia skargi konstytucyjnej przez Trybunał. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego rozpatryw ana skarga nie spełnia powyższych wymagań. Po pierwsze, zakwestionowany art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finan- sach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz . 1240, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 869, ze zm. ; dalej: u.f.p. ) nie zawiera treśc i normatywnych odnoszących się do sfery praw i wolności konstytucyjnie chronionych. Odnosi się jedynie do fo rmy i trybu stosowania ulg (tj. umorze- nia, odroczenia czy rozłożenia na raty) w zapłacie należności cywilnoprawnych. Ma więc cha rakter wyłącznie inf ormacyjny, który nie przesądza w sposób wład czy o przysługujących skarżącej prawach lub wolnościach konstytucyjn ych i tym sa mym nie może stanowić przed- miotu skargi konstytucyjnej. Okoliczność ta – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p TK – stanowi samodzielną przesłankę odmowy nada- nia skardze dalszego biegu. Po drugie, skarżąca mimo wezwania do usunięcia braków formalnych nie wskazała, jakie wolności lub prawa wyrażone w art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 2 Konstytucji – oraz w jaki sposób – zostały naruszone przez zakwestionowany art. 58 ust. 2 u. f.p. Jak podnosi się w orzecznictwie Trybunału „skarżący obowiązany jest przedstawić konkretne i przekonywające argumenty świadczące o niekonstyt ucyjności zakwestionowa- nych regulacji. Tym samym skarżący nie tylko winien wskazać, jakie konstytucyjne wolnośc i lub prawa zostały naruszone kwestionowaną regulacją, lecz także opisać »sposób« tego naru- szenia. Argumenty te muszą koncentrować się na problem ie merytorycznej niezgodności za- chodzącej między unormowaniami stanowiącymi przedmiot skargi konstytucyjnej ora z tymi, które określone są w niej jako wzorce kontroli (zob. postanowienie TK z 8 maja 2009 r., sygn. Ts 2 42/07, OTK ZU nr 5/B/2009, poz. 373). T ym samym nie wystarczy, że skarżący wskaże określone przepisy oraz przepisy konstytucyjne, z którymi są one, w jego opinii, niezgodne. Musi on także wyjaśnić, na czym owa niezgodność polega. Jest to przesłanka konieczna do uznania dopuszczalności skargi ko nstytucyjnej” (p ostanowienie TK z 2 lutego 2012 r., sygn. SK 14/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 17). Przesłanka od powiedniego uzasadnienia zarzutów nie powinna być traktowana powierzchownie i instrumentalnie (zob. wyrok TK z 19 paź- dziernika 2010 r., sygn. P 1 0/10, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 78; po stanowienie TK z 25 lute- go 2015 r., sygn. Tw 37/14, OTK ZU nr 1/B/2015, po z. 3). Trybunał zauważa, że o ile z prze- słanego przez skarżącą pisma usuwającego braki formalne skargi można wywieść, że jako ostateczne orzeczen ie wskazała postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lu- tego 2018 r. (sygn. akt [ … ] ), o ty le nie można uznać, że usunęła braki w wyżej wymienionym zakresie. Skarżąca ograniczyła się jedynie do powtórzenia treści skargi. Co więcej, jedn o- znacznie wyraziła również wolę nieusunięcia braków formalnych skargi w niniejszym przed- miocie. W związku z po wyższym, Trybunał stwierdza, że skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów przewidzianych w ustawie i mimo wezwania do usunięcia braków formalnych w wyznaczon ym terminie, skarżąca tego nie uczyniła. Z tego względu – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – Trybunał odmówił nadania jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. OTK ZU B/2020 Ts 111/18 poz. 194 4 POUCZENIE Na podstaw ie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażale- nia na powy ższe postanowienie w ter minie 7 dni od daty jego doręczenia.